Chuyển đổi số góp phần thúc đẩy công tác phòng, chống khai thác IUU

Thiếu tá Đoàn Minh Hải chia sẻ thông tin cập nhật tàu cá xuất bến và trở về đất liền trên hệ thống điện tử. Ảnh: Lê Văn Chương

Theo dõi từ xa

Ngư dân Lê Đức Việt ở vùng cửa biển Kỳ Hà, thành phố Đà Nẵng, thuyền trưởng tàu QNa90144TS chuẩn bị cho chuyến biển trên con tàu đã được bơm đầy nhiên liệu. Thời điểm giá dầu liên tục thay đổi, ngư dân ra khơi phải tính toán thời gian xuất bến theo con nước, nước ròng thì đánh lưới vây, lưới rê, trên biển có gió Nam thổi mạnh thì mới xuất bến.

Trước khi xuống cảng làm thủ tục xuất bến, thuyền trưởng Việt mang theo các loại giấy tờ gồm: đăng ký tàu cá; sổ đăng kiểm tàu cá; giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá; giấy phép khai thác thủy sản; sổ danh bạ thuyền viên; bằng thuyền trưởng, máy trưởng, thợ máy, chứng chỉ thuyền viên; giấy chứng nhận sức khỏe thuyền viên; bảo hiểm thuyền viên; giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.

Trong thời gian làm thủ tục xuất bến tại Ban quản lý cảng cá, thông tin về chuyến đi của tàu đã xuất hiện trên trang quản lý tàu cá của Bộ đội Biên phòng. Tại chốt kiểm soát của Trạm Kiểm soát Biên phòng Mân Quang, Thiếu tá Đoàn Minh Hải, Nhân viên Kiểm soát hành chính kích chuột trên màn hình máy tính vào ô yêu cầu xuất cảng, rà lại thời gian duyệt xuất cảng, thời gian xác nhận, thời gian gửi yêu cầu xuất cảng, thời gian xuất cảng mong muốn, thời gian cảng chỉ định...

Khi tàu cập vào chốt kiểm soát tại cầu cảng, cán bộ Biên phòng kiểm tra thực tế trên tàu, bao gồm: Áo phao; thiết bị thông tin liên lạc, giám sát hành trình đối với tàu có chiều dài trên 15m; bình chữa cháy; kiểm tra việc treo cờ Tổ quốc; các loại đèn tín hiệu, ngư lưới cụ; rà soát xem các thuyền viên có khớp với danh sách trong sổ danh bạ thuyền viên...

Các ngư dân cho biết, nhờ có hệ thống kiểm soát liên thông giữa Ban quản lý cảng và Bộ đội Biên phòng nên thủ tục xuất, nhập đều diễn ra nhanh gọn và tiện lợi. Trong hệ thống theo dõi và quản lý tàu cá của Bộ đội Biên phòng đã nhập đủ thông tin về đặc điểm của tàu, từ công suất máy tới các thiết bị giám sát hành trình đang được gắn trên tàu. Vì vậy, việc kiểm tra trên tàu diễn ra nhanh chóng để tàu xuất bến đi biển, không còn cảnh ghi chép từng tàu, lưu danh sách thuyền viên...

Giữ mạch tín hiệu

Ngư dân Nguyễn Cu, thuyền trưởng tàu cá ĐNa90875TS ở thành phố Đà Nẵng đưa tàu vào cầu cập tại chốt kiểm soát của Trạm Kiểm soát Biên phòng Mân Quang. Vừa gặp cán bộ Biên phòng, thuyền trưởng Cu cho biết, bữa nay lắp tới 3 thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá. Chuyện anh Cu kể đã được nhân viên kiểm soát Biên phòng tích hợp trong hệ thống theo dõi thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá. Bởi vì theo quy định, mỗi tàu đánh cá gắn 1 thiết bị giám sát hành trình. Tuy nhiên, trong thực tế, ngư dân hiện nay lắp nhiều thiết bị giám sát hành trình hơn.

Ngư dân Nguyễn Cu giới thiệu máy giám sát hành trình lắp đặt trên tàu. Ảnh: Lê Văn Chương

Anh Cu dẫn phóng viên Báo Biên phòng xuống tàu để giới thiệu việc lắp thiết bị giám sát hành trình mà anh cho rằng, đây là sự sáng tạo để giữ kết nối 100% với đất liền. Ngay sau lưng vị trí ngồi lái của thuyền trưởng là một căn phòng nhỏ và gắn các loại máy, thiết bị giám sát hành trình VNPT-VMS, Viettel (VMS-V5) và Vishipel. Anh Cu cho biết, vì được cán bộ trạm kiểm soát Biên phòng nhắc nhở trước khi đi biển là đừng bao giờ để tín hiệu trên màn hình trong đất liền hiển thị từ màu xanh lá cây sang màu xám, tức là mất kết nối, anh Cu quyết định lắp 3 thiết bị giám sát hành trình, nhưng duy trì 2 thiết bị song song.

