Đại biểu HĐND tỉnh Thanh Hóa Trịnh Xuân Phú: Số liệu thống kê phải phản ánh đúng thực tiễn, là cơ sở để các địa phương xây dựng kịch bản tăng trưởng

Nhiều điểm sáng trong bức tranh kinh tế

Đánh giá về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2026, đại biểu Trịnh Xuân Phú cho rằng, mặc dù tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh - GRDP chưa đạt kịch bản đề ra, nhưng mức tăng 7,21% vẫn là kết quả tích cực trong điều kiện nhiều ngành, lĩnh vực chịu tác động từ những biến động của thị trường trong nước và quốc tế.

Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,13%. Theo đại biểu, đối với khu vực này, việc duy trì mức tăng trưởng từ 3% đến 4% là kết quả đáng ghi nhận. Các địa phương đã tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao giá trị; phát triển sản xuất hàng hóa gắn với xây dựng nông thôn mới. Công tác phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi được triển khai quyết liệt, góp phần hạn chế thiệt hại cho người dân.

Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tĩnh Gia Trịnh Xuân Phú phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Quốc Hương

Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng, với mức tăng 9,67%. Chỉ số sản xuất công nghiệp - IIP tăng 10,7%; giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tăng 11,68%. Đa số sản phẩm công nghiệp chủ lực tăng so với cùng kỳ, nhiều doanh nghiệp lớn duy trì hoạt động sản xuất ổn định, góp phần tạo việc làm cho người lao động.

Hoạt động thương mại, dịch vụ tiếp tục phục hồi. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt trên 129 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 16% so với cùng kỳ; nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt gần 12%.

Du lịch cũng là một trong những lĩnh vực có nhiều tín hiệu tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, Thanh Hóa đón gần 10 triệu lượt khách; tổng thu từ du lịch đạt hơn 15.800 tỷ đồng, tăng trên 10% so với cùng kỳ.

Thu ngân sách nhà nước tăng 15,7%, đạt 66,2% dự toán. Trong đó, thu từ khu vực kinh tế nhà nước tăng 61,2%, đạt 79,5% dự toán; thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu tăng 33%, đạt 75,4% dự toán.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được triển khai đồng bộ. Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh - IOC được đưa vào vận hành, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, chỉ đạo, điều hành. Việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử được đẩy mạnh; tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn tiếp tục duy trì ở mức cao.

Phải tạo thêm năng lực tăng trưởng mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu Trịnh Xuân Phú nhận định nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong 6 tháng cuối năm rất nặng nề. Một số chỉ tiêu sẽ khó hoàn thành nếu không có những giải pháp đủ mạnh và mang tính đột phá.

Để GRDP cả năm 2026 tăng 11%, tốc độ tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm phải đạt khoảng 14,44%, gần gấp đôi mức tăng 7,21% của 6 tháng đầu năm. Trong khi đó, quy mô nền kinh tế 6 tháng cuối năm thường cao hơn 6 tháng đầu năm. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ lớn về tốc độ mà còn rất cao về giá trị tăng thêm phải tạo ra.

Các đại biểu tham dự kỳ họp. Ảnh: Quốc Hương

Theo đại biểu, nếu chỉ tiêu tăng trưởng GRDP không hoàn thành sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều chỉ tiêu kinh tế tổng hợp khác, như cơ cấu kinh tế, GRDP bình quân đầu người, tốc độ tăng năng suất lao động và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Các báo cáo của UBND tỉnh đã đề ra tương đối đầy đủ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp cho từng ngành, lĩnh vực. Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong thực hiện nhiệm vụ nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số cũng đã xác định những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo trong tháng 7 và các tháng tiếp theo. Do đó, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, bảo đảm đúng tiến độ.

“Nhiệm vụ, giải pháp đã tương đối đầy đủ, vấn đề còn lại là khâu tổ chức thực hiện”, đại biểu Trịnh Xuân Phú nhấn mạnh.

Theo đại biểu, tỉnh cần đặc biệt quan tâm đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành và đưa các dự án lớn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh đúng kế hoạch, đúng kịch bản. Đây là điều kiện quan trọng để bổ sung năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế.

Nếu không có năng lực mới tăng thêm, việc đạt tốc độ tăng trưởng cao trong những tháng còn lại sẽ rất khó khăn.

Nâng cao chất lượng thống kê và công tác dự báo

Từ việc nghiên cứu các báo cáo, tờ trình trình tại kỳ họp, đại biểu Trịnh Xuân Phú đề nghị tỉnh nhìn nhận rõ hơn hạn chế trong công tác phân tích và dự báo. Theo đại biểu, công tác báo cáo, thống kê, phân tích và dự báo là khâu cần nâng cao, dẫn đến việc tham mưu xây dựng, cập nhật kịch bản tăng trưởng hằng tháng, hằng quý có thời điểm chưa kịp thời, chất lượng chưa cao. Muốn xây dựng được kịch bản sát với thực tế và phục vụ hiệu quả công tác điều hành, trước hết công tác thống kê, phân tích và dự báo phải chính xác, kịp thời.

