Chuyển Bộ Công an điều tra việc "khép hồ sơ" hơn 5.000 tàu cá mất kết nối VMS

Theo kết luận thanh tra, Cà Mau là tỉnh đầu tiên ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý tàu cá: Lắp đặt hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS), sử dụng phần mềm liên thông kiểm soát tàu cá; sử dụng phần mềm số hóa tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU trên địa bàn tỉnh.

Qua thanh tra cho thấy công tác chống IUU tại tỉnh Cà Mau còn tồn tại, hạn chế, vi phạm. Việc ban hành quy trình về xử lý tàu cá mất kết nối VMS và không báo cáo có nội dung chưa chặt chẽ, thiếu cơ sở, trái với quy định, phát sinh nguy cơ bỏ lọt vi phạm.

Đáng chú ý, công tác theo dõi, xử lý vi phạm hành chính, “hồ sơ khép” không đúng quy định để hơn 5.100 vụ việc hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, dẫn đến nguy cơ bỏ lọt vi phạm, có dấu hiệu vi phạm Điều 360 Bộ luật Hình sự. 26 vụ việc xử phạt vi phạm hành chính chưa đúng quy định.

Từ đó, Thanh tra Chính phủ chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét, điều tra, xử lý theo quy định đối với việc ban hành 4 văn bản có nội dung chưa chặt chẽ, thiếu cơ sở, trái với quy định tại Điều 44 Nghị định 26/2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 37/2024) dẫn tới trong thời kỳ thanh tra có hơn 5.000 vụ việc mất kết nối VMS, không báo cáo theo quy định dưới 10 ngày và không được cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định cũng như đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Thanh tra Chính phủ cho rằng điều này dẫn đến có nguy cơ bỏ lọt hành vi vi phạm hành chính, không thu được tiền xử phạt vi phạm hành chính nộp ngân sách Nhà nước, ước tính trên 127 tỷ đồng.

Các tàu cá tại tỉnh Cà Mau. Ảnh: TTXVN.

Theo Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh Cà Mau chưa quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thanh tra, kiểm tra việc xử lý vi phạm hành chính về IUU theo chỉ đạo của Ban Bí thư, Thủ tướng về tăng cường kiểm tra, thanh tra, thực thi pháp luật, xử lý triệt để các vi phạm.

Trong thời kỳ thanh tra, UBND tỉnh Cà Mau không tiến hành thanh tra về nội dung xử lý vi phạm hành chính về IUU.

Các năm 2019, 2020, 2021, 2022, 2024, 2025, UBND tỉnh Cà Mau không có nội dung kiểm tra về xử lý vi phạm hành chính về IUU. Riêng năm 2023 có triển khai kiểm tra nội dung này tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Trong thời kỳ thanh tra, từ ngày 20/5/2019 đến 31/12/2025, tổng số vụ việc được thống kê là 7.860. Trong đó cơ quan chức năng chỉ xử phạt 841 vụ, chiếm 10,7%, với tổng số tiền phạt hơn 37 tỷ đồng. Có tới hơn 7.000 vụ việc không bị xử phạt, được “khép hồ sơ”, chiếm gần 90%.

Đáng chú ý, đối với hơn 7.000 vụ việc không xử phạt, UBND tỉnh và các cơ quan liên quan chỉ cung cấp được 3.860 hồ sơ để đoàn thanh tra kiểm tra.

Còn hơn 3.100 vụ việc, các cơ quan chức năng không lập hồ sơ để xem xét xử lý vi phạm hành chính, mà chỉ lập danh sách theo dõi, quản lý nội bộ, tuyên truyền và nhắc nhở chủ tàu kiểm tra thiết bị.

Kết quả kiểm tra cho thấy chỉ có 222 vụ việc được khép hồ sơ đúng quy định. Có tới gần 6.800 vụ việc không được lập hồ sơ xem xét xử lý hoặc khép hồ sơ không đúng quy định, do thiếu tài liệu, thông tin, chứng cứ chứng minh không có vi phạm.

Trong đó có hơn 5.100 vụ đã hết thời hiệu xử phạt hành chính. Còn hơn 1.600 vụ việc vẫn trong thời hiệu xử phạt.

Thanh tra Chính phủ đánh giá việc theo dõi, xử lý vi phạm chưa quyết liệt, chưa kịp thời, việc không lập hồ sơ hoặc khép hồ sơ thiếu căn cứ, dẫn đến nguy cơ bỏ lọt vi phạm. Các hành vi này cũng được xác định có dấu hiệu vi phạm quy định về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Kết luận xác định trách nhiệm đối với việc ban hành các văn bản không đúng quy định thuộc UBND tỉnh Cà Mau, Ban Chỉ đạo IUU tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tư pháp cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau làm rõ tính chất, mức độ và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát toàn bộ quy trình giám sát tàu cá, xác minh nguyên nhân mất kết nối, thu thập chứng cứ xử lý các hành vi ngắt, gián đoạn kết nối VMS. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự phải chuyển hồ sơ ngay cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.