Lễ hội chùa Thầy 2026: 'Sân khấu ánh sáng' kể chuyện ngàn năm

Lễ hội Chùa Thầy năm 2026 được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt Chùa Thầy, với chuỗi hoạt động kéo dài từ ngày 20/4 đến 24/4/2026. (Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN)

Lễ hội chùa Thầy 2026 (Quốc Oai, Hà Nội) hứa hẹn là điểm đến không thể bỏ qua cho du khách muốn tìm hiểu về giá trị lịch sử, tâm linh và thưởng thức không gian văn hóa nghệ thuật độc đáo của vùng đất xứ Đoài.

Lễ hội năm nay lấy di sản làm trung tâm, đổi mới phương thức tổ chức và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để hiện thực hóa Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở các nghi thức truyền thống

Lễ hội Chùa Thầy năm 2026 được tổ chức tại Di tích Quốc gia đặc biệt chùa Thầy, với chuỗi hoạt động kéo dài từ ngày 20/4 đến 24/4/2026, trong đó lễ khai mạc diễn ra vào tối ngày 20/4 (tức ngày 4/3 âm lịch).

Đây là sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng của địa phương, nhằm tôn vinh giá trị di sản văn hóa phi vật thể, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Quốc Oai tới đông đảo du khách, từ đó thúc đẩy du lịch địa phương và xây dựng hình ảnh Quốc Oai "An toàn-Thân thiện-Chất lượng."

Trong kế hoạch tổ chức, từng chi tiết từ phần lễ đến phần hội đều được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với mục tiêu phát triển bền vững, với du lịch, với sinh kế của người dân và với định hướng lớn từ Nghị quyết 80.

Lễ hội được xây dựng với yêu cầu xuyên suốt đảm bảo trang nghiêm ở phần lễ, phong phú ở phần hội; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và phát triển các sản phẩm du lịch hiện đại; đồng thời đảm bảo tuyệt đối an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội.

Lễ hội chùa Thầy năm nay được tổ chức thành hai phần rõ nét. Phần lễ bao gồm các nghi thức truyền thống như lễ dâng hương, tế khai hội, lễ Mộc dục, lễ rước và phục nghinh bài vị... được thực hiện trang trọng, đúng nghi thức, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa tâm linh lâu đời của địa phương. Các thôn Thụy Khuê, Đa Phúc, Sài Khê, Khánh Tân giữ vai trò nòng cốt trong việc thực hành nghi lễ truyền thống, đảm bảo tính kế thừa và tính cộng đồng sâu sắc.

Phần hội được thiết kế đa dạng, hấp dẫn với nhiều hoạt động văn hóa-nghệ thuật đặc sắc. Nổi bật là các chương trình biểu diễn múa rối nước tại thủy đình-loại hình nghệ thuật dân gian gắn liền với Thiền sư Từ Đạo Hạnh; các làn điệu quan họ mượt mà trên hồ Long Trì; cùng chuỗi hoạt động giao lưu văn nghệ, biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp vào các buổi tối. Bên cạnh đó là hệ thống trò chơi dân gian phong phú như bịt mắt đập niêu, bắt vịt, kéo co, nhảy bao bố... tạo không khí vui tươi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia.

Nhiều chương trình sẽ diễn ra tại Lễ hội chùa Thầy 2026. (Ảnh: TTXVN)

Một điểm nhấn quan trọng trong Lễ hội chùa Thầy năm nay là tổ chức Tuần lễ văn hóa du lịch, xúc tiến thương mại gắn với lễ hội. Không gian trưng bày được mở rộng với hơn 100 gian hàng giới thiệu sản phẩm OCOP, ẩm thực, làng nghề truyền thống, tạo cơ hội kết nối giao thương, quảng bá sản phẩm địa phương, đồng thời phục vụ nhu cầu tham quan, mua sắm của du khách.

