Chuyển đổi số y tế An Giang: Kiến tạo nền y tế thông minh vì dân - Bài 3: Người bệnh ở trung tâm chuyển đổi số

Một ca can thiệp tim mạch cho bệnh nhân tim tại Bệnh viện Đa khoa An Giang.

Dữ liệu sức khỏe sẽ trở thành "Bác sĩ đồng hành"

Với mô hình sáng tạo "Một trục dữ liệu - Vạn kho lưu trữ", An Giang đã thiết lập hệ thống Hồ sơ sức khỏe điện tử (EHR) kết nối liên thông 100% từ các trạm y tế xã đến các bệnh viện tuyến tỉnh, đồng thời đồng bộ trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm tích hợp hiển thị sổ sức khỏe điện tử trực tiếp trên ứng dụng VNeID. Giờ đây, khi di chuyển đến bất cứ đâu, người dân An Giang chỉ cần mở điện thoại thông minh là bác sĩ có thể nắm trọn vẹn tiền sử bệnh lý, giảm thiểu tối đa các xét nghiệm trùng lặp gây lãng phí. Người dân đi khám chỉ cần mang theo căn cước công dân gắn chíp hoặc ứng dụng VNeID. Một hồ sơ sức khỏe điện tử có thể theo người dân suốt cuộc đời.

Tại Bệnh viện Đa khoa An Giang, hàng tháng, những người mắc bệnh mãn tính như đái tháo đường, cao huyết áp, bệnh phổi tắt nghẽn mãn tính… đều đặn đến tái khám và nhận thuốc điều trị rất nhanh. Tại khu vực nhận thuốc, ông Nguyễn Văn Toàn thong thả nhận túi thuốc điều trị đái tháo đường và cao huyết áp định kỳ mà không cần mang theo chiếc túi đựng đầy các loại giấy tờ như trước. Ông Toàn chia sẻ: "Từ ngày có sổ sức khỏe điện tử, tôi đi khám khỏe re, không lo làm mất kết quả xét nghiệm, cũng không sợ bác sĩ tuyến trên không biết bệnh tình của mình dưới quê. Tất cả đều nằm gọn trong điện thoại rồi".

Chụp CT tầm soát bệnh tại Bệnh viện Đa khoa An Giang.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Duy Tân, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa An Giang, nhấn mạnh: "Khi toàn bộ lịch sử khám, chữa bệnh được lưu giữ điện tử, người dân được hưởng lợi rất lớn. Bác sĩ nắm được toàn bộ tiền sử bệnh lý, giúp đưa ra quyết định chẩn đoán chính xác hơn. Đây là chìa khóa để theo dõi sát sao tình trạng cá nhân từ khi sinh ra đến suốt đời, đặc biệt hỗ trợ quản lý hiệu quả các nhóm bệnh mãn tính và nguy cơ cao".

Hệ thống bệnh viện tuyến điều trị ở An Giang đang tăng tốc mạnh mẽ chuyển từ bệnh án giấy sang bệnh án điện tử. Bác sĩ chuyên khoa II Chung Tấn Thịnh, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang cho biết: "Chúng tôi triển khai toàn diện bệnh án điện tử, chữ ký số y tế và hệ thống lưu trữ, truyền tải hình ảnh không phim (PACS) tại tất cả các bệnh viện hạng I, hạng II của tỉnh. Cơ sở dữ liệu khám, chữa bệnh được kết nối liên thông dòng chảy dữ liệu với Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế và Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế. Sáng kiến này đã chứng minh hiệu quả thực tế khi giúp cắt giảm tới 45% thời gian chờ đợi thủ tục của bệnh nhân, loại bỏ hoàn toàn bệnh án giấy và nâng cao tính minh bạch trong quản lý dược, vật tư y tế. Đây là bước đệm vững chắc để tiến tới xóa bỏ hoàn toàn bệnh án giấy trên phạm vi toàn tỉnh vào giai đoạn tiếp theo".

Thay đổi tư duy phục vụ

Thanh toán chi phí khám bệnh tại Bệnh viện Sản - Nhi An Giang.

Sự chuyển dịch mạnh mẽ nhất của y tế An Giang nằm ở việc chuyển đổi tư duy từ "chữa bệnh bị động" sang "dịch vụ chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm". Minh chứng sống động nhất cho tư duy này là câu chuyện tại Bệnh viện Sản - Nhi An Giang. Đơn vị đã chuẩn hóa toàn bộ phong cách giao tiếp qua mô hình AIDET (chào hỏi, giới thiệu, thời gian, giải thích, cảm ơn) để nhân viên y tế đồng hành cùng bệnh nhân như những người bạn. Nhờ các sáng kiến số hóa, thời gian đăng ký và tiếp nhận khám bệnh tại đây được rút ngắn từ hơn 27 phút xuống còn vỏn vẹn hơn 3 phút. Với phương châm “An toàn - Thân thiện - Bệnh viện vì dân”, công nghệ đã giúp tối ưu hóa quy trình chuyên môn, giảm sức lao động cho y bác sĩ để họ dành nhiều thời gian chăm sóc trực tiếp cho bệnh nhân.

Trong khi đó, tại Trung tâm Y tế Châu Phú, việc triển khai ứng dụng eMed GO đã giúp số hóa 100% bệnh án điện tử với hơn 24.000 hồ sơ, kết nối dữ liệu xuyên suốt từ tuyến xã lên Trung tâm Y tế. Người dân hoàn toàn làm chủ lịch sử bệnh lý, tra cứu kết quả xét nghiệm, đơn thuốc có chữ ký số của bác sĩ ngay trên thiết bị di động.

Giới thiệu Kiosk tự phục vụ tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc.

Tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc, đơn vị đã triển khai bệnh án điện tử từ năm 2019 và tích hợp các hệ thống cốt lõi gồm phần mềm quản lý bệnh viện (HIS), bệnh án điện tử (EMR), hệ thống xét nghiệm (LIS), hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y tế (PACS). Đồng thời triển khai chữ ký số, hóa đơn điện tử, kết nối bảo hiểm y tế, đăng ký khám trực tuyến, kiosk tự phục vụ, tiếp nhận bằng thẻ căn cước/VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt và quản lý văn bản điện tử. Dữ liệu xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, y lệnh, chăm sóc và điều trị được liên kết theo hồ sơ người bệnh, giúp bác sĩ tra cứu ngay trên hệ thống và giúp lãnh đạo điều hành dựa trên dữ liệu.

Riêng năm 2025, bệnh viện ghi nhận 193.182 lượt khám được tiếp nhận bằng căn cước công dân/VNeID, 51.172 lượt thanh toán không dùng tiền mặt và 76.072 hồ sơ được thí điểm gửi lên Hệ thống điều phối dữ liệu y tế, phục vụ lộ trình tích hợp hồ sơ sức khỏe cá nhân trên VNeID. Kết quả rõ nhất là giảm khâu nhập lại thông tin, rút ngắn thời gian tiếp nhận và trả kết quả, hạn chế thất lạc hồ sơ hoặc phim chẩn đoán, tăng khả năng kiểm tra, truy vết và hỗ trợ điều hành kịp thời.

“Chuyển đổi số không phải là đưa thêm màn hình vào một quy trình cũ. Mỗi ứng dụng chỉ có ý nghĩa khi giúp quy trình ngắn hơn, dữ liệu chính xác hơn, nhân viên y tế làm việc hiệu quả hơn và người bệnh được chăm sóc an toàn, thuận tiện hơn. Đó là định hướng bệnh viện kiên trì thực hiện”, Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc nhấn mạnh.

Mô hình "Bệnh viện lưu động"

Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc đưa máy X-quang di động đến giường người bệnh.

Một trong những sáng kiến nhân văn và đột phá nhất của An Giang được đánh giá rất cao là sáng kiến "Bệnh viện lưu động và tầm soát thông minh" áp dụng cơ chế "hỗ trợ chéo". Đối với các trạm y tế vùng sâu, vùng xa, biên giới chưa đủ điều kiện máy móc, các bệnh viện tuyến trên sẽ điều động nhân lực giỏi, mang theo máy siêu âm, máy đo điện tim cầm tay, thiết bị xét nghiệm nhanh di động về cắm chốt trực tiếp tại xã.

Không chờ người dân phải vượt hàng chục cây số lên tỉnh, các bác sĩ chủ động tìm đến người dân, sàng lọc bệnh ngay tại địa phương. Mọi kết quả khám đều được tự động cập nhật thẳng vào hệ thống dữ liệu cá nhân. Nhờ đó, tính đến nay, ngành y tế An Giang đã phát hiện sớm và đưa vào quản lý điều trị hơn 30.000 trường hợp mắc bệnh mãn tính không lây nhiễm (đái tháo đường, cao huyết áp...) ngay tại tuyến cơ sở, giảm tải áp lực vô cùng lớn cho tuyến trên.

Đây không đơn thuần là một chiến dịch khám bệnh lưu động, mà phản ánh sự chuyển đổi từ tư duy "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe chủ động". Khi bệnh được phát hiện sớm, chi phí điều trị giảm xuống, cơ hội hồi phục cao hơn và chất lượng cuộc sống của người bệnh cũng được cải thiện rõ rệt.

Song song đó, chuyển đổi số đang trở thành "mạch máu" của hệ thống y tế hiện đại. Hồ sơ sức khỏe điện tử được kết nối liên thông với VNeID, bệnh án điện tử từng bước thay thế bệnh án giấy, dữ liệu khám, chữa bệnh được chia sẻ giữa các tuyến điều trị. Người dân chỉ cần căn cước công dân hoặc ứng dụng VNeID là bác sĩ có thể tiếp cận đầy đủ tiền sử bệnh, hạn chế xét nghiệm trùng lặp và rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục khám chữa bệnh. Theo ngành y tế, việc triển khai bệnh án điện tử đã giúp giảm khoảng 45% thời gian chờ đợi của người bệnh.

Một nền y tế chất lượng cao không chỉ được đo bằng số ca phẫu thuật khó hay những máy móc hiện đại, mà còn được đánh giá bằng khả năng đưa dịch vụ y tế đến gần người bệnh hơn, giúp người bệnh được điều trị kịp thời với chi phí hợp lý ngay trên chính quê hương mình.

Khi người bệnh đã thực sự đứng ở vị trí trung tâm, khi y tế cơ sở và y tế chuyên sâu đã được khai thông bởi dòng chảy dữ liệu, An Giang đang tự tin hướng tới một mục tiêu vĩ mô hơn: Xây dựng một hệ sinh thái y tế số toàn diện, bền vững cho giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, hành trình ấy vẫn còn những "điểm nghẽn" nào cần tháo gỡ? Câu trả lời sẽ được làm rõ trong kỳ cuối: "Kiến tạo hệ sinh thái y tế số - Tầm nhìn mới cho An Giang".

"Mọi phần mềm, mọi dữ liệu, mọi AI đều phải phục vụ người dân, không phải phục vụ báo cáo hay thống kê. Trong tương lai gần, dữ liệu sức khỏe sẽ trở thành “bác sĩ đồng hành” của mỗi người dân, tự động nhắc lịch tiêm chủng, cảnh báo nguy cơ sức khỏe mọi lúc mọi nơi”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Quang Hiền, Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang khẳng định.