Chuyển đổi số trong thi hành án dân sự: Kiến tạo nền hành chính phục vụ

Từ “quản lý hành chính” sang “hành chính phục vụ”

8 giờ sáng tại bộ phận một cửa của Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội, dòng người đến liên hệ công việc bắt đầu đông hơn. Thay vì cầm theo nhiều loại giấy tờ, xếp hàng chờ đợi như trước thì nay, người dân chỉ mất ít phút để lấy số thứ tự điện tử, đối chiếu thông tin trên ứng dụng VNeID và được hướng dẫn hoàn thiện các thủ tục ngay trên nền tảng số.

Người dân đến thực hiện các thủ tục thi hành án dễ dàng hơn nhờ cải cách hành chính và số hóa quy trình nghiệp vụ. Ảnh: Hồng Nhung

Ở khu vực tiếp nhận hồ sơ, các cán bộ, công chức liên tục hỗ trợ người dân thao tác trên màn hình điện tử, hướng dẫn lấy số thứ tự, kiểm tra thông tin định danh, tra cứu hồ sơ và nhận biên lai điện tử qua tin nhắn điện thoại. Mọi quy trình được thực hiện gọn gàng, minh bạch và thuận tiện hơn nhờ ứng dụng công nghệ số.

Đến nộp án phí cho người thân, anh Nguyễn Trường Huy (phường Đại Mỗ) cho biết, điều khiến anh ấn tượng không chỉ là sự thay đổi về quy trình mà còn là cách phục vụ của đội ngũ cán bộ. “Trước đây, tôi nghĩ làm thủ tục thi hành án sẽ khá phức tạp, nhưng hôm nay mọi việc diễn ra rất nhanh. Lấy số điện tử, đến lượt thì được hướng dẫn từng bước. Có những thao tác mình chưa biết, các anh chị đều tận tình chỉ dẫn. So với trước thì thuận lợi hơn rất nhiều”, anh Huy chia sẻ.

Vừa hoàn tất thủ tục yêu cầu thi hành án liên quan đến việc chia quyền thừa kế, bà Đỗ Thị Hỹ (Mễ Trì Hạ, phường Từ Liêm) vừa chia sẻ: “Là người lớn tuổi, tôi từng e ngại khi nghe nói nhiều thủ tục được thực hiện trên môi trường số. Tuy nhiên, chỉ sau ít phút được cán bộ hướng dẫn, những băn khoăn ban đầu nhanh chóng được giải tỏa”.

Đó cũng là điều mà ngành Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội hướng tới trong quá trình đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, hướng tới xây dựng nền hành chính tư pháp hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Bà Vũ Thị Vân Anh, Chấp hành viên sơ cấp Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội chia sẻ, chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là thay hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử mà còn làm thay đổi căn bản phương thức làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức.

Anh Huy cho biết: Điều khiến anh ấn tượng không chỉ là sự thay đổi về quy trình mà còn là cách phục vụ của đội ngũ cán bộ. Ảnh: Hồng Nhung

“Nếu trước đây phần lớn công việc được thực hiện trên hồ sơ giấy và sổ sách thủ công thì hiện nay đã từng bước chuyển sang quản lý hồ sơ điện tử, làm việc trên các nền tảng số với hệ thống dữ liệu dùng chung. Việc quản lý cũng chuyển từ chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu, đòi hỏi mỗi cán bộ phải thành thạo công nghệ, chủ động thích ứng với quy trình làm việc mới”, bà Vân Anh cho biết.

Theo bà Vân Anh, quan trọng hơn cả là sự thay đổi về tư duy phục vụ. Chuyển đổi số không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm các thao tác thủ công, nâng cao tính công khai, minh bạch mà còn tạo điều kiện để cán bộ có thêm thời gian trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân. Từ tư duy “quản lý hành chính”, đội ngũ công chức đang từng bước chuyển sang tư duy “phục vụ”, coi sự hài lòng của người dân là thước đo chất lượng thực thi công vụ.

Chính những thay đổi từ quy trình tiếp nhận hồ sơ, sử dụng VNeID, biên lai điện tử đến cách thức phục vụ của đội ngũ cán bộ đã tạo nên những chuyển biến rõ nét trong hoạt động thi hành án dân sự, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại và ngày càng gần dân hơn.

Số hóa nghiệp vụ, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ

Trong bối cảnh chuyển đổi số và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, cách thức làm việc của cán bộ, công chức trong hệ thống Thi hành án dân sự đang có những thay đổi rất căn bản, từ phương pháp quản lý đến tác phong và kỹ năng làm việc.

Thực hiện chủ trương chuyển đổi số, Thi hành án dân sự thành phố đã tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, triển khai đồng bộ các phân hệ nghiệp vụ trên Nền tảng số Thi hành án dân sự và từng bước vận hành mô hình thi hành án một cấp trên môi trường số. Thay vì quản lý chủ yếu bằng hồ sơ giấy như trước đây, các khâu từ thụ lý vụ việc, ban hành quyết định thi hành án, quản lý hồ sơ, phát hành văn bản, lập biên lai đến tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo đều đang được thực hiện trên hệ thống điện tử.