Đại biểu đề nghị bổ sung nhiệm vụ cụ thể cho cơ quan thống kê tỉnh, trong đó giao đơn vị này chủ trì, phối hợp với các sở, ngành thường xuyên rà soát kết quả thực hiện; đánh giá dư địa tăng trưởng của từng ngành, từng lĩnh vực; kịp thời ước tính các chỉ tiêu có tác động đến tăng trưởng để tham mưu cập nhật kịch bản của tỉnh.

Chủ tọa điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Quốc Hương

Các sở, ngành có thể chủ động phối hợp, tính toán, đánh giá tình hình, nhưng giá trị tăng thêm của từng ngành và nhiều chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phải do cơ quan thống kê có thẩm quyền thu thập, tổng hợp và công bố. Vì vậy, cơ quan thống kê cần tham gia sâu hơn, đồng hành thường xuyên với các sở, ngành, địa phương, phục vụ công tác tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.

Tại kỳ họp, đại biểu Trịnh Xuân Phú cũng nêu một số vấn đề cần được cơ quan chuyên môn nghiên cứu, làm rõ liên quan đến phương pháp và số liệu thống kê. Một trong những nội dung được quan tâm là việc sử dụng giá so sánh năm 2020 để tính tốc độ tăng trưởng GRDP từ năm 2026.

Theo đại biểu, năm 2020 là thời điểm nền kinh tế trong nước và thế giới chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19, chuỗi cung ứng và hoạt động sản xuất, kinh doanh bị gián đoạn, giá cả có nhiều biến động. Vì vậy, cơ quan thống kê cần giải thích rõ hơn căn cứ, phương pháp chuyển đổi năm gốc, bảo đảm tính thống nhất và khả năng so sánh của chuỗi số liệu.

Đại biểu Trịnh Xuân Phú cũng đề nghị phân tích rõ mức chênh lệch giữa tốc độ tăng GRDP theo giá hiện hành và giá so sánh; làm rõ tác động của chỉ số giảm phát GRDP đối với kết quả tăng trưởng.

Một vấn đề khác là sự chênh lệch giữa số ước tính, số sơ bộ và số chính thức. Theo đại biểu, trong ba loại số liệu trên, số ước tính có ý nghĩa rất quan trọng đối với địa phương vì được sử dụng trực tiếp để phục vụ công tác lãnh đạo, điều hành, đánh giá và xây dựng kịch bản tăng trưởng.

Nếu số ước tính chênh lệch lớn so với số liệu được cập nhật sau đó, việc nhận diện khó khăn, đánh giá thứ hạng và triển khai giải pháp điều hành có thể bị ảnh hưởng. Do đó, cơ quan thống kê cần tiếp tục nâng cao chất lượng thu thập, tổng hợp, phân tích và ước tính số liệu, hạn chế thấp nhất sự chênh lệch giữa các lần công bố.

Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu sự phù hợp của các hệ số chi phí trung gian được sử dụng trong tính toán GRDP. Bởi, cơ cấu kinh tế Thanh Hóa hiện đã xuất hiện nhiều ngành, sản phẩm có quy mô lớn, như lọc hóa dầu, hóa chất và các sản phẩm công nghiệp mới, khác nhiều so với giai đoạn trước.

Việc sử dụng các hệ số được xây dựng từ nhiều năm trước hoặc áp dụng hệ số chung của cả nước cần được xem xét kỹ để bảo đảm phản ánh đầy đủ, chính xác giá trị tăng thêm của nền kinh tế tỉnh.

Cung cấp cơ sở để xã, phường xây dựng kịch bản tăng trưởng

Từ thực tiễn cơ sở, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tĩnh Gia đề nghị tỉnh chỉ đạo cơ quan thống kê chủ trì, phối hợp với các sở, ngành sớm tính toán và công bố chỉ tiêu tốc độ tăng giá trị sản phẩm trên địa bàn các xã, phường năm 2026.

Cùng với đó, cần cung cấp số liệu năm gốc 2025, chi tiết theo các khu vực hoặc ngành kinh tế để địa phương có căn cứ đánh giá đúng thực trạng, xác định dư địa và xây dựng kịch bản phát triển kinh tế - xã hội.

Các đại biểu tham dự kỳ họp. Ảnh: Quốc Hương

Theo đại biểu Trịnh Xuân Phú, hiện nay một số xã, phường xây dựng mục tiêu tăng trưởng trên 10%, nhưng căn cứ và phương pháp tính toán chưa thực sự rõ ràng.

Nếu không có số liệu và phương pháp thống nhất do cơ quan chuyên môn cung cấp, các địa phương rất khó xác định cần tập trung vào ngành, lĩnh vực nào và phải tạo thêm bao nhiêu giá trị sản phẩm để hoàn thành mục tiêu.

Đây cũng là cơ sở quan trọng phục vụ việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 - 2030.

Đại biểu đề nghị cơ quan thống kê tỉnh báo cáo cấp có thẩm quyền sớm ban hành hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp xã mới, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Hệ thống chỉ tiêu hiện hành được ban hành trước khi tổ chức lại mô hình chính quyền địa phương nên một số nội dung không còn phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu quản lý của xã, phường hiện nay.