Chuyên gia chỉ ra hai kịch bản đáng chú ý cho thị trường chứng khoán năm 2026

Phát biểu tại Lễ tổng kết hoạt động năm 2025 của Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB), TS. Trần Thăng Long – Giám đốc Trung tâm Phân tích Nghiên cứu Công ty CP Chứng khoán BIDV (BSC), Chủ nhiệm CLB Phân tích (VASB) đã đưa ra những đánh giá toàn diện về bối cảnh vĩ mô, thị trường tài chính và triển vọng chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2025–2027.

TS. Trần Thăng Long phát biểu tại buổi Lễ

5 vấn đề lớn định hình kinh tế Việt Nam

Theo TS. Trần Thăng Long, năm 2025 đánh dấu việc Việt Nam bước sang một “bàn cờ mới” của chu kỳ kinh tế với 5 vấn đề lớn mang tính chi phối.

Trước hết, chính sách tài khóa được kỳ vọng sẽ tiếp tục thông suốt và đóng vai trò trụ đỡ quan trọng cho tăng trưởng. Việc gia tăng chi tiêu ngân sách, giảm thuế VAT và đẩy mạnh đầu tư công cho thấy ưu tiên rõ ràng của Nhà nước trong việc kích thích tổng cầu, hỗ trợ phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất – kinh doanh. Trên nền tảng đó, GDP năm 2025 được kỳ vọng tăng mạnh khoảng 8,02%, tạo đà cho các năm sau.

Song song với tài khóa, chính sách tiền tệ được nhìn nhận trong bối cảnh “không còn nhiều không gian”. Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng vẫn tiếp tục nới lỏng nhưng là nới lỏng một cách thận trọng và có chất lượng. Áp lực lạm phát được dự báo sẽ rõ nét hơn từ năm 2026, trong khi thanh khoản hệ thống vẫn là yếu tố cần theo dõi chặt chẽ. Điều này cho thấy chính sách tiền tệ khó có thể nới lỏng mạnh mà sẽ thiên về cân bằng giữa mục tiêu ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Ở khu vực đối ngoại, xuất nhập khẩu và sản xuất trong năm 2025 được đánh giá phục hồi theo xu hướng chung của kinh tế toàn cầu. Xuất khẩu tăng khoảng 17%, nhập khẩu tăng 19,4%, phản ánh nhu cầu đầu vào cho sản xuất được cải thiện. Tuy nhiên, TS. Trần Thăng Long lưu ý vẫn tồn tại những lo ngại nhất định liên quan đến chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt là các yếu tố bất định từ nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể tác động tiêu cực đến triển vọng trung hạn.

Giai đoạn 2026–2027 tăng trưởng cao đi kèm nhiều thách thức

Bước sang giai đoạn 2026–2027, bức tranh kinh tế Việt Nam được phác họa theo hướng tăng trưởng cao nhưng đi kèm nhiều thách thức hơn. Chính sách tài khóa tiếp tục đóng vai trò trụ cột, song chính sách tiền tệ sẽ phải đối mặt với dư địa điều hành ngày càng thu hẹp và áp lực lạm phát gia tăng.

Trong khi đó, thương mại và sản xuất vẫn là động lực quan trọng, nhưng rủi ro từ môi trường quốc tế, đặc biệt là nhu cầu tiêu dùng yếu tại Mỹ và các chính sách thuế quan, có thể ảnh hưởng đến đà tăng trưởng. Hoạt động FDI, dù năm 2025 vẫn tăng khoảng 9%, cũng được dự báo chịu tác động từ các chính sách thương mại toàn cầu và những bất định bên ngoài.

Về thị trường ngoại hối, TS. Trần Thăng Long cho biết tỷ giá và thanh khoản ngoại tệ trong nước nhìn chung được duy trì ổn định nhờ các biện pháp điều hành và cân đối cung – cầu ngoại tệ.

Tính đến ngày 30/6/2025, tỷ giá trung tâm ở mức 25.052 VND/USD, tăng 2,95% so với cuối năm 2024. Tỷ giá niêm yết mua – bán của Vietcombank ở mức 25.880–26.270 VND/USD, tăng khoảng 2,61–2,81%. Áp lực từ bên ngoài như DXY mạnh lên hay khả năng CNY phá giá được đánh giá là tương đối nhỏ.

Nguyên nhân chính khiến VND mất giá đến từ cán cân vốn còn yếu, song điểm tích cực là VND mất giá từ từ, không gây cú sốc, giúp thị trường có khả năng hấp thụ tốt hơn. Theo đó, tỷ giá không được xem là vấn đề lớn trong giai đoạn hiện nay, dù vẫn tồn tại các “headwinds” như DXY mạnh, giá vàng thế giới tăng, Bitcoin tăng và lãi suất gửi USDT ở mức cao.

Liên quan đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp và bất động sản, năm 2025 được đánh giá là đỉnh đáo hạn nợ của khu vực bất động sản khi việc giãn, hoãn nợ theo Thông tư 08 kết thúc vào tháng 6. Áp lực trả nợ tập trung vào quý III và IV/2025, trong đó riêng tháng 7 và 8 có khoảng 41.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp bất động sản đáo hạn.