Các cán bộ công chức Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội hỗ trợ người dân hoàn thiện các thủ tục hành chính. Ảnh: Hồng Nhung

Đến nay, toàn hệ thống đã đăng ký 424 tài khoản phục vụ tác nghiệp; phát hành 38.822 quyết định thi hành án hoàn toàn trên nền tảng số; quản lý 60.034 hồ sơ thi hành án; phát hành 16.768 văn bản, trong đó 3.971 văn bản được gửi trực tiếp qua Nền tảng số. Việc sử dụng 56.253 biên lai điện tử với tổng số tiền thu hơn 6.818 tỷ đồng cùng 336 văn bản được gửi qua ứng dụng VNeID đã cho thấy quá trình số hóa không còn dừng ở khâu thử nghiệm mà đang từng bước trở thành phương thức làm việc thường xuyên của toàn hệ thống.

Bà Lê Thị Vĩnh Hà, Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 8, thành phố Hà Nội khẳng định: Thời gian qua, đơn vị đã tập trung triển khai cải cách thủ tục hành chính theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch, bám sát mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, coi sự hài lòng của người dân là thước đo chất lượng giải quyết công việc.

Hiện nay, việc tiếp nhận và trả kết quả được thực hiện trên nền tảng số theo danh mục thủ tục hành chính trong lĩnh vực thi hành án dân sự do Bộ Tư pháp ban hành. Nhiều thủ tục đã được rà soát, cắt giảm thông qua việc khai thác thông tin của công dân trên ứng dụng VNeID, nhờ đó người dân không còn phải xuất trình hoặc nộp bản sao chứng thực căn cước công dân và một số giấy tờ đã được tích hợp trong cơ sở dữ liệu. Bên cạnh đó, quyết định thi hành án được tống đạt qua VNeID, còn biên lai điện tử được gửi trực tiếp đến điện thoại của người dân, giúp việc tra cứu, lưu trữ thuận tiện hơn, đồng thời góp phần giảm bớt các thủ tục xác nhận kết quả thi hành án trong thời gian tới.

“Không chỉ giải quyết thủ tục đúng thời hạn theo quy định, chúng tôi còn hướng tới giải quyết trước thời hạn, yêu cầu mỗi cán bộ, công chức chủ động hướng dẫn, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong suốt quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các sáng kiến nhằm hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu. Đây cũng là quyết tâm của Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội nói chung và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 8 nói riêng trong xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn”, bà Hà nhấn mạnh.

Các cuộc họp được tổ chức trực tiếp tại hội trường Thi hành án dân sự thành phố và trực tuyến tại các điểm cầu. Ảnh: Hồng Nhung

Còn bà Vũ Thị Vân Anh, Chấp hành viên sơ cấp Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội thì: Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quy trình thụ lý và ban hành quyết định thi hành án dân sự đã mang lại nhiều chuyển biến tích cực. Trước hết, các khâu tiếp nhận, phân loại và thụ lý hồ sơ được thực hiện trên phần mềm, giúp giảm đáng kể các thao tác thủ công, rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế sai sót. Thông tin về bản án, quyết định, đương sự và tài sản được cập nhật, lưu trữ tập trung, tạo thuận lợi cho việc tra cứu, xác minh và ban hành quyết định thi hành án kịp thời, đúng quy định.

Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa các mẫu biểu, quyết định trên hệ thống đã giảm nguy cơ sai sót về thể thức, kỹ thuật trình bày, đồng thời hạn chế tình trạng phải chỉnh sửa nhiều lần như trước. Hệ thống cũng tự động tổng hợp số liệu, thống kê, báo cáo, giúp giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính, tạo điều kiện để theo dõi, đánh giá tiến độ, hiệu quả công việc của từng đơn vị, từng cá nhân. Việc lưu trữ hồ sơ điện tử tập trung còn hỗ trợ hiệu quả cho công tác xác minh, trả lời công dân cũng như tăng cường chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các bộ phận trong toàn hệ thống.

Bà Vân Anh khẳng định: Những đổi mới này không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan thi hành án mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Khi giảm được nhiều thao tác hành chính, cán bộ, công chức có thêm thời gian để trực tiếp hướng dẫn, giải thích và hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục. Người dân cũng được tiếp cận các dịch vụ công theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và thuận tiện hơn, góp phần nâng cao sự hài lòng trong quá trình giải quyết công việc. “Việc ứng dụng công nghệ thông tin hướng tới mục tiêu “3 giảm, 3 tăng”, gồm giảm thời gian, giảm chi phí, giảm thủ tục hành chính; đồng thời tăng tốc độ giải quyết công việc, tăng tính công khai, minh bạch và nâng cao chất lượng phục vụ. Chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan thi hành án mà còn đặt người dân ở vị trí trung tâm, hướng tới xây dựng nền hành chính tư pháp hiện đại, công khai, minh bạch và phục vụ ngày càng tốt hơn”, bà Vân Anh nhấn mạnh.

Qua quá trình triển khai mô hình thi hành án một cấp trên môi trường số, chuyển đổi số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, rút ngắn thời gian giải quyết công việc, tăng cường tính công khai, minh bạch và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Trong thời gian tới, Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức và hoàn thiện các nền tảng nghiệp vụ, hướng tới xây dựng nền hành chính tư pháp hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.