Chuyển biến trong kiểm tra, xử lý vi phạm về động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản

Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an tổ chức Hội nghị tổng kết và triển khai một số nội dung phối hợp trong công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản. (Ảnh: Khương Trung)

Hội nghị do đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường; các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an; Trịnh Việt Hùng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường đồng chủ trì.

Hội nghị còn có sự tham dự của lãnh đạo, đại diện các cơ quan, ban, ngành và được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố và các xã, phường trọng điểm về công tác bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản.

Thực hiện chủ trương của Trung ương, ngày 17/10/2025, Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký kết Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT (Kế hoạch số 628) về phối hợp tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan bảo vệ loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam.

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng phát biểu kết luận hội nghị. (Ảnh: Khương Trung)

Theo báo cáo, việc triển khai Kế hoạch 628 được thực hiện khá đồng bộ. Ở địa phương, các tỉnh, thành phố đều ban hành kế hoạch thực hiện và thành lập ban chỉ đạo, đồng thời tổ chức rà soát các đối tượng, cơ sở và địa bàn trọng điểm có nguy cơ vi phạm.

Lực lượng chức năng đã thu thập thông tin về 912 tổ chức, cá nhân liên quan hoạt động bảo tồn, nuôi nhốt động vật hoang dã có dấu hiệu vi phạm; lập danh sách 31 điểm nóng, 211 đối tượng, cơ sở liên quan săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt động vật hoang dã trái pháp luật; xác định 10 địa phương có nguy cơ cao sử dụng ngư cụ cấm và 8 địa phương có nguy cơ cao sử dụng xung điện, chất nổ để đánh bắt thủy sản.

Một trong những nhiệm vụ cũng được các cơ quan chức năng chú trọng là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng với nhiều hình thức đa dạng. Ở cấp Trung ương, các cơ quan chức năng đã phối hợp các cơ quan báo chí xây dựng và phát sóng nhiều phóng sự, chuyên đề; cung cấp thông tin để đăng tải hàng trăm tin, bài phản ánh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và bảo vệ động vật hoang dã.

Cùng với đó, 26.847 tờ rơi đã được in và phát hành; 35 hội nghị, hội thảo, tập huấn được tổ chức; 349 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân ký cam kết không bẫy bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.

Tại địa phương, các cơ quan báo chí, truyền hình và nền tảng truyền thông đã thực hiện 170 phóng sự, 1.455 tin, bài; tổ chức 6.062 đợt tuyên truyền với 298.708 lượt người tham gia; phát hành 79.171 tờ rơi, tài liệu; đồng thời 4.782 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân ký cam kết không săn bắt, buôn bán động vật hoang dã và không sử dụng ngư cụ cấm.

Nhờ vậy, nhiều cá nhân đã tự nguyện giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng để thả về môi trường tự nhiên. Trên cơ sở thông tin thu thập và các điểm nóng đã xác định, lực lượng công an, kiểm lâm, kiểm ngư và các cơ quan chức năng tại địa phương đã tổ chức nhiều đợt tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Khương Trung)

Từ ngày 17/10 đến 31/12/2025, các lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 1784 vụ vi phạm pháp luật liên quan bảo vệ động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản. Trong đó, khu vực miền trung chiếm nhiều nhất với 706 vụ, phía bắc 579 vụ, phía nam và Tây Nguyên là 499 vụ. Báo cáo cũng ghi nhận một số địa phương triển khai tốt như Nghệ An, Quảng Ninh, Cà Mau, Hải Phòng, Tuyên Quang, Cao Bằng…

Tuy vậy, báo cáo thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế như một số địa phương còn chậm ban hành kế hoạch, thành lập ban chỉ đạo; công tác rà soát địa bàn, đối tượng trọng điểm chưa thường xuyên; việc kiểm tra, phát hiện giao dịch vi phạm trên không gian mạng còn khó khăn; nhân lực, kinh phí, phương tiện phục vụ tuần tra, kiểm tra còn thiếu; hoạt động xử lý ở nhiều nơi vẫn chủ yếu dừng ở mức hành chính, chưa đủ sức răn đe.

Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) và Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam ký kết Kế hoạch phối hợp về công tác tuyên truyền, hướng dẫn tăng ni, phật tử thực hành phóng sinh đúng cách và bảo vệ đa dạng sinh học giai đoạn 2026-2028. (Ảnh: Khương Trung)

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, những kết quả trong việc thực hiện Kế hoạch số 628 đã góp phần từng bước khôi phục hệ sinh thái và đa dạng sinh học tại một số địa phương. Nhiều khu vực trước đây suy giảm mạnh về sinh cảnh tự nhiên thì nay bắt đầu xuất hiện trở lại các loài sinh vật tự nhiên.

Để công tác bảo vệ đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản đi vào thực chất, Thứ trưởng Bộ Công an đề nghị các đơn vị của hai Bộ và các địa phương nghiêm túc triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, siết chặt kỷ cương, kiên quyết khắc phục tình trạng phát hiện, xử lý qua loa, nể nang, không đúng tính chất, mức độ, hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, giao nhiệm vụ cho công an các địa phương trong năm 2026, phải tập trung phát hiện, khởi tố các vụ án liên quan tàng trữ, sử dụng chất nổ, xung điện, ngư cụ cấm khai thác thủy sản hoặc sử dụng súng tự chế, thiết bị săn bắt động vật hoang dã…

Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao sự chủ động phối hợp giữa các đơn vị của hai bộ và các địa phương trong thời gian qua.

Các đơn vị cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, đa dạng hóa hình thức phổ biến pháp luật, hướng tới thay đổi hành vi của người dân trong việc khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Bên cạnh đó, các đơn vị tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an, kiểm lâm, kiểm ngư và các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, tuần tra, đấu tranh với các hành vi săn bắt, buôn bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã...; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản.

Đồng thời, các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra, tuần tra tại các khu vực trọng điểm, các tuyến vận chuyển, các chợ và cơ sở kinh doanh; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, nhất là các hành vi có tổ chức và các hoạt động buôn bán động vật hoang dã trên môi trường mạng…

Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) và Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ký kết Kế hoạch phối hợp về công tác kiểm tra, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường. (Ảnh: Khương Trung)

Đức Tùng