Chuyên gia hiến kế Khánh Hòa nên 'mượn nhân tài' thay vì tuyển dụng thường xuyên

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - nhấn mạnh chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, là yếu tố then chốt và đột phá chiến lược. Tỉnh xác định phát triển nhân lực chất lượng cao, trọng tâm là nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, cùng với chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài là một trong ba khâu đột phá.

Ông Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: Xuân Ngọc

Ông Hà cho rằng tác động của khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ tư khiến nhiều ngành nghề, yêu cầu nhân lực thay đổi nhanh, do đó hoạt động đào tạo cần linh hoạt, bám sát nhu cầu thực tiễn.

Thời gian qua, Khánh Hòa đã đầu tư cơ sở đào tạo và triển khai chính sách hỗ trợ để nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo, lao động có bằng cấp, chứng chỉ. Tuy nhiên, ông Hà thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn hạn chế, nhất là sự phù hợp giữa đào tạo và nhu cầu nhân lực của xã hội, nên cần giải pháp cụ thể để tháo “điểm nghẽn” kịp thời.

Biến lợi thế thành sức hút nhân tài tầm quốc gia, khu vực, toàn cầu

Ông Nguyễn Thành Sơn - Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa - thì cho rằng chuyển dịch cơ cấu kinh tế cần dự báo nhu cầu nhân lực theo ngành, nghề, trình độ và kỹ năng, không chỉ dựa vào số lượng lao động.

Theo các kịch bản, đến năm 2030, lao động có việc làm có thể đạt 1,204-1,272 triệu người, tăng 188-257 nghìn người so với năm 2025. Nhu cầu lao động tập trung ở các lĩnh vực công nghiệp - xây dựng, du lịch - dịch vụ, logistics, kinh tế biển, cùng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.

Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 có 90% lao động qua đào tạo, trong đó 40% có bằng cấp, chứng chỉ, đồng thời đổi mới đào tạo theo nhu cầu thị trường, đẩy mạnh đào tạo lại và chuyển đổi nghề.

Sở Nội vụ đề xuất xây dựng “Bản đồ cung - cầu lao động và thiếu hụt kỹ năng”, cập nhật thường xuyên; tăng liên kết Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp để doanh nghiệp tham gia dự báo, đặt hàng đào tạo và tuyển dụng. Mục tiêu là chuẩn bị đúng người, đúng nghề, đúng kỹ năng, đúng thời điểm, biến nguồn nhân lực thành động lực tăng trưởng bền vững.

PGS.TS Bùi Quang Tuấn phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Xuân Ngọc

Còn PGS.TS Bùi Quang Tuấn - Phó chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - cho biết Khánh Hòa đặt mục tiêu tăng GRDP bình quân 11-12%/năm giai đoạn 2026-2030, năng suất lao động tăng 11%/năm, kinh tế số đóng góp 35% GRDP. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện tiên quyết.

Ông Tuấn cho rằng nhu cầu nhân tài rất đa dạng. Ngoài lương thưởng, người tài quan tâm môi trường làm việc, môi trường sống và khả năng kết nối. Ông đề xuất các địa phương áp dụng mô hình “mượn nhân tài”, chẳng hạn mời chuyên gia tham gia theo giai đoạn hoặc làm từ xa thay vì tuyển dụng thường xuyên.

Theo ông Tuấn, nhân tài khó rời môi trường phát triển như Mỹ, châu Âu để về hẳn nhưng có thể hợp tác linh hoạt. Ông cũng nhấn mạnh không thể “mua” nhân tài bằng tiền, bởi trong kỷ nguyên số, yếu tố cốt lõi là kết nối và hệ sinh thái. Ông dẫn ví dụ Đài Loan (Trung Quốc) xây dựng các trung tâm, công viên tương đương Silicon Valley, nơi chuyên gia không nhất thiết phải thường trú. Đồng thời, ông nêu chính sách thu hút nhân tài như visa, nhập cảnh và ưu đãi điều kiện sống ở Singapore, Hàn Quốc...

Với Khánh Hòa, Phó chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam nhìn nhận rằng khó “đua” bằng tiền do ngân sách và thị trường lao động hạn chế hơn Hà Nội, TPHCM, nhưng địa phương có lợi thế như Vân Phong, tuyến trung tâm dữ liệu, điện hạt nhân. Khánh Hòa cần phát huy, biến những lợi thế đó thành sức hút cạnh tranh ở tầm quốc gia, khu vực và toàn cầu.