Chuyên gia: Cấm bán thuốc lá cho người sinh từ năm 2010 sẽ giúp có một thế hệ hoàn toàn không hút thuốc

ĐBQH Phạm Trọng Nhân phát biểu thảo luận tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá

Trong phiên thảo luận tổ tại Quốc hội ngày 21-10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, đại biểu Phạm Trọng Nhân đã đưa ra những đề xuất rất táo bạo, thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận.

Cụ thể, vị đại biểu Quốc hội đoàn TP.HCM đề nghị Quốc hội phải cấm toàn diện thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng...) ngay trong dự thảo Luật, làm quyết liệt như trước đây chúng ta thực hiện "cấm đốt pháo".

Đồng thời, ông đề nghị bổ sung vào dự thảo luật quy định nghiêm cấm bán, cung cấp, mua hộ thuốc lá cho người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi, bên cạnh quy định cấm bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi.

Đề xuất nữa được đại biểu Nhân đưa ra là nâng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá từ 50% lên 85% diện tích mỗi mặt chính…

TS.BS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch Mai

Trả lời phỏng vấn báo chí, dưới góc nhìn của một bác sĩ trực tiếp điều trị hàng trăm, hàng nghìn trường hợp nhập viện liên quan đến tác hại của thuốc lá, TS.BS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc – Bệnh viện Bạch Mai cho biết, tác hại của thuốc lá thực tế còn lớn hơn rất nhiều những gì mà mọi người vẫn biết đến.

Các con số thống kê đã được công bố cho thấy, Việt Nam là một trong 15 nước có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc lá cao nhất trên thế giới, với 41,1% ở nam giới trưởng thành có hút thuốc. Số tử vong do thuốc lá gây ra gấp khoảng 10 lần tử vong do tai nạn giao thông. Thuốc lá góp phần gây nên 12,4% trong tổng các thiệt hại do bệnh tật gây ra.

Cũng có những con số cho thấy, thiệt hại kinh tế do thuốc lá gây ra lớn gấp ít nhất 5 lần thuế thu được từ thuốc lá, gây tổng thiệt hại khoảng 2% GDP.

Đáng chú ý, pháp luật Việt Nam hiện nay tồn tại khoảng trống lớn để người dân tự do hút thuốc lá sau 18 tuổi, liên tiếp xuất hiện các thế hệ hút và nghiện thuốc lá, nối tiếp các thế hệ đi trước đã tử vong do thuốc lá, tạo nên vòng xoắn bệnh lý trong đời sống.

Thực tế, với quy định cấm bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi như hiện nay, giúp tỷ lệ hút thuốc ở nam giới 15-19 tuổi đang ở mức khá thấp, khoảng 5,46%. Song quy định này chưa bảo vệ liên tục trước nguy cơ bắt đầu hút, tức ngay khi 18 tuổi – đến độ tuổi không bị cấm mua và hút thuốc, tỷ lệ hút thuốc lại tăng vọt.

Theo số liệu Bộ Y tế dẫn, tỷ lệ nam giới ở nhóm 20-24 tuổi hút thuốc lá lên tới 32,6%, cao gấp gần 6 lần nhóm tuổi 15-19.

Cần giải quyết từ gốc rễ để không tạo ra những người hút thuốc mới

Cũng vì thế, mới đây, một loạt Hội nghề nghiệp về y tế gồm Hội Hồi sức cấp cứu và Chống độc Việt Nam, Hội Tim mạch Việt Nam, Hội Ung thư Việt Nam, Hội Miễn dịch trị liệu Ung thư Việt Nam hay Bệnh viện Bạch Mai đã cùng có văn bản gửi các bộ ngành liên quan, các cơ quan của Quốc hội về việc khẩn thiết bổ sung giải pháp cấm thế hệ trẻ hút thuốc lá

Trong đó, các Hội này đề xuất, để việc phòng tránh tác hại của thuốc lá đi vào thực chất và có hiệu quả, Luật Phòng chống tác hại thuốc lá sửa đổi năm 2026 cần có các giải pháp mới, chủ động giải quyết tận gốc vấn đề, có giải pháp để ngăn chặn người hút thuốc lá mới, xây dựng các thế hệ trẻ và tương lai của người Việt Nam không thuốc lá.

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên phân tích, đề xuất cấm sử dụng thuốc lá với người sinh từ năm 2010 trở đi của các Hội cũng như một số ĐBQH nêu ra là giải pháp hoàn toàn không tác động tới những người đang hút thuốc lá, không có tác động đột ngột, giúp chuyển biến từ từ để việc sản xuất kinh doanh thuốc lá dần chuyển đổi sang ngành nghề khác có lợi và an toàn.

“Với những người đang hút thuốc lá, tất cả đang bị ảnh hưởng sức khỏe mặc dù chưa hoặc đã nhận ra. Nhiều người đã hút thuốc muốn bỏ thuốc nhưng rất khó bỏ, do vậy họ là đối tượng cần tiếp tục được hỗ trợ. Còn với người chưa hút thuốc lá, đặc biệt người trẻ và thế hệ tương lai, cần được hỗ trợ để không bao giờ hút thuốc lá, dù chỉ một lần” – TS.BS Nguyễn Trung Nguyên phân tích.