Chuyển đổi số toàn diện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật vùng dân tộc thiểu số Thủ đô

Hội nghị tuyên truyền, phổ biến phát luật và các văn bản liên quan đến công tác tôn giáo tại xã Thường Tín, Hà Nội. Ảnh: P. LINH

Thực hiện Quyết định số 233/QĐ-TTg ngày 03/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 188/QĐ-BDTTG ngày 01/04/2026 của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035” trên địa bàn Thành phố.

Kế hoạch nhằm cụ thể hóa đầy đủ mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án; triển khai đồng bộ, thống nhất, phù hợp với thực tiễn Hà Nội; nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và ưu tiên nguồn lực cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo đó, Thành phố yêu cầu đổi mới hình thức PBGDPL thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với phong tục, tập quán tốt đẹp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; huy động sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, người có uy tín, chức sắc tôn giáo, hòa giải viên cơ sở và trợ giúp viên pháp lý, góp phần giữ vững an ninh trật tự và phát triển kinh tế - xã hội.

Kế hoạch xác định lộ trình thực hiện trong 10 năm (2026 - 2035) chia làm hai giai đoạn với các chỉ tiêu định lượng cụ thể:

Giai đoạn I (2026 - 2030): Thành phố tập trung xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ hạt nhân nòng cốt và cung cấp tài liệu bồi dưỡng kỹ năng PBGDPL phù hợp đặc thù vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo chương trình của Bộ Dân tộc và Tôn giáo. Phấn đấu số hóa trên 70% chương trình, tài liệu PBGDPL của Đề án để công khai trên Trang thông tin PBGDPL và Cổng thông tin điện tử Thành phố.

Bảo đảm mỗi xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi có ít nhất 02 người làm công tác PBGDPL được bồi dưỡng theo bộ tài liệu Đề án. Phấn đấu trên 70% người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi được tiếp cận thông tin pháp luật thông qua hình thức phù hợp; 50% hoạt động PBGDPL thực hiện trên môi trường số.

Giai đoạn II (2031 - 2035): Phấn đấu 100% chương trình, tài liệu PBGDPL được cập nhật, chỉnh lý và số hóa 100% trên môi trường mạng. Duy trì mỗi xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi có ít nhất 02 người làm công tác PBGDPL được bồi dưỡng.

Phấn đấu 100% đội ngũ hạt nhân nòng cốt, người làm công tác PBGDPL được bồi dưỡng, tập huấn. Nâng tỷ lệ người dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi tiếp cận PBGDPL lên khoảng 90%; 80% hoạt động PBGDPL thực hiện thông qua môi trường số. Đạt 100% bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng PBGDPL.

UBND Thành phố đề ra 04 nhóm nhiệm vụ, giải pháp cơ bản:

Một là, tăng cường chỉ đạo, điều hành và tuyên truyền. Tuyên truyền vai trò công tác PBGDPL từ Quý III/2026 và hằng năm; xây dựng kế hoạch, báo cáo hằng năm vào Quý III, IV/2026; Hội đồng phối hợp PBGDPL Thành phố chủ trì tham mưu văn bản chỉ đạo.

Hai là, phát triển đội ngũ hạt nhân nòng cốt. Trong năm 2026, rà soát, lựa chọn cán bộ am hiểu văn hóa, tập quán, ưu tiên biết tiếng dân tộc thiểu số để kiện toàn đội ngũ nòng cốt tại các xã. Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng chuyên biệt (ứng dụng CNTT, chuyển đổi số, AI, nền tảng số, mạng xã hội) do Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì. Huy động bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín, chức sắc tôn giáo, công an, quân đội, hòa giải viên, trợ giúp viên pháp lý, luật sư, luật gia, nhà giáo tham gia.

Ba là, đổi mới nội dung, hình thức PBGDPL. Số hóa, cập nhật tài liệu gắn với văn hóa truyền thống, sinh kế, giáo lý giáo luật. Rà soát tập quán lạc hậu, hủ tục trái pháp luật (giai đoạn 2026 - 2028 do Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì) và vận động xóa bỏ. Duy trì mô hình PBGDPL cộng đồng; tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam, cuộc thi pháp luật, phiên tòa giả định; sản xuất phóng sự truyền hình, duy trì chuyên trang, chuyên mục hỏi đáp pháp luật; thực hiện PBGDPL trên môi trường số.

Bốn là, nâng cao năng lực, giám sát, đánh giá. Tổ chức tọa đàm, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm và các đoàn học tập trong, ngoài nước; kiểm tra lồng ghép hằng năm; lập báo cáo đánh giá hằng năm, sơ kết năm 2030, tổng kết năm 2035; khen thưởng các tập thể, cá nhân xuất sắc.

Sở Dân tộc và Tôn giáo được giao là cơ quan thường trực theo dõi, chủ trì tham mưu ban hành kế hoạch, tuyên truyền, kiểm tra, tổ chức đoàn học tập kinh nghiệm, tổng hợp báo cáo UBND Thành phố và Bộ Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 05/11 hằng năm. Sở Tư pháp phối hợp tham mưu triển khai, củng cố lực lượng báo cáo viên, hòa giải viên, trợ giúp viên pháp lý, hướng dẫn mô hình PBGDPL và chuyển đổi số.

Sở Tài chính tham mưu cân đối, bố trí kinh phí hằng năm. Các sở, ngành và UBND cấp xã chủ động lồng ghép nhiệm vụ, bố trí kinh phí và huy động cộng đồng tham gia. Mặt trận Tổ quốc, TAND, VKSND, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư Thành phố phối hợp giám sát, bồi dưỡng kỹ năng, cử kiểm sát viên, thẩm phán, luật sư tham gia PBGDPL và phối hợp tổ chức phiên tòa giả định tại cơ sở.