Chuyển đổi kép giúp Lọc hóa dầu Bình Sơn bứt phá và phát triển bền vững

Toàn cảnh nhà máy lọc dầu Dung Quất. Ảnh: A.N/Bnews/vnanet.vn

Với việc quyết liệt thực hiện chuyển đổi xanh gắn với chuyển đổi số, Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR)-đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng phát triển bền vững mà còn tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới.

BSR đã nghiên cứu và xuất bán thành công sản phẩm Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đầu tiên vào đầu tháng 6/2025. Ảnh: A.N/Bnews/vnanet.vn

*Chuyển đổi xanh để phát triển bền vững

Tổng Giám đốc BSR Nguyễn Việt Thắng cho biết trước xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết giảm phát thải carbon (Net zero) của Việt Nam, BSR đã nỗ lực nghiên cứu, phát triển và sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF - Sustainable Aviation Fuel). SAF là sản phẩm được nhà máy lọc dầu Dung Quất của BSR phối trộn từ cấu tử bền vững (SBC/Neat SAF) và Jet A-1, phát triển trên cơ sở tiêu chuẩn xăng máy bay Jet A-1 theo tiêu chuẩn kỹ thuật cho nhiên liệu tuabine hàng không chứa hydrocarbon tổng hợp (tiêu chuẩn ASTM D-7566), đảm bảo chất lượng cho động cơ turbine hàng không.

Đây cũng là sản phẩm nằm trong danh mục sản phẩm chủ lực của Petrovietnam và khẳng định quyết tâm của Petrovietnam trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị “về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”. BSR tự hào là một trong những đơn vị tiên phong triển khai thương mại hóa SAF, hướng tới cung cấp giải pháp năng lượng sạch cho các hãng hàng không trong nước và quốc tế, -ông Nguyễn Việt Thắng nhấn mạnh.

Theo ông Hoàng Thanh Sơn - Trưởng ban Nghiên cứu Phát triển BSR, sản phẩm SAF của BSR đã được tổ chức SGS Germany GmbH (Đức) cấp 2 chứng nhận quan trọng gồm ISCC CORSIA và ISCC EU, xác nhận đạt tiêu chuẩn quốc tế trong phối trộn, sản xuất, lưu trữ và thương mại sản phẩm SAF. Việc sở hữu chứng nhận ISCC giúp BSR đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm SAF ra thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường EU - nơi có các quy định nghiêm ngặt nhất về phát thải và năng lượng tái tạo.

Chứng nhận cũng là minh chứng cho nỗ lực của BSR trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất xanh, bền vững và có trách nhiệm với môi trường, là lợi thế để công ty mở rộng hợp tác và ký kết hợp đồng thương mại với các đối tác yêu cầu cao về tính bền vững. Ngoài ra, sản phẩm SAF cũng được BSR hoàn thiện đầy đủ tài liệu kỹ thuật, quy trình sản xuất, pha chế nội bộ và tiêu chuẩn cơ sở TCCS 23:2024-BSR.

BSR đã phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (Skypec), các hãng hàng không và đơn vị vận chuyển để thiết lập chuỗi cung ứng SAF khép kín đầu tiên tại Việt Nam, từ nhập khẩu nguyên liệu, phối trộn, kiểm soát chất lượng đến cung ứng cho các công ty nhiên liệu hàng không và cấp phát cho các chuyến bay nội địa, quốc tế. Theo kế hoạch, BSR sẽ triển khai sản xuất các lô SAF quy mô lớn hơn và tiến tới thương mại hóa trong thời gian tới, ông Hoàng Thanh Sơn cho biết.

Ông Cao Tuấn Sĩ, Giám đốc nhà máy lọc dầu Dung Quất. Ảnh: Anh Nguyễn/Bnews/vnanet.vn

Theo ông Cao Tuấn Sĩ, Giám đốc nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhiên liệu SAF đã được Vietnam Airlines bay thử 1 chuyến Đà Nẵng ra Hà Nội thành công. Hiện BSR đang phối hợp với các bên, tập trung nghiên cứu để hạ giá thành sản phẩm.

Cùng với triển khai sản phẩm nhiên liệu hàng không bền vững, BSR cũng sẽ xuất bán sản phẩm xăng sinh học E10RON95 vào ngày 1/6/2026 tới đây. Để đảm bảo nguyên liệu cồn sinh học ethanol cho pha chế xăng sinh học E10RON95 theo quy định với nhu cầu dự kiến khoảng 300 nghìn m3/tháng, BSR sẽ tăng cường mua cồn Ethanol từ các nhà máy sản xuất cồn sinh học trong nước, nhất là từ các nhà máy trong hệ thống của Công ty Cổ phần Đồng Xanh, ngoài ra sẽ nhập khẩu nếu thiếu.

Ngoài ra, sản phẩm E10RON95 của BSR sẽ được phối trộn thêm các phụ gia để chống phân tách lớp, đảm bảo chất lượng sản phẩm theo Quy chuẩn Việt Nam (QCVN). Hiện BSR cũng đang phối hợp với các bên để sớm khởi động lại Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất, nhằm chủ động một phần nguồn nguyên liệu tại chỗ cồn Ethanol phục vụ pha chế xăng E10RON95.

