Chuyện ít biết về ngôi chùa cổ là biểu tượng thiêng của Hà Nội

Tên chính thức của chùa không phải là chùa Một Cột. Tên chính thức của công trình là Diên Hựu Tự, mang ý nghĩa “phúc lành dài lâu”, còn chùa Một Cột chỉ là cách gọi dân gian dựa trên hình dáng kiến trúc.

Ý tưởng xây chùa bắt nguồn từ một giấc mơ của vua Lý Thái Tông. Theo sử sách, nhà vua mơ thấy Phật Quan Âm ngồi trên tòa sen trao cho mình một đứa trẻ, từ đó cho dựng chùa.

Kiến trúc mô phỏng hoa sen mang tính biểu tượng sâu sắc. Ngôi chùa được thiết kế như một bông sen nở trên mặt nước, thể hiện triết lý thanh khiết, giác ngộ trong Phật giáo.

Cột đá duy nhất không hề “đơn độc” như nhiều người nghĩ. Thực tế, cột chính được gia cố bằng hệ móng và trụ phụ phức tạp bên dưới mặt nước, giúp công trình đứng vững suốt nhiều thế kỷ.

Chùa gắn liền với tín ngưỡng cầu con. Từ xa xưa, nhiều người tin rằng đến chùa Một Cột cầu tự sẽ linh nghiệm, xuất phát từ câu chuyện vua Lý Thái Tông cầu con nối dõi.

Chùa từng bị phá hủy hoàn toàn trong thế kỷ 20. Năm 1954, trước khi rút khỏi Hà Nội, thực dân Pháp đã cho đặt mìn phá hủy chùa, khiến công trình chỉ còn lại dấu tích.

Phiên bản hiện nay là kết quả của quá trình phục dựng. Chùa Một Cột ngày nay được xây dựng lại năm 1955 dựa trên tư liệu lịch sử, hình ảnh cũ và ghi chép trong sử sách.

Chùa nằm trong quần thể di tích Ba Đình mang giá trị lịch sử đặc biệt. Khu vực xung quanh chùa là trung tâm chính trị – văn hóa quan trọng, gắn liền với nhiều dấu mốc lịch sử quan trọng của Hà Nội.

Chùa Một Cột trở thành biểu tượng văn hóa quốc gia. Hình ảnh ngôi chùa được sử dụng rộng rãi trong sách giáo khoa, tem bưu chính, logo và các ấn phẩm giới thiệu Việt Nam ra thế giới.

Mời quý độc giả xem video: Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới kỳ vĩ / Quảng Ninh TV

Quốc Lê