Chương trình 'Vườn ánh sáng' tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Mang đến những trải nghiệm văn hóa, sáng tạo mới

Đây là một trong những hoạt động khởi đầu kết nối không gian giữa khu nội tự - Vườn Giám - Hồ Văn, nhằm mở rộng không gian trải nghiệm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, biến di tích thành điểm đến hấp dẫn với những trải nghiệm văn hóa, sáng tạo mới.

Chương trình “Vườn ánh sáng” tạo không gian trải nghiệm mới hấp dẫn người dân và du khách.

Không gian trải nghiệm mới

Lần đầu tiên, giữa không gian Vườn Giám, thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hàng trăm chiếc đèn lồng rực rỡ sắc đỏ, lam, vàng, tím... được trưng bày dưới những tán cây xanh, tạo nên một không gian huyền ảo. Các tác phẩm được chế tác thủ công từ các chất liệu truyền thống, thân thiện với môi trường như nan tre, lụa, giấy dó..., kết hợp với nghệ thuật sắp đặt và ánh sáng đương đại, mở ra trải nghiệm thị giác độc đáo, giúp công chúng đến gần hơn với các giá trị di sản theo một cách sinh động và gần gũi.

Như tên gọi “Vườn ánh sáng”, với sự sắp đặt ánh sáng và nghệ thuật kết hợp trang trí thủ công, khu vực Vườn Giám trở nên lung linh, huyền ảo, tạo nên không gian sáng tạo mới cho Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Điều mới lạ là không gian “Vườn ánh sáng” không chỉ là những sắp đặt ánh sáng kết hợp với tiểu cảnh hoa, cây cảnh để du khách “check-in”, mà còn là nơi để du khách tìm hiểu tinh hoa làng nghề thủ công truyền thống của Việt Nam.

Trong không gian sáng tạo đầy chất thơ, nhiều nghệ nhân, làng nghề và cơ sở thủ công tiêu biểu trên cả nước được quy tụ để giới thiệu tinh hoa thủ công của địa phương, như làng nghề đèn lồng Cao Viên (xã Thanh Oai, Hà Nội), làng nghề mây tre đan Phú Vinh (xã Phú Nghĩa, Hà Nội), làng nghề cói Kim Sơn (Ninh Bình), nghệ nhân lọng, đèn Hoàng Ngọc Tuyên (Huế), làng nghề mây tre đan Bao La (Huế), cơ sở đèn lồng, đèn nón lá Hải Dương (Huế), đèn lồng Dé Lantana (Hội An), đèn lồng Trọng Bình Cổ Đăng (thành phố Hồ Chí Minh)... Mỗi nghệ nhân, làng nghề có một gian hàng được thiết kế từ vật liệu mây tre đan, đặt dọc lối đi ở khu vực Vườn Giám để người dân và du khách dễ dàng trải nghiệm.

Sau khi trải nghiệm “Vườn ánh sáng”, chị Ngô Thanh Hà (phường Thanh Xuân) chia sẻ: Sự hiện diện của các gian trưng bày, giới thiệu làng nghề thủ công, đặc biệt là sự xuất hiện của những chiếc đèn lồng thắp sáng, đã mang đến một trải nghiệm khác biệt ở Vườn Giám. Trước kia, khi đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám, du khách thường chỉ đến khu nội tự và Hồ Văn, giờ đây còn có thêm không gian trải nghiệm mới ở Vườn Giám, rất độc đáo và thi vị.

Mở ra không gian văn hóa đa tầng

Chương trình “Vườn ánh sáng” do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức, là hoạt động điểm nhấn nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (1076 - 2026).

Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, sự hiện diện của các nghệ nhân và làng nghề trên khắp mọi miền đất nước đã thắp sáng niềm tin, tạo nên sự kết nối và tiếp nối những giá trị truyền thống của dân tộc, khơi dậy tinh thần sáng tạo và tri thức của người Việt Nam.

“Thông qua chương trình, chúng tôi mong muốn tôn vinh những nghệ nhân, làng nghề cùng nỗ lực sáng tạo không ngừng của họ trong đời sống đương đại, qua đó góp phần nuôi dưỡng tình yêu di sản trong lòng công chúng” - ông Lê Xuân Kiêu chia sẻ.

Trong không gian thơ mộng của những lán tre được thiết kế theo phong cách thuần Việt, nghệ nhân Thái Hoán, làng nghề mây tre đan Bao La (Huế) chia sẻ, ông mang đến những tác phẩm thủ công độc đáo của những người thợ thủ công xứ Huế. Đó không chỉ là những dụng cụ phục vụ nông nghiệp mà còn có các sản phẩm lưu niệm, trang trí nội thất như lồng đèn, hộp mứt, giỏ đựng... với hàng trăm mẫu mã khác nhau được thực hiện thủ công cầu kỳ.

Còn nghệ nhân Đỗ Văn Tấn, làng cói Kim Sơn (Ninh Bình), cho biết ông đã có 2 năm gắn bó với các hoạt động tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, thường xuyên giới thiệu sản phẩm thủ công tới du khách. Những chiếc đèn lồng, đồ lưu niệm bằng cói Kim Sơn có vẻ đẹp rất riêng từ kiểu dáng, mẫu mã cho đến chất liệu.

“Nhiều sản phẩm cói Kim Sơn đã trở nên quen thuộc với du khách khi đến Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Chúng tôi vui vì đã lan tỏa được tinh hoa làng nghề quê mình trong không gian di sản của Hà Nội” - nghệ nhân Đỗ Văn Tấn chia sẻ.

Việc tổ chức sự kiện “Vườn ánh sáng” là hoạt động mở đầu cho chuỗi các sự kiện được Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức tại khu vực Vườn Giám nhằm “kích hoạt” không gian sáng tạo tại khu vực này. Thời gian tới, Trung tâm sẽ tổ chức nhiều sự kiện tại đây để mở rộng và tạo sự kết nối thống nhất giữa các khu vực nội tự - Hồ Văn - Vườn Giám, với mục đích đưa Văn Miếu - Quốc Tử Giám trở thành không gian văn hóa sáng tạo đa tầng nổi bật của Thủ đô, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội.