Chuyển đổi số thúc đẩy hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật: Gần dân - dễ hiểu - lan tỏa
Trong bối cảnh chuyển đổi số, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) bước vào giai đoạn đổi mới căn bản về phương thức và hiệu quả hoạt động. Từ các nền tảng số quốc gia đến các fanpage mạng xã hội, những công cụ truyền thông mới đang chuyển tải pháp luật theo cách gần gũi hơn với cuộc sống, thu hút sự tương tác của đông đảo người dân.
Hội thi tìm hiểu kiến thức pháp luật Việt Nam được tổ chức tại Trường THCS và THPT Quan Hóa, xã Thiên Phủ.
Ngày 7/11, tại sự kiện Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2025, Bộ Tư pháp công bố Cổng pháp luật quốc gia phiên bản chính thức tại địa chỉ: https://phapluat.gov.vn với nhiều tính năng mới nổi bật. Đây là kênh thông tin cung cấp cơ bản đầy đủ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, giới thiệu văn bản pháp luật mới, là “cẩm nang pháp lý” trực tuyến; tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp về văn bản quy phạm pháp luật. Ngoài ra, trên Cổng pháp luật quốc gia cũng được tích hợp một chatbot trí tuệ nhân tạo, mang tên gọi AI Pháp luật, cho phép người dùng tra cứu các điều luật một cách nhanh chóng, dễ dàng thông qua việc đặt câu hỏi (AI Pháp luật được quản lý và phát triển dưới sự giám sát của Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý - Bộ Tư pháp). Sở Tư pháp Thanh Hóa đã có công văn đề nghị các sở, ban, ngành cấp tỉnh, UBND cấp xã, Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh phổ biến AI Pháp luật trên Cổng pháp luật quốc gia tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người dân và doanh nghiệp được biết và sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả, rút ngắn thời gian nghiên cứu các quy định của pháp luật.
Trên mạng xã hội, đặc biệt là facebook, không ít fanpage của cơ quan Nhà nước đã thoát khỏi phong cách thông báo khô khan, thay vào đó sử dụng ngôn ngữ gần gũi, bắt kịp xu hướng mà vẫn đảm bảo nội dung chính thống cần tuyên truyền. Tại Thanh Hóa, nhiều fanpage của các xã, phường thời gian gần đây tích cực trong công tác truyền thông chính sách, phổ biến luật và thu hút sự theo dõi của nhiều cư dân mạng, nhất là người dân địa phương. Fanpage “Công an xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa” gần đây cũng gây được sự chú ý khi liên tục đăng tải chuỗi video hoạt hình 3D được dàn dựng nhờ ứng dụng công nghệ AI với chủ đề “Bình Minh pháp luật”. Các video ngắn gọn, sinh động, thậm chí là hài hước nhưng có tác dụng lan tỏa thông điệp đến với người dân xoay quanh các chủ đề, như: “Pháo nổ - Niềm vui ngắn, hậu quả dài”; "Vui Tết an toàn, chẳng lo mất trộm”, “Trật tự công cộng - đường thông hè thoáng”, “Ma túy - Cái chết được báo trước”... Điều khiến cư dân mạng bất ngờ là Công an xã Thạch Bình đã xây dựng mô hình Trợ lý ảo AI nhằm hỗ trợ người dân tra cứu thông tin pháp luật, hướng dẫn, giải đáp nhanh một số thủ tục hành chính.
Pháp luật không chỉ cần đúng, đủ mà còn phải dễ hiểu, dễ tiếp cận, dễ áp dụng. Bối cảnh chuyển đổi số đã mang đến những công cụ mới định hình lại phương thức truyền tải pháp luật, góp phần “đưa pháp luật đến gần hơn với người dân”, tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân, góp phần đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng. Với vai trò là cơ quan thường trực của Hội đồng phối hợp PBGDPL tỉnh, Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu, ban hành và tổ chức triển khai nhiều kế hoạch, đề án quan trọng, gắn công tác PBGDPL với yêu cầu chuyển đổi số và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trọng tâm là các kế hoạch xây dựng cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật gắn với Chương trình Mục tiêu quốc gia XDNTM; triển khai công tác truyền thông các chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; thực hiện đề án “Thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác PBGDPL”; đề án "Chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2025-2030”.
Sở Tư pháp đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình PBGDPL; thường xuyên cập nhật, số hóa và công khai các tài liệu phổ biến pháp luật, tình huống pháp lý, chuyên mục hỏi - đáp pháp luật, tin, bài phản ánh hoạt động PBGDPL trên Trang thông tin PBGDPL của tỉnh. Các nhiệm vụ theo kế hoạch của UBND tỉnh được triển khai kịp thời, đồng bộ, bảo đảm tính thực chất và hiệu quả. Riêng trong năm 2025, công tác truyền thông chính sách tiếp tục được tăng cường thông qua việc tổ chức 5 hội nghị tại các địa phương, với sự tham gia của 806 đại biểu là báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, cán bộ các ban của HĐND tỉnh, công chức làm công tác pháp chế, thanh tra tại các sở, ngành và đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật cơ sở. Nội dung tập trung vào các lĩnh vực pháp luật có tác động trực tiếp đến đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh như pháp luật doanh nghiệp, pháp luật về thuế, Luật Cán bộ, công chức năm 2025... Thông qua các hoạt động này, năng lực truyền thông chính sách, kỹ năng PBGDPL của đội ngũ nòng cốt tiếp tục được nâng lên, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật trên địa bàn tỉnh trong điều kiện chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.
