Chuyên gia cảnh báo bế tắc Mỹ - Iran có thể leo thang thành cuộc chiến mới

Các cuộc không kích và tấn công bằng máy bay không người lái giữa Mỹ và Iran trong những ngày gần đây cho thấy hai bên vẫn tránh được một cuộc chiến toàn diện, nhưng các nhà phân tích cảnh báo trạng thái đối đầu hiện nay khó có thể duy trì lâu dài và tiềm ẩn nguy cơ leo thang ngoài tầm kiểm soát.

Tàu sân bay Theodore Roosevelt và George Washington của Mỹ đang di chuyển tại Biển Ảrập ngày 17-11-2026

Tàu sân bay Theodore Roosevelt và George Washington của Mỹ đang di chuyển tại Biển Ảrập ngày 17-11-2026

Theo giới quan sát, căng thẳng gia tăng sau khi Iran tiến hành các đợt tấn công nhằm vào các cơ sở có sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Bahrain và Kuwait trong khi Washington tiếp tục không kích các mục tiêu quân sự và radar ở miền Nam Iran.

Các cuộc đối đầu mới diễn ra sau nhiều tuần tương đối lắng dịu và phản ánh những bất đồng sâu sắc giữa hai bên về vấn đề phong tỏa kinh tế cũng như hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Nhà phân tích chính sách đối ngoại Iran Mohammad Eslami cho rằng Tehran đang theo đuổi chiến lược gây sức ép từng bước lên các tài sản quân sự của Mỹ trong khu vực và sẽ tiếp tục làm như vậy chừng nào chưa đạt được một thỏa thuận chính trị.

Trong khi đó, Andreas Krieg, chuyên gia nghiên cứu an ninh tại King's College London, nhận định các cuộc tấn công gần đây là nỗ lực của Iran nhằm thử giới hạn phản ứng của Washington, đồng thời làm gia tăng chi phí cho các nước Ảrập vùng Vịnh đang hợp tác với Mỹ.

Một trong những điểm mấu chốt của cuộc đối đầu hiện nay là eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu.

Mỹ cho biết chiến dịch kiểm soát hàng hải của nước này đã ngăn Iran xuất khẩu dầu qua các cảng phía nam kể từ cuối tháng 8, trong khi Tehran tiếp tục yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa và nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế.

Mặc dù các nước trung gian như Qatar và Pakistan đang nỗ lực thúc đẩy đối thoại, các cuộc tiếp xúc ngoại giao được cho là rơi vào bế tắc khi cả Washington và Tehran chưa sẵn sàng nhượng bộ các yêu cầu cốt lõi của nhau.

Tình hình càng trở nên căng thẳng hơn sau khi một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba của Mỹ được triển khai tới khu vực.

Giới chức quân sự Iran tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đang theo dõi sát mọi động thái của Mỹ và sẵn sàng đáp trả nếu bị tấn công.

Theo chuyên gia phân tích Hamidreza Azizi của International Crisis Group, nguy cơ lớn nhất hiện nay không nhất thiết đến từ một quyết định chủ ý phát động chiến tranh, mà từ khả năng các bên tiếp tục gia tăng sức ép quân sự và kinh tế cho đến khi vượt qua một "lằn ranh đỏ" mà đối phương không chấp nhận.

Các chuyên gia nhận định trạng thái "không hòa bình, không chiến tranh" giữa Mỹ và Iran đang ngày càng khó duy trì.

Khi các cuộc tấn công quân sự tiếp diễn, các tuyến vận tải năng lượng chiến lược vẫn chịu sức ép và các cuộc đàm phán chưa đạt tiến triển, nguy cơ xung đột bùng phát trở lại ở quy mô lớn vẫn là kịch bản không thể loại trừ.

Theo Al Jazeera

Thu Nguyên

Nguồn ANTĐ: https://anninhthudo.vn/chuyen-gia-canh-bao-be-tac-my-iran-co-the-leo-thang-thanh-cuoc-chien-moi-post676233.antd