Bên trong Phòng điều khiển trung tâm nhà máy lọc dầu Dung Quất Ảnh: A.N/Bnews/vnanet.vn

*Chuyển đổi số để nâng cao sức cạnh tranh
Cùng với chuyển đổi xanh, BSR đang đẩy mạnh triển khai chuyển đổi số, lấy trí tuệ nhân tạo (AI) và mô hình nhà máy thông minh làm hạt nhân để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Theo đại diện BSR, việc tiến tới mô hình nhà máy thông minh tại BSR không chỉ là xu hướng mà còn là nhu cầu cấp bách để thực hiện quản trị biến động, từ đó giúp phản ứng nhanh với sự thay đổi của giá dầu thô, sản phẩm và nhu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, việc tiến tới nhà máy thông minh còn giúp BSR tối ưu hóa vận hành ở công suất cao, đa dạng hóa các loại dầu thô mới đầu vào và giảm tiêu thụ năng lượng, giảm phát thải. Ngoài ra, việc số hóa này còn giúp giải quyết vấn đề già hóa máy móc và nhân sự bằng cách số hóa tri thức, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng và chính xác cũng như giúp ngăn ngừa các sự cố dừng máy ngoài kế hoạch và đảm bảo tính toàn vẹn thiết bị.
Để hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số, BSR đã thành lập Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số, phê duyệt Chiến lược phát triển khoa học công nghệ đến năm 2030 và thành lập phòng Chuyển đổi số chuyên trách. Công ty đã triển khai kết nối dữ liệu giữa hệ thống vận hành (OT) và công nghệ thông tin (IT), tạo ra nguồn dữ liệu duy nhất, chuẩn hóa và bảo mật. Đây chính là "nhiên liệu" đầu vào cho các ứng dụng AI.
Theo ông Cao Tuấn Sĩ, BSR đã ứng dụng các công cụ như PI Vision và Power BI để theo dõi tổng thể nhà máy lọc dầu Dung Quất, cảnh báo sớm các bất thường và quản trị các công tác bảo dưỡng, chống ăn mòn theo thời gian thực. Nhờ quản trị số, BSR đã duy trì vận hành các phân xưởng ở công suất cao (CDU 118%, RFCC 110%), góp phần tăng doanh thu thêm khoảng 1.540 tỷ đồng.
Trong giai đoạn tới, BSR tập trung vào các bài toán AI chuyên sâu để chuyển từ vận hành phản ứng sang quản lý chủ động: Sử dụng AI/ Machine Learning (học máy) để dự báo hỏng hóc cho các thiết bị quan trọng và ăn mòn đỉnh tháp; ứng dụng mô hình Bản sao số (digital Twin) cho các phân xưởng quan trọng nhằm tối ưu hóa vận hành và tiến tới mô hình số hóa toàn diện nhà máy. BSR cũng đặt mục tiêu hình thành trung tâm vận hành số hợp nhất (UDOC) trên cơ sở tích hợp dữ liệu từ sản xuất đến quản trị doanh nghiệp (tài chính, nhân sự, chuỗi cung ứng) trên một nền tảng duy nhất, từ đó giúp lãnh đạo ra quyết định dựa trên phân tích dữ liệu chuyên sâu.
Với phương châm "dữ liệu là nền tảng, AI là công cụ, và quản trị hiệu quả là mục tiêu cuối cùng", BSR đang từng bước hình thành hệ sinh thái quản trị thông minh, sẵn sàng cho các mục tiêu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế, đại diện BSR cho biết.
Năm 2025, BSR đã vận hành nhà máy lọc dầu Dung Quất an toàn, ổn định với công suất bình quân quy đổi lên tới 120%. Công ty cũng tận dụng hiệu quả “cửa sổ cơ hội” khi giá dầu thô giảm trong khi giá sản phẩm không giảm tương ứng, thậm chí có thời điểm đi ngược chiều, qua đó tối ưu hóa biên lợi nhuận. Đặc biệt, BSR chủ động điều hành sản xuất và tiêu thụ bám sát các kịch bản sản xuất kinh doanh được xây dựng và cập nhật thường xuyên theo diễn biến giá dầu và crack spread, từ đó linh hoạt điều chỉnh công suất, gia tăng tồn kho chiến lược và đẩy mạnh tiêu thụ khi thị trường thuận lợi.
Nhờ vậy, BSR ước đạt sản lượng 7.907.293 tấn, tương đương 108% kế hoạch quản trị; doanh thu đạt 142.800 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế đạt 4.700 tỷ đồng; nộp ngân sách nhà nước 14.300 tỷ đồng. Những con số này tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của BSR trong phát triển kinh tế địa phương cũng như đóng góp vào an ninh năng lượng quốc gia.
Với kết quả sản xuất kinh doanh vượt trội, năm 2025, BSR được Petrovietnam vinh danh là đơn vị hoàn thành toàn diện kế hoạch quản trị, đồng thời lọt Top 7 thương hiệu lớn nhất thị trường niêm yết theo bình chọn của Forbes Việt Nam. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho chiến lược vận hành hiệu quả, tư duy quản trị linh hoạt và năng lực cạnh tranh ngày càng được nâng cao của doanh nghiệp.

Anh Nguyễn/Bnews/vnanet.vn