Chuyển đổi xanh ngành xây dựng: Từ cam kết đến hành động kiến tạo tương lai bền vững

Diễn đàn Phát triển Bền vững ngành Xây dựng Việt Nam (VSCF 2026) với chủ đề xoay quanh phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn, ESG và công trình xanh - Ảnh: VGP/LT

Kiến tạo tương lai phát triển bền vững cho ngành xây dựng

Trước áp lực giảm phát thải khí nhà kính, yêu cầu thực hiện các tiêu chuẩn ESG, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, ngành xây dựng Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng. Chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và kiến tạo một nền kinh tế phát triển nhanh nhưng bền vững.

Do đó, nhằm tạo diễn đàn đối thoại cấp cao, kết nối chính sách với thực tiễn và lan tỏa các giải pháp tiên phong cho ngành xây dựng, Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu Xây dựng TPHCM (SACA) đã tổ chức Diễn đàn Phát triển Bền vững Ngành Xây dựng Việt Nam (VSCF 2026) Với chủ đề xoay quanh phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn, ESG và công trình xanh dưới sự bảo trợ và đồng hành của Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

Phát biểu tại VSCF 2026, ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định VSCF được định vị là diễn đàn quốc gia mang tầm quốc tế, hướng tới kết nối chính sách, công nghệ, tài chính và thị trường nhằm hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng đánh giá VSCF góp phần giúp Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 - Ảnh: VGP/LT

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao việc Ban Tổ chức VSCF lựa chọn những chủ đề mang tính thời sự như công trình xanh, vật liệu xanh, công nghệ xây dựng bền vững, chuyển đổi số, tài chính xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây đều là những vấn đề gắn trực tiếp với việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời giúp Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Nhà sáng lập, Trưởng Ban Tổ chức Diễn đàn VSCF, Chủ tịch SACA nhấn mạnh, trong những năm gần đây công trình xanh và vật liệu xanh không còn dừng lại ở các mô hình thí điểm mà đã từng bước đi vào hoạt động đầu tư xây dựng và thị trường. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới công nghệ, ứng dụng vật liệu thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng và tăng cường tái chế chất thải xây dựng.

Chính vì vậy, phát triển bền vững trong ngành xây dựng không chỉ là trách nhiệm với môi trường mà còn là chiến lược phát triển dài hạn, tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh.

SACA xác định xây dựng VSCF trở thành nền tảng hành động thường niên. Sau mỗi kỳ diễn đàn, Ban Tổ chức sẽ tổng hợp các sáng kiến, kiến nghị của doanh nghiệp, chuyên gia và hiệp hội để gửi tới các cơ quan quản lý; đồng thời lựa chọn những đề xuất khả thi nhằm hình thành các nhóm công tác, chương trình hợp tác và dự án thí điểm.

Tiếp đến, xây dựng SACA trở thành cầu nối thực chất giữa chính sách và doanh nghiệp trong ngành xây dựng. Hiệp hội sẽ tiếp tục lắng nghe, tổng hợp những vướng mắc từ thực tiễn để phản ánh tới các cơ quan quản lý, đồng thời phổ biến kịp thời các quy định, tiêu chuẩn mới theo hướng rõ ràng, dễ áp dụng đối với doanh nghiệp.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Nhà sáng lập, Trưởng Ban Tổ chức Diễn đàn VSCF, Chủ tịch SACA cho biết, SACA xác định xây dựng VSCF trở thành nền tảng hành động thường niên - Ảnh: VGP/LT

Theo Chủ tịch SACA, mọi cam kết xanh chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đo lường bằng dữ liệu và kết quả cụ thể. Chính vì vậy, việc vinh danh 17 doanh nghiệp tiên phong tại VSCF 2026 không chỉ nhằm ghi nhận những nỗ lực đổi mới mà còn tạo động lực để lan tỏa các mô hình chuyển đổi xanh hiệu quả trong toàn ngành xây dựng.

Song song đó, VSCF cũng hướng đến đầu tư cho thế hệ kế cận thông qua Giải thưởng Vườn ươm VSCF Incubator Awards (VIA), kết nối sinh viên, kỹ sư và kiến trúc sư trẻ với cộng đồng doanh nghiệp; đồng thời mở rộng hợp tác với các tổ chức công trình xanh, các định chế tài chính và mạng lưới quốc tế nhằm đưa tiêu chuẩn, công nghệ và nguồn lực toàn cầu đến gần hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Khẳng định rằng hành trình hướng tới Net Zero không thể thành công nếu chỉ có nỗ lực của một phía, ông Đinh Hồng Kỳ cho rằng Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế; doanh nghiệp là lực lượng triển khai; giới khoa học cung cấp tri thức và công nghệ; còn các tổ chức quốc tế mang đến kinh nghiệm và nguồn lực. Chỉ khi tất cả các chủ thể cùng đồng hành mới có thể tạo ra những chuyển biến đủ lớn để thúc đẩy ngành xây dựng phát triển theo hướng xanh và bền vững.

Doanh nghiệp muốn đi xa phải biến ESG thành năng lực cạnh tranh

Ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD cho biết, nếu trước đây phát triển bền vững thường được xem là trách nhiệm xã hội hay hoạt động mang tính khuyến khích thì hiện nay, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu thay đổi mạnh mẽ, đây đã trở thành "tấm hộ chiếu" để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Để thích ứng với bối cảnh mới, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng doanh nghiệp cần thực hiện các chuyển dịch mang tính quyết định đó là: chuyển từ nhận thức sang chiến lược kinh doanh, từ tuân thủ sang nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đầu tư đơn lẻ sang liên kết chuỗi giá trị.

Một trong những điểm nhấn của VSCF 2026 là sự đồng hành của Agribank với vai trò ngân hàng duy nhất đồng hành cùng Diễn đàn. Trong bối cảnh tài chính xanh đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, sự tham gia của Agribank được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ bài toán về nguồn lực cho doanh nghiệp.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ Agribank, Phó trưởng Ban Chỉ đạo ESG Agribank trình bày chủ đề "ESG và những điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp cạnh tranh và hội nhập kinh tế" tại VSCF 2026 - Ảnh: VGP/LT

Phát biểu tại Diễn đàn, TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ Agribank, Phó trưởng Ban Chỉ đạo ESG Agribank chia sẻ về chủ đề ESG và các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh; đồng thời khẳng định cam kết của Agribank trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng các chuẩn mực quốc tế và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Thông điệp này cho thấy tài chính xanh không chỉ đơn thuần là cung cấp vốn mà còn là quá trình đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng các dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và từng bước nâng cao khả năng tiếp cận các thị trường quốc tế. Khi các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý cùng chung một mục tiêu, nguồn vốn xanh sẽ trở thành "đòn bẩy" quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi của toàn ngành xây dựng.

Có thể thấy, từ các thông điệp được đưa ra tại VSCF 2026, phát triển bền vững không còn dừng lại ở những khẩu hiệu hay cam kết. Chuyển đổi xanh đang từng bước trở thành chiến lược phát triển của doanh nghiệp, là tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh và cũng là điều kiện để ngành xây dựng Việt Nam hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với sự đồng hành của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và đặc biệt là các định chế tài chính như Agribank, quá trình chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang kinh tế tuần hoàn, công trình xanh và ESG được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc để ngành xây dựng Việt Nam tiến gần hơn mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế nhanh, xanh và bền vững.