Chuyên gia quốc tế: Việt Nam đang làm tốt trong phát triển nhiên liệu sinh học

Giải pháp chiến lược

Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học và được đánh giá là xu hướng phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững.

Ông Clarence Woo, Giám đốc điều hành của Trung tâm nhiên liệu xanh toàn cầu. Ảnh: Quỳnh Nga

Trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh hóa để ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo đảm an ninh năng lượng là yêu cầu tất yếu. Theo đó, nhiên liệu sinh học được coi là giải pháp chiến lược, không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính mà còn gia tăng giá trị cho nông nghiệp, thúc đẩy ngành công nghiệp mới và mở ra cơ hội phát triển kinh tế xanh.

Đặc biệt, Việt Nam có nhiều tiềm năng để tham gia xu thế này nhờ lợi thế về nguồn nguyên liệu sẵn có, đồng thời đã xác định rõ định hướng phát triển nhiên liệu sinh học trong Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Cụ thể, tại Chiến lược nêu rõ “Khuyến khích sử dụng rộng rãi nhiên liệu sinh học, nhiên liệu mới nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường”.

Nhìn ra thế giới, xăng sinh học E10, E15, E20 và cao hơn đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Brazil, châu Âu, Trung Quốc, Thái Lan, Philippines… từ nhiều năm trước.

Đơn cử, tại Mỹ, xăng sinh học đã trở thành một phần quan trọng trong chính sách năng lượng quốc gia suốt nhiều năm qua. Từ năm 2011, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) chính thức cấp phép cho phép sử dụng xăng E15 đối với các dòng xe dân dụng (xe con, xe tải nhẹ) có năm sản xuất từ 2001 trở về sau.

Năm 2012, trạm xăng tại bang Kansas đã chính thức mở bán xăng E15 đại trà. Đến nay, xăng E15 đã trở thành loại xăng phổ biến ở khắp các bang dọc nước Mỹ. Trong khi đó, hiện xăng E10 đã trở thành loại nhiên liệu tiêu chuẩn, chiếm hơn 95% lượng xăng bán ra trên thị trường Mỹ, với sản lượng ethanol khoảng 60 tỷ lít/năm.

Brazil là một trong những quốc gia đi sớm nhất trong việc xây dựng hệ sinh thái nhiên liệu sinh học. Sau khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nước này đã bắt buộc phối trộn ethanol vào xăng với tỷ lệ từ 10-22% trong giai đoạn 1976-1992. Từ năm 2015, các phương tiện tại Brazil đã sử dụng xăng trộn cồn sinh học, với tỷ lệ lên đến 27%, tức xăng E27. Từ tháng 8/2025, Chính phủ quốc gia này đã cập nhật các thủ tục kỹ thuật để nâng tỷ lệ trộn ethanol lên mốc 30%.

Đặc biệt, từ năm 2024, Tổng thống Brazil đã ký ban hành Đạo luật mang tên "Nhiên liệu cho tương lai" (Fuel for the Future Law). Theo đạo luật, quy định tỷ lệ ethanol trong xăng sẽ dao động từ mức tối thiểu mới là 27% và có thể nâng tối đa lên tới 35% (E35) tùy thuộc vào điều kiện thị trường và quyết định điều chỉnh của Bộ Khí tượng và Năng lượng (Ministry of Mines and Energy).

Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan là quốc gia đi đầu trong việc định hướng sử dụng xăng cồn nồng độ cao nhờ tận dụng tốt nguồn sắn và mía đường nội địa. Ở các trạm nhiên liệu ở Thái Lan, dòng xăng E20 (pha 20% ethanol với xăng RON 95) được phân phối phổ biến và dán nhãn rõ ràng tại các vòi bơm.

Việt Nam đã phân phối xăng E5 trên toàn quốc từ tháng 1/2018 và thử nghiệm cũng như phân phối xăng E10 từ tháng 8/2025 ở một số địa phương và từ giữa tháng 5/2026 trên phạm vi toàn quốc của PVOil và Petrolimex như nêu trên, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đã phân phối xăng E10 chưa nhận được khiếu nại chính thức nào về chất lượng xăng sinh học E5, E10 hay các tác động tiêu cực đến hiệu suất hoạt động và tuổi thọ của động cơ từ phía người sử dụng xăng.

Nguồn nhiên liệu xanh quan trọng

Theo Bộ Công Thương, sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học là chủ trương đúng đắn của Chính phủ, góp phần ổn định, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Ngay khi Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025 quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam được ban hành, Bộ Công Thương đã phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề có liên quan… triển khai ngay các nội dung của Thông tư như: Chuẩn bị nguồn cung xăng khoáng, E100; chuẩn bị cơ sở hạ tầng lưu chứa, phối trộn E10; nâng cấp, chuẩn bị hạ tầng phân phối xăng E10 đến người tiêu dùng…

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Clarence Woo, Giám đốc điều hành của Trung tâm nhiên liệu xanh toàn cầu cho biết, là cơ quan tư vấn toàn cầu, chúng tôi đã hoạt động rất tích cực trong nhiều năm qua để giúp đỡ các nhà hoạch định chính sách của chính phủ các nước chuyển hướng sang các loại nhiên liệu xanh hơn, sạch hơn.

"Tôi nhận thấy, Việt Nam đang làm rất tốt, chủ động trong việc phát triển nhiên liệu sinh học. Điều này giúp Việt Nam có sự chuẩn bị và sẵn sàng tốt hơn, đặc biệt trước những biến động đã xảy ra gần đây trên thị trường thế giới - đó là tình trạng thiếu hụt xăng dầu" - ông Clarence Woo nhấn mạnh.

Ông Clarence Woo khẳng định, với một quốc gia có nền nông nghiệp lớn như Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học mang lại nhiều lợi ích cho nông dân và người dân. Đây không chỉ là một nguồn nhiên liệu xanh quan trọng đang được Việt Nam thúc đẩy, mà còn dần được xem như một công cụ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.

Quan trọng hơn, khi giá dầu tăng cao, nhiên liệu sinh học và ethanol giúp Việt Nam có thêm nguồn nhiên liệu thay thế, qua đó chủ động hơn trong quản lý và bảo đảm nguồn cung năng lượng. "Tôi cho rằng, Việt Nam đã làm rất tốt trong việc xây dựng và triển khai chiến lược này, đồng thời đang có sự chuẩn bị tốt cho tương lai, nhất là khi ngành nông nghiệp ngày càng phát triển và dồi dào nguồn nguyên liệu"- ông Clarence Woo nói.

Giám đốc điều hành của Trung tâm Nhiên liệu Xanh Toàn cầu cũng ghi nhận, Việt Nam đã thí điểm phân phối xăng E10 từ tháng 8/2025, cho đến nay chưa có báo cáo nào về sự cố hay tác động tiêu cực đến động cơ xe cũng như các vấn đề khác liên quan đến việc sử dụng xăng pha cồn.

Theo ông, việc thực hiện lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt trong bối cảnh thế giới hiện nay. Điều quan trọng là người tiêu dùng Việt Nam có đủ xăng để vận hành xe của họ.