Chuyển đổi số trong phòng, chống thiên tai

Trước những hình thái thiên tai ngày càng cực đoan, TPHCM đã và đang quyết liệt triển khai các biện pháp chủ động ứng phó với triều cường, mưa lớn.

Tại buổi họp báo kinh tế - xã hội định kỳ do Ban Tuyên giáo và Dân vận TPHCM chủ trì gần đây, lãnh đạo Chi cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão (Sở NN-MT TPHCM) thông tin, thống kê 5 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố xảy ra 1 đợt triều cường trên báo động 3 (1,60m) và 1 đợt mưa lớn kèm dông, lốc.

Trước đó, trong năm 2025, thiên tai đã khiến 3 người thiệt mạng, 4 người bị thương; làm hư hỏng hoàn toàn 2 căn nhà, tốc mái và hư hỏng 114 căn nhà khác.

 Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Trước diễn biến trên, ngay từ đầu năm 2026, UBND TPHCM và Sở NN-MT TPHCM đã ban hành các kế hoạch, chỉ thị, phương án và công văn chỉ đạo cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong công tác chủ động ứng phó thiên tai, trong đó có triều cường, mưa lớn.

Qua khảo sát hiện trạng hệ thống thủy lợi, đê điều và công trình phòng, chống thiên tai, Sở NN-MT TPHCM đang triển khai bảo trì, sửa chữa 6 công trình kết cấu hạ tầng thủy lợi, với tổng kinh phí gần 59 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước.

Ông Nguyễn Đức Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão, cho biết, TPHCM đang xây dựng phần mềm giám sát thiên tai, dự kiến đưa vào vận hành trong tháng 9-2026. Hệ thống này được kỳ vọng trở thành trung tâm tiếp nhận, phân tích và chia sẻ dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành. Thông qua hệ thống này, cơ quan quản lý có thể theo dõi diễn biến thực tế, nhận cảnh báo sớm và đưa ra quyết định điều hành nhanh hơn. Các địa phương cũng có thêm công cụ để phối hợp xử lý sự cố, hạn chế tình trạng bị động khi thiên tai xảy ra.

Không dừng ở công tác giám sát, cảnh báo, công nghệ còn được ứng dụng sâu vào quản lý và vận hành công trình thủy lợi. Theo ông Nguyễn Văn Đam, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác dịch vụ thủy lợi TPHCM, đơn vị đã đưa vào vận hành khoảng 70 trạm SCADA cùng 2 trung tâm giám sát, cho phép theo dõi mực nước, lưu lượng, chất lượng nước và điều khiển đóng, mở cống từ xa theo thời gian thực.

Đơn vị còn ứng dụng flycam, thiết bị IoT, máy vớt rác tự động và phát triển các phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ dự báo lũ, hạn hán, triều cường. Những công nghệ này góp phần nâng cao năng lực cảnh báo sớm, hỗ trợ vận hành công trình hiệu quả và giảm thiểu rủi ro thiên tai.

TPHCM đang xác định khoa học - công nghệ và chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và ứng phó trước các hình thái thiên tai ngày càng cực đoan. Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, AI, công nghệ viễn thám và các nền tảng dữ liệu trong công tác quan trắc, dự báo, cảnh báo sớm thiên tai.

“Việc phát hiện sớm các nguy cơ, nâng cao chất lượng dự báo và khả năng chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan sẽ giúp thành phố chủ động hơn trong chỉ đạo, điều hành, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản”, đồng chí Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh.

Ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn Nam bộ, phân tích, nhiều thiệt hại do thiên tai không chỉ xuất phát từ mức độ nguy hiểm của hiện tượng tự nhiên, mà còn đến từ việc thiếu thông tin hoặc nhận thông tin quá muộn.

Một cảnh báo sớm vài giờ, thậm chí vài chục phút, trong nhiều trường hợp có thể giúp người dân di dời tài sản, gia cố nhà cửa hoặc tránh được khu vực nguy hiểm.

Năm 2026, thực hiện chương trình ký kết với Sở NN-MT TPHCM, Đài Khí tượng Thủy văn Nam bộ sẽ đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và AI trong xử lý số liệu, dự báo; kết hợp dữ liệu từ radar thời tiết Nhà Bè để nâng cao độ chính xác, đặc biệt với các hiện tượng cực đoan ngắn hạn.

ĐỨC TRUNG

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/chuyen-doi-so-trong-phong-chong-thien-tai-post860640.html