Chuyển đổi số nâng cao chất lượng giáo dục chính trị trong lực lượng vũ trang Sơn La

Kiểm tra nhận thức chính trị và pháp luật tại khối cơ quan, Bộ CHQS tỉnh Sơn La.

Tại các đơn vị thuộc Bộ CHQS tỉnh, những giờ học chính trị đang có nhiều đổi mới. Thay cho phương pháp truyền đạt một chiều, cán bộ, chiến sĩ được tiếp cận các bài giảng điện tử, video ngắn, hình ảnh trực quan, tham gia thảo luận, xử lý tình huống và kiểm tra kiến thức bằng hình thức trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ số, giúp bài giảng trở nên sinh động, dễ tiếp thu và tạo điều kiện để mỗi quân nhân chủ động nghiên cứu, học tập và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Hạ sĩ Cứ A Chu, chiến sĩ Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 754, chia sẻ: Trước đây, mỗi giờ học chính trị, chúng tôi chủ yếu nghe và ghi chép nên đôi lúc còn thụ động. Giờ đây, thông qua các video ngắn, mô hình trực quan trước buổi học, chúng tôi hiểu bài nhanh hơn. Đặc biệt, quy trình 6 bước nhận diện tin xấu độc giúp chiến sĩ trẻ biết cách chọn lọc thông tin đúng đắn khi tiếp cận mạng xã hội.

Quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đảng ủy, Bộ CHQS tỉnh đã chủ động xây dựng, vận hành mô hình “Hệ sinh thái giáo dục chính trị số”. Đây là bước đổi mới trong công tác giáo dục chính trị, hướng tới thay đổi đồng bộ từ khâu chuẩn bị bài giảng, tổ chức học tập đến kiểm tra, đánh giá kết quả nhận thức của cán bộ, chiến sĩ.

Xác định chuyển đổi số không đơn thuần là đưa giáo án giấy lên màn hình trình chiếu, Bộ CHQS tỉnh tập trung triển khai 5 nhóm giải pháp trọng tâm, gồm: Nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ giảng dạy; xây dựng kho học liệu dùng chung; đổi mới phương pháp tổ chức học tập; ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát và bảo đảm an toàn thông tin.

Trong đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị có khả năng ứng dụng công nghệ được xác định là khâu quan trọng. Các lớp tập huấn được tổ chức theo phương châm “học đến đâu làm được sản phẩm đến đó”. Mỗi cán bộ trực tiếp giảng dạy phải xây dựng được bài giảng số, video ngắn và bộ câu hỏi tương tác. Các tổ hạt nhân tại cơ quan Bộ CHQS tỉnh và Trung đoàn 754 có nhiệm vụ hướng dẫn, hỗ trợ, lan tỏa kỹ năng ứng dụng công nghệ đến các đơn vị.

Cùng với đó, Bộ CHQS tỉnh triển khai xây dựng kho dữ liệu dùng chung theo nguyên tắc “Mỗi chuyên đề - Một bộ học liệu số”. Mỗi chuyên đề được chuẩn hóa thành bộ tài liệu gồm bài giảng, video hoặc infographic, ngân hàng câu hỏi và nội dung tự học. Các học liệu phải trải qua quy trình thẩm định trước khi đưa vào sử dụng trên hệ thống được phân quyền, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Trung tá Đặng Văn Nái, Phó Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 13, chia sẻ: Từ khi áp dụng hệ sinh thái số, kho học liệu chuẩn hóa đã có sẵn và được kiểm duyệt chặt chẽ. Nhờ vậy, anh em cán bộ giảng dạy tiết kiệm được nhiều thời gian chuẩn bị thủ công, có thêm thời gian để sâu sát đơn vị, đối thoại và kịp thời giải đáp những vướng mắc tư tưởng của chiến sĩ.

Điểm mới trong tổ chức giáo dục chính trị là phương pháp học tập theo mô hình “Trước - Trong - Sau”. Trước buổi học, cán bộ, chiến sĩ được cung cấp nội dung định hướng qua không gian số để chủ động nghiên cứu. Trong giờ học, giảng viên tập trung trao đổi, thảo luận, giải quyết những tình huống gắn với nhiệm vụ của đơn vị. Sau buổi học, người học được kiểm tra nhanh, giao nhiệm vụ tự học phù hợp với khả năng tiếp thu.

Bên cạnh đó, mô hình “5 phút chính trị số” được duy trì định kỳ, giúp cán bộ, chiến sĩ cập nhật thông tin chính thống, nâng cao nhận thức về các vấn đề thời sự, chính trị và nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương.

Một trong những nội dung được Bộ CHQS tỉnh chú trọng là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hỗ trợ xây dựng bài giảng, thiết kế sơ đồ tư duy, gợi ý tình huống và xây dựng ngân hàng câu hỏi. Việc ứng dụng AI được thực hiện có kiểm soát, không đưa tài liệu mật, thông tin nội bộ lên các nền tảng AI mở. Qua đó, vừa khai thác lợi ích của công nghệ, vừa bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật quân sự và an toàn thông tin.

Cán bộ khối cơ quan Bộ CHQS tỉnh quét mã QR thực hiện bài kiểm tra nhận thức chính trị và pháp luật trên điện thoại thông minh

Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội và những thủ đoạn phát tán thông tin sai lệch, giả mạo trên không gian mạng, Bộ CHQS tỉnh đưa nội dung nhận diện, xử lý thông tin xấu độc vào chương trình giáo dục chính trị. Cán bộ, chiến sĩ được hướng dẫn quy trình 6 bước: Dừng lại; xác định nguồn; kiểm tra thời gian; đối chiếu bằng chứng; kiểm tra dấu vết cắt ghép; xử lý hoặc báo cáo. Qua đó, hình thành kỹ năng tiếp nhận, phân tích và kiểm chứng thông tin, không chia sẻ, lan truyền những nội dung chưa được xác thực.

Để đánh giá hiệu quả, Bộ CHQS tỉnh áp dụng quy trình 8 bước khép kín, từ khảo sát nhu cầu, chuẩn hóa nội dung, sản xuất học liệu, kiểm duyệt, tổ chức giảng dạy đến đánh giá, phân tích và cải tiến. Dữ liệu phản hồi của người học được tổng hợp, phân tích, giúp cấp ủy, chỉ huy và đội ngũ giảng viên kịp thời điều chỉnh nội dung, phương pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng.

Theo kết quả đánh giá bước đầu tại các đơn vị, tỷ lệ cán bộ, chiến sĩ hoàn thành nhiệm vụ tự học đạt 86%; tỷ lệ trả lời đúng các câu hỏi tình huống vận dụng thực tiễn 82%. Đáng chú ý, khả năng nhận diện nguồn tin không đáng tin cậy và xử lý tình huống giả mạo đạt 84%; trên 92% cán bộ, chiến sĩ hài lòng với phương pháp học tập mới.

Tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục chính trị số, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ và bảo đảm an toàn thông tin sẽ là những nhiệm vụ quan trọng để Bộ CHQS tỉnh nâng cao chất lượng giáo dục chính trị trong thời gian tới. Qua đó, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang tỉnh vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.