Chuyển đổi xanh và công nghệ nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt
Doanh nghiệp đã và đang chủ động tạo điều kiện cho nhóm dự án có công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường và có khả năng đóng góp lâu dài cho sự phát triển của địa phương.

Doanh nghiệp tìm hiểu công nghệ nuôi tôm giống tại Hội chợ triển lãm quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam lần thứ 6. Ảnh tư liệu: Thu Hiền - TTXVN
Trước nhu cầu tiêu dùng sản xuất, chế biến sâu chất lượng xuất khẩu ngày càng cao của thị trường trong nước lẫn quốc tế, các địa phương và doanh nghiệp khu vực phía Nam xác định tiếp tục đầu tư, nâng cao năng lực sản xuất là bước đi cần thiết cho giai đoạn phát triển tới. Đồng thời, nhằm tăng trải nghiệm người tiêu dùng và khả năng cạnh tranh trên thị trường, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt không ngừng nỗ lực đáp ứng những yêu cầu cao đối với nhà máy sản xuất xanh và chuỗi cung ứng bền vững.
Liên kết chuỗi cung ứng nội địa
Theo ông Lê Minh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty CP Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản – VISSAN, doanh nghiệp vừa triển khai dự án Nhà máy chế biến thực phẩm VISSAN - Tây Ninh với diện tích hơn 22,4 ha, tổng vốn đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng; trong đó, VISSAN dành hơn 417 tỷ đồng cho hệ thống thiết bị hiện đại như dây chuyền giết mổ lợn công suất 240 con/giờ; hệ thống dây chuyền sản xuất thực phẩm chế biến gồm xúc xích, thịt nguội, đồ hộp, giò, lạp xưởng... với tổng công suất gần 35.000 tấn/năm.
Điểm nổi bật của dự án này, là nhà máy được đầu tư theo định hướng sản xuất khép kín và tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc. Song song đó, Nhà máy chế biến thực phẩm VISSAN - Tây Ninh cũng triển khai phát triển xanh và vận hành theo các hệ thống quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm; cùng với năng lực kiểm nghiệm.
Ông Tuấn thông tin thêm, VISSAN lựa chọn tỉnh Tây Ninh để xây dựng nhà máy mới bởi nơi đây có vị trí thuận lợi trong kết nối vùng nguyên liệu với hệ thống sản xuất, phân phối tại khu vực phía Nam. Khi hoàn thành và đi vào hoạt động trong thời gian tới, dự án Nhà máy chế biến thực phẩm VISSAN - Tây Ninh được kỳ vọng sẽ thúc đẩy mang lưới cung ứng nguyên liệu, vận tải, kho vận và dịch vụ hỗ trợ, qua đó đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tây Ninh và cả nước.
Còn ở góc độ địa phương, ông Trương Thanh Liêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, Tây Ninh có vị trí thuận lợi giúp kết nối chặt chẽ vùng nguyên liệu địa phương với hệ thống phân phối phía Nam, cũng như có nhiều điều kiện để phát triển công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, logistics và các ngành chế biến có giá trị gia tăng. Trong định hướng phát triển đó, tỉnh luôn khuyến khích và tạo điều kiện cho các dự án đầu tư có công nghệ hiện đại, bảo đảm yêu cầu về môi trường, tăng cường sự kết nối với nguồn nguyên liệu với hoạt động sản xuất và hệ thống dịch vụ tại địa phương.
Chính vì vậy, dự án Nhà máy chế biến thực phẩm VISSAN - Tây Ninh là một dấu mốc có ý nghĩa đối với cả doanh nghiệp và địa phương, góp phần bổ sung năng lực chế biến thực phẩm và tăng cường kết nối trong chuỗi cung ứng trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, định hướng của VISSAN trong đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản lý chất lượng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số cho thấy phù hợp với chủ trương về phát triển kinh tế theo hướng hiện đại, xanh, số và bền vững.
Về phía chuyên gia, Nguyễn Nam Phương, Quản lý Kinh doanh giải pháp Tetra Recart®, Tetra Pak Việt Nam chỉ ra rằng, với nguồn nông, thủy sản phong phú, Việt Nam có tiềm năng phát triển thêm phong phú sản phẩm chế biến sâu chất lượng cho đến bữa ăn tiện lợi. Để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp Việt cần kết hợp từ nghiên cứu thị trường, phát triển công thức đến công nghệ chế biến và đóng gói phù hợp với yêu cầu của thị trường “đích” trên cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.
Việc doanh nghiệp Việt chú trọng kết hợp đồng bộ với công thức, công nghệ chế biến – đóng gói và giải pháp bao bì tiên tiến cũng sẽ đẩy mạnh phát triển nguồn nguyên liệu Việt trở thành những sản phẩm chế biến sâu chất lượng, tiện lợi, có thời hạn bảo quản dài ở nhiệt độ thường… Khi đảm bảo được những yếu tố này và đáp ứng được xu hướng tiêu dùng thì doanh nghiệp Việt không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mà còn mở rộng cơ hội cho thương hiệu Việt trên cả thị trường nội địa và quốc tế.
Đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất toàn cầu
Cũng như tỉnh Tây Ninh, hầu hết các tỉnh, thành khu vực phía Nam; trong đó, dẫn đầu là TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai… đã và đang chủ động cụ thể hóa trong công tác thu hút đầu tư và tạo điều kiện cho nhóm dự án có công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường và có khả năng đóng góp lâu dài cho sự phát triển của địa phương. Bởi một dự án đầu tư chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi quá trình triển khai được thực hiện nghiêm túc, đúng tiến độ, tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật và hài hòa với lợi ích của địa phương và cộng đồng.
Ông Hardy Diec, Giám đốc Điều hành của KCN Việt Nam chia sẻ, KCN Việt Nam nhìn nhận hạ tầng công nghiệp không đơn thuần là không gian để doanh nghiệp triển khai hoạt động sản xuất, mà giá trị của dự án, địa điểm sản xuất còn được thể hiện qua khả năng hỗ trợ khách thuê nâng cao hiệu quả vận hành, thực hiện mục tiêu phát triển bền vững và củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn. Thông qua việc tích hợp tiêu chuẩn công trình xanh được công nhận quốc tế, KCN Việt Nam đã và đang hướng đến cung cấp nhiều hơn so với không gian sản xuất truyền thống, tạo thêm giá trị cho doanh nghiệp sản xuất trước yêu cầu cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Điển hình, phân khu 2A thuộc dự án KCN Hố Nai, thành phố Đồng Nai của Tập đoàn KCN Việt Nam vừa đạt chứng nhận LEED Gold theo hệ thống đánh giá công trình xanh LEED của Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ (U.S. Green Building Council – USGBC). Đây là dự án kho xưởng xây sẵn thứ ba trong danh mục dự án của KCN Việt Nam đạt chứng nhận LEED Gold, thể hiện những nỗ lực liên tục của KCN Việt Nam trong tích hợp tiêu chuẩn công trình xanh được công nhận quốc tế.
Được phát triển bởi Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ, LEED là hệ thống đánh giá công trình xanh được công nhận rộng rãi trên toàn cầu, đánh giá hiệu quả công trình dựa trên các tiêu chí trọng yếu: hiệu quả sử dụng năng lượng và nước, vật liệu xây dựng, quản lý chất thải và chất lượng môi trường trong nhà… Đối với cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, việc hoạt động tại cơ sở đạt chứng nhận LEED có thể đóng góp vào chiến lược phát triển bền vững tổng thể của doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về môi trường từ các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Liên quan đến những yêu cầu ngày càng cao về môi trường từ các chuỗi cung ứng toàn cầu, một số chuyên gia cho hay, tại thị trường xuất khẩu thì có thể kể đến quy định về Bao bì và Chất thải Bao bì (PPWR), bắt đầu được áp dụng tại Liên minh châu Âu (EU) từ tháng 8/2026. Quy định này, đặt ra những yêu cầu mới liên quan đến thiết kế, vật liệu và khả năng tái chế của bao bì, với lộ trình triển khai kéo dài trong nhiều năm tới.
Cụ thể, từ năm 2030, bao bì lưu hành tại EU sẽ phải đáp ứng các yêu cầu về khả năng tái chế, với các tiêu chí ngày càng cao trong những năm tiếp theo. Bên cạnh các yêu cầu về thiết kế và tính bền vững, doanh nghiệp xuất khẩu cũng cần theo dõi những quy định mới của EU về việc sử dụng hóa chất Bisphenol A (BPA) trong vật liệu tiếp xúc với thực phẩm.
Ngoài ra, EU cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) trong nghĩa vụ liên quan đến thu gom, tái chế và xử lý bao bì sau sử dụng. Đồng thời, yếu tố minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững trong toàn bộ chuỗi cung ứng cũng là một trong những yêu cầu đáng chú ý khi tham gia xuất khẩu thực phẩm đóng hộp tại thị trường này. Với doanh nghiệp Việt, điều này đồng nghĩa bao bì thực phẩm cần được tính toán ngay từ giai đoạn phát triển sản phẩm, thay vì chỉ được lựa chọn khi công thức và quy trình sản xuất đã hoàn thiện.
Ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đánh giá, Việt Nam đã và đang chủ động hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, bền vững, khẳng định vị thế là điểm đến đầu tư an toàn và là một trong những mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ở lĩnh vực hợp tác kinh tế khu vực và tham gia gia chuỗi cung ứng toàn cầu, tiềm năng dư địa của doanh nghiệp Việt Nam còn rất lớn nếu khai thác hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP)… Bởi các FTA không chỉ mở rộng không gian trao đổi thương mại, khai thác các ưu đãi… mà còn tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng cơ hội hợp tác đầu tư, cũng như tạo nền tảng thuận lợi để cộng đồng doanh nghiệp Việt không ngừng chuyển đổi sản xuất từ nguồn nguyên liệu Việt trở thành sản phẩm chế biến sâu chất lượng.