Khi câu chuyện lịch sử được kể bằng ngôn ngữ hiện đại

Bên cạnh các nghi thức truyền thống như lễ dâng hương, rước lễ, mộc dục... lễ hội năm nay còn có nhiều chương trình mới, trong đó nổi bật là hoạt động trình diễn ánh sáng nghệ thuật kết hợp công nghệ 3D Mapping mang chủ đề “Ánh sáng chạm ký ức” với chương trình nghệ thuật "Ngàn năm một cõi Chùa Thầy."

Chương trình hứa hẹn sẽ là điểm hẹn văn hóa hấp dẫn, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của nhân dân, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất xứ Đoài giàu truyền thống đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Chương trình dự kiến diễn ra vào tối mùng 3/3 Âm lịch tại sân chùa Cả, đánh dấu lần đầu tiên công nghệ hiện đại được đưa vào không gian di tích cổ. Thông qua hiệu ứng ánh sáng và hình ảnh, những câu chuyện lịch sử, giá trị văn hóa của chùa Thầy và vùng đất xứ Đoài sẽ được tái hiện một cách sống động, mang đến trải nghiệm mới mẻ cho công chúng. Đây được xem là điểm nhấn tạo sự khác biệt cho mùa lễ hội năm nay, đồng thời mở ra hướng tiếp cận sáng tạo trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Đây là lần đầu tiên một di sản nghìn năm tuổi như chùa Thầy được "kể chuyện" bằng ngôn ngữ của ánh sáng và công nghệ hiện đại. Những giá trị lịch sử, ký ức tâm linh sẽ được tái hiện sống động trên nền kiến trúc cổ kính, hứa hẹn mang lại trải nghiệm thị giác và cảm xúc chưa từng có cho du khách thập phương.

Từ khởi nguồn linh địa dưới chân núi Sài - nơi hội tụ linh khí xứ Đoài, đến những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng được bồi đắp qua hàng nghìn năm, tất cả được thể hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, đưa người xem bước vào hành trình khám phá vừa chân thực, vừa huyền ảo.

Trung tâm của chương trình là hình tượng Thiền sư Từ Đạo Hạnh - vị thiền sư có công sáng lập chùa Thầy. Cuộc đời và huyền tích của ông được tái hiện bằng những lớp hình ảnh giàu tính biểu tượng: từ một con người tài năng, từ bỏ chốn quan trường để tìm đạo, vượt biển cầu pháp, đến khi đắc đạo trở về truyền bá Phật pháp, dạy học, chữa bệnh cứu dân.

Chương trình trình diễn ánh sáng nghệ thuật kết hợp công nghệ 3D Mapping mang chủ đề “Ánh sáng chạm ký ức” lần đầu tiên được tổ chức tại Quốc Oai.

Không gian trình diễn mở ra sự giao thoa giữa con người-thiên nhiên-tâm linh, góp phần làm nổi bật giá trị nhân văn sâu sắc của di tích, đồng thời khơi gợi niềm tự hào về truyền thống văn hóa của vùng đất xứ Đoài.

Bên cạnh yếu tố tâm linh, chương trình còn tái hiện sinh động không gian văn hóa dân gian gắn với Chùa Thầy, đặc biệt là nghệ thuật múa rối nước - loại hình nghệ thuật truyền thống tiêu biểu của cư dân đồng bằng Bắc Bộ. Những hình ảnh mặt nước, con rối, làng quê được tái hiện chân thực, gần gũi, gợi nhớ về đời sống sinh hoạt của người dân xưa.

Với thời lượng khoảng 100 phút, chương trình được chia thành nhiều phân đoạn dẫn dắt khán giả qua các lớp không gian bằng ngôn ngữ ánh sáng hiện đại.

Việc ứng dụng công nghệ 3D Mapping tại chùa Thầy không chỉ góp phần làm mới không gian lễ hội truyền thống mà còn mở ra hướng tiếp cận sáng tạo trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Khi những câu chuyện lịch sử được kể lại bằng ngôn ngữ hiện đại, di sản không còn là những giá trị tĩnh tại mà trở nên sinh động, gần gũi, đặc biệt với thế hệ trẻ./.