Chuyên Ngoại ngữ lo 'trường chuyên giảm sức hút' nếu đổi quy định tuyển sinh

Trao đổi với PV Báo điện tử VTC News, PGS.TS Hà Lê Kim Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội), đơn vị chủ quản Trường THPT chuyên Ngoại ngữ, cho biết nhà trường đã gửi văn bản góp ý tới Bộ Giáo dục và Đào tạo về dự thảo Quy chế tổ chức và hoạt động của trường chuyên.

Trường cơ bản ủng hộ dự thảo, đặc biệt là chủ trương ươm mầm tài năng, phát triển học sinh theo ba tầng gồm giáo dục toàn diện, nâng cao và chuyên sâu.

Trường cũng đánh giá cao việc phân chia thành 3 khối chuyên: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ. Cách tiếp cận này phù hợp với thực tế tổ chức các lớp chuyên tại các trường chuyên địa phương cũng như trường chuyên trực thuộc đại học.

Tuy nhiên, từ thực tiễn đào tạo khối chuyên Ngoại ngữ, nhà trường kiến nghị Bộ GD&ĐT cân nhắc một số nội dung trong dự thảo, đặc biệt là quy định về môn học lựa chọn và phương án tuyển sinh.

Lo học sinh giỏi chuyển sang trường chuyên khác

Theo phương án trong dự thảo được nhà trường đề cập, học sinh khối chuyên Ngoại ngữ được học 4 môn lựa chọn. Trong đó, 3 môn được ấn định gồm Địa lý, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Tin học; môn còn lại do học sinh lựa chọn trong nhóm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ.

Như vậy, 3 trong 4 môn lựa chọn bị ấn định, trùng với cơ cấu của khối chuyên Khoa học xã hội.

Trường Đại học Ngoại ngữ cho rằng phương án này thu hẹp quyền lựa chọn môn học của học sinh. Theo chương trình hiện hành, các em được lựa chọn 4 môn căn cứ vào năng lực và sở thích.

Việc ấn định sẵn 3 môn cũng được nhà trường đánh giá là chưa phù hợp với nguyên tắc của dự thảo, theo đó các môn lựa chọn không mặc nhiên trở thành môn bắt buộc bổ sung và không làm phát sinh môn bắt buộc.

Đáng chú ý, với phương án chỉ được chọn một trong ba môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, học sinh không thể lựa chọn đồng thời hai môn tự nhiên để có đủ các môn học tương ứng với những tổ hợp xét tuyển đại học quen thuộc như A00 (Toán, Vật lý, Hóa học) và B00 (Toán, Hóa học, Sinh học).

Trong khi đó, theo nhà trường, học sinh chuyên Ngoại ngữ có định hướng nghề nghiệp đa dạng, từ ngôn ngữ, kinh tế, quan hệ quốc tế đến kỹ thuật, công nghệ và y dược. Vì vậy, việc hạn chế lựa chọn môn học có thể ảnh hưởng đến khả năng định hướng nghề nghiệp và chuẩn bị cho quá trình xét tuyển đại học của các em.

Thống kê năm học này của trường cho thấy gần 1.300 trong tổng số 1.950 học sinh, tương đương khoảng 66%, đang lựa chọn học ít nhất hai môn khoa học tự nhiên. Nhà trường cũng dẫn chứng thành tích từng có 2 học sinh là thủ khoa toàn quốc khối A01 và khối B00; năm 2025 có 1 thủ khoa toàn quốc khối D07; năm 2026 có 1 thủ khoa toàn quốc khối D01 và 1 á khoa toàn quốc khối A01; điểm thi tốt nghiệp môn Hóa học của Nhà trường xếp thứ 7 trong số 238 trường THPT của Thành phố Hà Nội.

Trường THPT Chuyên Ngoại ngữ thành lập từ năm 1969, là trường chuyên duy nhất trong cả nước đào tạo 7 ngoại ngữ gồm: Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật và Hàn. (Ảnh minh họa: CNN)

Theo lãnh đạo trường, phần lớn học sinh của trường có năng lực học tập toàn diện, vừa có thế mạnh về ngoại ngữ, vừa học tốt Toán và các môn khoa học tự nhiên. Đây cũng là một trong những lý do các em lựa chọn chuyên Ngoại ngữ, bởi có thể phát triển đồng thời năng lực ngôn ngữ và các lĩnh vực kiến thức khác.

Nhà trường lo ngại nếu phương án giới hạn môn học được thông qua, trường có thể mất đi lợi thế này, ảnh hưởng đến sức hút tuyển sinh và chất lượng đầu vào.

“Những học sinh có thế mạnh cả về ngoại ngữ lẫn khoa học tự nhiên có thể cân nhắc chuyển sang các trường chuyên về khoa học tự nhiên hoặc trường tư thục chất lượng cao”, nhà trường lo ngại.

Bên cạnh đó, việc ấn định môn học cũng có thể dẫn đến mất cân đối đội ngũ giáo viên. Theo phân tích của trường, các đơn vị có thể thiếu giáo viên ở những môn được đưa vào chương trình, trong khi giáo viên các môn không còn được lựa chọn có nguy cơ dôi dư. Điều này gây khó khăn cho công tác bố trí nhân sự, đặc biệt tại các trường tự chủ, đồng thời có thể ảnh hưởng đến đời sống nhà giáo và hoạt động dạy học.

Từ những bất cập trên, Trường Đại học Ngoại ngữ kiến nghị Bộ GD&ĐT cho phép học sinh lựa chọn 4 môn theo Chương trình giáo dục phổ thông, nhà trường xây dựng các tổ hợp môn học phù hợp với đặc thù đào tạo. Trường hợp cần cố định môn học, số lượng môn được ấn định chỉ nên giới hạn ở một môn.

Đề nghị giữ chỉ tiêu, điểm chuẩn riêng cho từng ngoại ngữ

Một nội dung khác được Trường Đại học Ngoại ngữ đề cập là phương án gộp chỉ tiêu và điểm chuẩn tuyển sinh giữa các lớp chuyên ngoại ngữ. Theo nhà trường, mỗi ngoại ngữ có bài thi riêng, mức độ khó và phổ điểm khác nhau. Vì vậy, nếu sử dụng một mức điểm chuẩn chung, việc so sánh kết quả giữa các môn thi có thể không bảo đảm tính tương đồng, bởi các bài thi không cùng thang đo về độ khó và phổ điểm.

Nhà trường phân tích, khi áp dụng cách thức này, số lượng thí sinh đăng ký vào lớp chuyên tiếng Anh có thể vượt xa số lớp dự kiến, trong khi các lớp chuyên tiếng Nga, Pháp, Đức có thể không đủ học sinh để tổ chức. Do đó, trường kiến nghị tiếp tục xác định chỉ tiêu và điểm chuẩn riêng cho từng ngoại ngữ, phù hợp với đặc thù bài thi và khả năng tổ chức đào tạo.

Đối với quy định về các môn chuyên sâu, dự thảo yêu cầu học sinh lựa chọn thêm hai môn thuộc khối chuyên. Trường Đại học Ngoại ngữ cho rằng cách thiết kế này chưa phù hợp với đặc thù của khối chuyên Ngoại ngữ, có thể dẫn đến việc học sinh phải học đồng thời ba ngoại ngữ, gây quá tải và thiếu tính khả thi. Thay vào đó, nhà trường đề xuất cho phép học sinh lựa chọn môn chuyên sâu trong các môn Toán, Ngữ văn, những môn lựa chọn đã đăng ký hoặc ngoại ngữ thứ hai.