Chuyển đổi số toàn diện từ cơ sở phù hợp điều kiện phát triển mới

Điểm nổi bật là chuyển đổi số không còn là câu chuyện riêng của các đô thị lớn hay các ngành kỹ thuật cao, mà đang được tổ chức triển khai đồng bộ từ cơ sở, bám sát điều kiện phát triển mới của từng địa phương, từng vùng miền. Từ đó, chuyển đổi số từng bước đi vào đời sống xã hội, tạo ra những giá trị thực chất cho người dân, doanh nghiệp và hệ thống chính quyền.

Tranh cổ động chào mừng Đại hội XIV của Đảng. Nguồn: Internet.

Chuyển động từ các đô thị đầu tàu đến hệ sinh thái số lan tỏa

Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, các địa phương đã chủ động xây dựng lộ trình, kế hoạch hành động với cách tiếp cận quyết liệt, bài bản, khoa học nhưng linh hoạt, phù hợp với đặc thù phát triển. Thực tiễn cho thấy, nơi nào chuyển đổi số gắn với yêu cầu thực tế, lấy người dân làm trung tâm, lấy cơ sở làm nền tảng, nơi đó hiệu quả mang lại rõ rệt và bền vững hơn.

Đoàn viên, thanh niên xã Hạ Bằng - Hà Nội hướng dẫn người dân khi đến làm thủ tục hành chính tại điểm phục vụ hành chính công của xã. Ảnh: kinhtedothi.vn

Tại Hà Nội – trung tâm chính trị, hành chính quốc gia – chuyển đổi số được triển khai theo hướng bài bản, đồng bộ từ thành phố đến quận, huyện, phường, xã. Thành phố tập trung xây dựng chính quyền số gắn với cải cách hành chính, lấy dữ liệu làm nền tảng cho quản lý, điều hành. Ở cấp cơ sở, nhiều phường, xã đã triển khai hiệu quả mô hình “chính quyền số thân thiện”, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng các nền tảng số trong phản ánh hiện trường, đăng ký thủ tục hành chính. Các tổ chuyển đổi số cộng đồng tại khu dân cư, tổ dân phố đã trở thành lực lượng nòng cốt, trực tiếp “cầm tay chỉ việc” cho người dân, nhất là người cao tuổi, trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ số.

TP. Hồ Chí Minh – đầu tàu kinh tế của cả nước – tiếp cận chuyển đổi số từ góc độ gắn chặt với phát triển kinh tế số, đô thị thông minh và quản trị hiện đại. Bên cạnh việc đầu tư Trung tâm điều hành đô thị thông minh, thành phố đặc biệt chú trọng chuyển đổi số ở cấp phường, xã, khu phố. Việc triển khai các ứng dụng phản ánh hiện trường, quản lý dân cư, y tế, giáo dục trên nền tảng số đã giúp chính quyền cơ sở nâng cao hiệu quả phục vụ người dân. Trong lĩnh vực kinh tế, chuyển đổi số từ cơ sở đã hỗ trợ mạnh mẽ cho các hộ kinh doanh, tiểu thương, hợp tác xã tiếp cận thương mại điện tử, thanh toán số, từng bước hình thành thói quen kinh doanh trên môi trường số.

Tại Đà Nẵng, Nghị quyết số 57 tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt của thành phố trong tiến trình phát triển đột phá dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng tăng 130 bậc trong bảng xếp hạng toàn cầu, vươn lên vị trí 766 trong tốp 1.000 thành phố tiêu biểu thế giới và được StartupBlink chứng nhận là hệ sinh thái tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của chiến lược này. Thành phố còn được vinh danh trong tốp 10 địa phương tiêu biểu về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Techfest Việt Nam 2025.

Không chỉ nổi bật ở đổi mới sáng tạo, Đà Nẵng còn ghi dấu ấn trong phát triển công nghiệp công nghệ cao, vi mạch bán dẫn và hạ tầng số. Việc đưa vào hoạt động Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2, khởi động dự án Phòng thí nghiệm công nghệ đóng gói tiên tiến… cho thấy thành phố đang chủ động đón đầu các xu hướng công nghệ chiến lược, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.

Song song với đó, thành phố bảo đảm hạ tầng số phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và lan tỏa tri thức số thông qua các phong trào như “Bình dân học vụ số”, “Bình dân học AI”. Đây là cách làm thể hiện rõ tư duy chuyển đổi số toàn diện, không bỏ lại ai phía sau.

Chuyển đổi số từ cơ sở – chìa khóa cho phát triển bao trùm

Sau khi hợp nhất với tỉnh Ninh Thuận, tỉnh Khánh Hòa (mới) hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Số lượng đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2025 tăng gấp ba lần so với các năm trước, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) xếp hạng 9/34 tỉnh, thành phố cho thấy tư duy đổi mới đã lan tỏa trong toàn bộ hệ thống.

Đáng chú ý, Khánh Hòa là địa phương đầu tiên triển khai đồng bộ bộ công cụ KPI (chỉ số hiệu suất chính) để số hóa quy trình đánh giá cán bộ, công chức, viên chức. Việc đầu tư Trung tâm dữ liệu, Trung tâm giám sát, điều hành thông minh và Trung tâm SOC (Trung tâm điều hành an ninh mạng) giúp tỉnh khai thác hiệu quả dữ liệu đa ngành, nâng cao chất lượng quản trị và tính minh bạch trong điều hành.

Ở chiều ngược lại, tại các tỉnh miền núi, biên giới như Lào Cai, chuyển đổi số lại mang ý nghĩa đặc biệt trong thu hẹp khoảng cách phát triển. Việc tỉnh hoàn thành 100% các nhiệm vụ Trung ương giao liên quan đến Nghị quyết số 57 cho thấy quyết tâm chính trị cao và cách làm phù hợp với thực tiễn. Mô hình “Thôn số” tại Suối Chải, xã biên giới Bát Xát – nơi 100% hộ dân là đồng bào dân tộc thiểu số – đã chứng minh chuyển đổi số hoàn toàn có thể triển khai hiệu quả ngay cả ở những địa bàn khó khăn nhất nếu được tổ chức đúng hướng.

Từ hỗ trợ thủ tục hành chính công trực tuyến, sinh hoạt chi bộ trên nền tảng số, đến việc hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, thương mại điện tử trong sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi số đã tạo ra những thay đổi căn bản trong đời sống cộng đồng. Câu chuyện quýt Mường Khương vươn ra thị trường cả nước thông qua các nền tảng số là minh chứng sinh động cho vai trò của công nghệ trong nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Từ thực tiễn tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Lào Cai và nhiều địa phương khác, có thể khẳng định Nghị quyết số 57-NQ/TW tiếp tục phát huy vai trò là “đòn bẩy” và “bước đệm” quan trọng cho chuyển đổi số quốc gia. Điều cốt lõi là chuyển đổi số đã được triển khai từ cơ sở, phù hợp điều kiện phát triển mới, gắn với nhu cầu thực tiễn của người dân và địa phương. Chính cách tiếp cận này sẽ tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi số trở thành động lực phát triển nhanh, bền vững và bao trùm trên phạm vi toàn quốc.

V.X.B

Vũ Xuân Bân