Giữa đất Lào tiếng Việt vẫn ngân vang

Giữ hồn tiếng Việt trên đất bạn

Sáng đầu tuần, tại Trường tiểu học và THCS Thống Nhất, tỉnh Khăm Muồn, lớp học của thầy Trương Văn Phương lại vang lên những tiếng tập đọc tiếng Việt của các em học sinh lớp 3. Giọng đọc còn ngập ngừng và chưa chuẩn từng âm sắc nhưng các em vẫn say sưa đọc hết 5 điều Bác Hồ dạy.

Đứng trên bục giảng, thầy Phương kiên nhẫn lắng nghe, hướng dẫn từng câu đọc cho các em. Đây là công việc quen thuộc gần 15 năm qua thầy đã gắn bó. Với thầy, mỗi tiết học tiếng Việt không đơn thuần là truyền đạt kiến thức, mà còn là hành trình giúp những đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên đất Lào thêm hiểu, thêm yêu tiếng mẹ đẻ.

Thầy Phương tâm sự: “Dạy tiếng Việt cho con em kiều bào ở Lào chưa bao giờ là công việc dễ dàng. Bởi với nhiều học sinh, tiếng Việt không phải là ngôn ngữ được sử dụng thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày. Sinh ra và lớn lên tại Lào, nơi tiếng Lào chiếm ưu thế trong giao tiếp, các em ít có cơ hội tiếp xúc và thực hành tiếng Việt. Lâu dần, tiếng mẹ đẻ trở nên xa lạ, khiến việc tiếp thu, ghi nhớ và sử dụng ngôn ngữ này gặp không ít khó khăn”.

Mỗi giờ học là dịp để các em thêm yêu tiếng Việt và hiểu hơn về cội nguồn - Ảnh: NVCC

Nhằm khơi dậy tình yêu tiếng Việt cho các em, trong mỗi giờ lên lớp, thầy Phương luôn tìm cách đưa tiếng Việt đến gần hơn với học sinh bằng những phương pháp giảng dạy sinh động, dễ hiểu. Thầy không chỉ chú trọng rèn luyện kỹ năng nghe, đọc, viết mà còn khuyến khích các em mạnh dạn giao tiếp, bày tỏ suy nghĩ bằng tiếng Việt. Những câu chuyện về quê hương, đất nước, những bài thơ, bài hát và nét đẹp văn hóa Việt Nam cũng được thầy lồng ghép vào bài giảng.

Qua từng tiết học, tiếng Việt không còn đơn thuần là những con chữ trên trang sách mà dần trở thành ngôn ngữ thân thuộc, khơi dậy tình yêu và niềm tự hào về cội nguồn trong mỗi học sinh.

Để đồng hành cùng các em trên hành trình học tập, thầy Phương đã chủ động học tiếng Lào. Nhớ lại những ngày đầu mới sang Lào, rào cản ngôn ngữ khiến việc truyền đạt tiếng Việt cho các em trở nên khó khăn, vậy là thầy Phương quyết tâm tự học. Chữ viết Lào thuộc hệ ngôn ngữ Tai-Kadai nên khác biệt hoàn toàn tiếng Việt, gây không ít khó khăn trong việc tiếp cận. Nhưng với sự kiên trì, thầy tranh thủ thời gian tự học, đến nay, thầy đã sử dụng thành thạo tiếng Lào trong viết và giao tiếp.

Với thầy, dạy tiếng Việt không chỉ dừng lại ở việc giúp học sinh đọc thông, viết thạo mà còn là trao cho các em tình yêu đối với ngôn ngữ và văn hóa dân tộc. Bởi khi tiếng Việt được nuôi dưỡng bằng tình yêu, các em sẽ có thêm động lực để học tập, gìn giữ và sử dụng tiếng mẹ đẻ trong cuộc sống.

“Hiện tại, tôi đang xây dựng kế hoạch cuộc thi “Em yêu tiếng Việt” để tổ chức vào dịp 20/11 sắp tới. Đây là năm thứ hai cuộc thi được tổ chức tại trường. Năm 2025, xuất phát từ mong muốn tạo ra một sân chơi giúp các em có cơ hội thực hành, giao tiếp và nuôi dưỡng tình yêu với tiếng Việt, tôi đã mạnh dạn đề xuất ý tưởng tổ chức cuộc thi này và được nhà trường ủng hộ. Qua lần tổ chức đầu tiên, các em rất hào hứng tham gia và có thêm động lực học tiếng Việt.

Vì vậy, tôi mong muốn cuộc thi sẽ trở thành hoạt động thường niên, góp phần khơi dậy niềm yêu mến quê hương, đất nước và văn hóa dân tộc. Hy vọng thông qua những hoạt động như thế này, các em sẽ ý thức gìn giữ tiếng mẹ đẻ, để dù sinh ra và lớn lên trên đất nước Lào, tiếng Việt vẫn luôn được các em trân trọng và gìn giữ”, thầy Phương chia sẻ.

Âm thầm kết nối văn hóa, tình hữu nghị

15 năm gắn bó với đất nước Lào, thầy Phương đã dìu dắt nhiều thế hệ học sinh trưởng thành. Qua từng bài giảng của thầy, tiếng Việt không chỉ được gìn giữ mà tình yêu dành cho đất nước, con người và văn hóa Việt Nam trong các em cũng ngày một lớn lên. Từ những tình cảm được vun đắp ấy, nhiều học sinh đã lựa chọn Việt Nam là nơi tiếp tục học tập, viết tiếp hành trình gắn bó với quê hương cội nguồn.

Một trong những học trò từng được thầy Phương dìu dắt từ bậc tiểu học là Bounthavy Sompisouk (SN 2005), hiện là sinh viên năm nhất, ngành Công nghệ thông tin, Học viện công nghệ Bưu Chính Viễn Thông. Từ những bài học tiếng Việt đầu tiên, cùng những câu chuyện về quê hương, đất nước và con người Việt Nam được thầy Phương truyền tải trên lớp, tình yêu dành cho đất nước Việt Nam ngày càng lớn dần trong em.

Không chỉ giúp Bounthavy Sompisouk có thêm kiến thức về ngôn ngữ, những bài giảng ấy còn khơi gợi mong muốn được tìm hiểu, trải nghiệm và gắn bó với Việt Nam. Để rồi, lựa chọn du học tại Việt Nam cũng trở thành một dấu mốc ý nghĩa trong hành trình trưởng thành của chàng trai trẻ người Lào.

Bên cạnh việc nuôi dưỡng, gắn kết cội nguồn cho các em Việt kiều Lào, thầy Phương còn tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ bản sắc văn hóa trong cộng đồng người Việt tại tỉnh Khăm Muồn. Thầy chủ động đề xuất ý tưởng, xây dựng chương trình và phối hợp với Hội người Việt Nam tỉnh tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa như “Vui hội Trăng rằm”, đón Tết cổ truyền, dâng hương tưởng niệm tại Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở làng Xiềng Vang. Qua đó, các thế hệ người Việt, nhất là thế hệ trẻ có thêm cơ hội tìm hiểu về lịch sử, truyền thống và phong tục quê hương.

Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tỉnh Khăm Muồn cho biết: Dù công tác trên đất bạn Lào với không ít khó khăn, thầy Phương vẫn luôn giữ được sự nhiệt huyết, tận tâm với nghề và trách nhiệm với công việc. Điều đáng quý là thầy không chỉ hết lòng với học trò mà còn luôn dành tình cảm, sự quan tâm cho cộng đồng người Việt tại địa phương. Những đóng góp của thầy rất đáng trân trọng và ghi nhận.