Thiếu tá Đoàn Minh Hải cho biết, tàu lắp 2 thiết bị giám sát hành trình vì ngư dân lo ngại tín hiệu chập chờn, do môi trường nước mặn và các đầu nối hay bị oxy hóa. Để giải thích thêm về việc này, Thiếu tá Hải kích vào hệ thống giám sát tàu cá, toàn bộ tín hiệu của 1.147 tàu đánh cá của thành phố Đà Nẵng hiển thị đang kết nối từ ngoài biển, có 4 tàu bị mất kết nối hành trình, 9 tàu ra gần vùng ranh giới trên biển.

Thuyền trưởng Nguyễn Cu nhìn vào tín hiệu 4 tàu hiển thị màu xám vì mất kết nối và cho biết, cứ phải lắp 2 thiết bị giám sát hành trình thì mới yên tâm. Nhưng lo ngại nhất là máy nhắn tin VHF kết nối với Chi cục Thủy sản. Hệ thống này liên tục bị quá tải, vì vậy, có trong giấc ngủ cũng bị ám ảnh nút bấm VHF.

Tàu cá QNa94619TS do ngư dân Hoàng Văn Hòa làm thuyền trưởng, làm nghề chụp mực vừa trở về cửa biển Đà Nẵng sau chuyến biển kéo dài hơn 20 ngày. Theo các ngư dân, trong chuyến đi vừa rồi, tàu ra gần vùng ranh giới. Anh Hòa cho biết, vì khu vực này có nhiều mực, còn phía trong thì đánh bắt không đạt năng suất. Khi tàu ra tới gần vùng ranh giới đánh bắt vào ban đêm, còn ban ngày ngư dân cả tàu ngủ say. Nhưng anh được Bộ đội Biên phòng tuyên truyền nên khi nghỉ ngơi vẫn luôn quan sát, tránh để tàu trôi tự do ra khỏi vùng ranh giới.

Ngư trường mới

Ngư dân Nguyễn Hữu Hoàng, quê ở xã Phước Tĩnh, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (nay là xã Long Hải, thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ, ngư trường phía Nam quá cạn kiệt do hàng chục ngàn tàu làm nghề lưới giã cào càn quét. Vì vậy, ngư dân chuyển ra Quảng Ngãi và liên kết với ngư dân cửa biển Sa Huỳnh, đưa tàu ra cửa biển thành phố Đà Nẵng neo đậu để đi đánh bắt.

Ngư dân Trần Văn Hải, cùng quê với ngư dân Trần Hữu Hoàng cho biết, thời gian trước đây đi biển trên tàu cá ở làng chài Long Hải, một số chủ tàu chạy về phía quần đảo Thổ Chu để tháo thiết bị giám sát hành trình đặt lên các hòn đảo nhỏ, sau đó đi vượt tuyến. Nhưng vụ việc này bị phát hiện, nên từ đó, ngư dân chuyển ra ngư trường mới ở miền Trung.

Trên hệ thống giám sát hành trình, nhiều tàu đánh cá sau khi rời cửa biển ở Đà Nẵng đã đánh bắt xa bờ, kiên trì bám biển Hoàng Sa vừa đánh bắt, vừa góp phần khẳng định chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Tàu cá ĐNa91105TS do ngư dân Đồng Văn Toàn, quê ở thành phố Đà Nẵng trong chuyến ra khơi vào cuối tháng 3, đã tiến tới khu vực các đảo Đá Lồi, Bạch Quy, sau đó ra bãi ngầm Bình Hải, Bình Hòa, Bình Thuận, núi ngầm Đức Minh đánh bắt cá.

Các ngư dân trên tàu cho biết, nếu ra đánh bắt cá tại quần đảo Hoàng Sa thì sẽ cảm thấy chuyến đi có ý nghĩa. Những năm trước đây, nếu sau chuyến đánh bắt trở về, chỉ cần nói là đã đi Hoàng Sa, còn giờ đây thì không cần kể lại tọa độ đánh bắt, vì Bộ đội Biên phòng kích chuột vào vệt tín hiệu trên màn hình là đã nắm được chuyến ra khơi đánh bắt ở tọa độ nào.