Một số doanh nghiệp có áp lực nợ lớn được nêu tên gồm Novaland, TNR Holding, Sunshine và Vinhomes. Tuy nhiên, theo đánh giá của BSC, dù con số đáo hạn nhìn qua là lớn, nhưng thực tế nhiều doanh nghiệp đã trả nợ và mua lại trước hạn, cho thấy khả năng trả nợ đang được cải thiện. Vì vậy, thị trường bất động sản vẫn còn rủi ro nhưng không rơi vào trạng thái đứng yên.

Cập nhật giữa năm cho thấy thị trường trái phiếu doanh nghiệp có sự cải thiện đáng kể. Tổng giá trị phát hành trái phiếu trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt khoảng 284.832 tỷ đồng, tăng 116% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị mua lại trước hạn đạt hơn 100.500 tỷ đồng, cao hơn so với cùng kỳ năm 2024, phản ánh nỗ lực chủ động tái cơ cấu nợ của doanh nghiệp.

2 kịch bản cho VN-Index trong bối cảnh rủi ro vĩ mô gia tăng

Năm 2025 được TS. Trần Thăng Long đánh giá là một năm bản lề mang tính lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam. Điểm nhấn lớn nhất là việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 10/2025.

Song song, hệ thống công nghệ thông tin mới KRX chính thức vận hành từ ngày 5/5/2025, tạo nền tảng cho các sản phẩm giao dịch hiện đại và nâng cao năng lực xử lý của thị trường. VN-Index lần đầu vượt mốc 1.800 điểm, trong khi thanh khoản bình quân đạt khoảng 30.000 tỷ đồng mỗi phiên.

Về pháp lý, năm 2025 ghi nhận khối lượng văn bản lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực chứng khoán với Luật Chứng khoán sửa đổi, Nghị định 245/2025 và các thông tư hướng dẫn đồng loạt có hiệu lực, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn thủ tục, tăng cường kỷ cương và minh bạch thị trường. Công tác thanh tra, giám sát cũng được đẩy mạnh, với gần 200 quyết định xử phạt được ban hành trong năm.

Các kịch bản dự báo cho năm 2026

Trên cơ sở các yếu tố vĩ mô hiện tại, BSC đưa ra kịch bản dự báo cơ sở cho năm 2026 với mục tiêu VN-Index ở vùng 1.285 điểm, phản ánh quan điểm thận trọng hơn khi các rủi ro vĩ mô gia tăng và tăng trưởng EPS được điều chỉnh về mức thực tế hơn, khoảng 7–8%.

Trong kịch bản tích cực, chỉ số có thể quay lại vùng 1.436 điểm nếu căng thẳng thương mại được giải quyết và chính sách trong nước phát huy hiệu quả cao. Ngược lại, trong kịch bản tiêu cực, VN-Index có thể lùi về vùng 1.208 điểm nếu kinh tế toàn cầu suy thoái.

Ở góc độ dòng vốn, TS. Trần Thăng Long cho rằng vai trò của nhà đầu tư nước ngoài trong nửa cuối năm 2025 và nửa đầu năm 2026 đang chuyển biến theo hướng trung tính đến cải thiện. Sau giai đoạn bán ròng mạnh năm 2024, áp lực rút vốn đã giảm rõ rệt, trong khi dòng vốn ETF ngoại có dấu hiệu ổn định hơn.

Diễn biến này được hỗ trợ bởi kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bước vào chu kỳ cắt giảm lãi suất, qua đó thu hẹp chênh lệch lãi suất USD–VND và giảm áp lực lên tỷ giá. Cùng với đó, triển vọng nâng hạng thị trường trong thời gian tới có thể khiến dòng vốn ngoại chuyển sang trạng thái chờ đợi và nắm giữ, thay vì bán ròng quyết liệt.

Vấn đề được giới đầu tư quan tâm là quy mô dòng vốn ngoại có thể chảy vào thị trường. Theo mô phỏng trong kịch bản cơ sở, Việt Nam có thể thu hút khoảng 1,26 tỷ USD từ các quỹ đầu tư thụ động tham chiếu theo chỉ số FTSE Emerging Markets. Quy mô dòng vốn này có thể dao động trong khoảng 1,13–1,51 tỷ USD, tùy thuộc vào điều kiện thị trường tại thời điểm nâng hạng.

Đáng chú ý, dòng tiền này không phân bổ dàn trải, mà sẽ tập trung chủ yếu vào các cổ phiếu vốn hóa lớn và trung bình đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của FTSE. Một số cổ phiếu được đánh giá hưởng lợi rõ nét là các doanh nghiệp đầu ngành như VHM, HPG, VCB, VIC, VNM, MSN, SSI, DGC cùng một số mã khác có tính thanh khoản và tỷ trọng vốn hóa cao.

Theo kinhtechungkhoan.vn