Chuyện về người mở đường cho y tế tư nhân

Bốn mươi năm trước, công cuộc Đổi mới, với chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, đã mở đường cho một lớp doanh nhân mới hình thành. GS. TS, Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ thuộc thế hệ doanh nhân đầu tiên ấy.

GS.TS. Viện sĩ danh dự, doanh nhân Nguyễn Văn Đệ

Hưởng ứng lời kêu gọi “hãy tự cứu mình trước khi trời cứu” của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, đang trong biên chế ngành Công an, ông làm đơn xin nghỉ hưu sớm để nhảy vào thương trường đầy khó khăn, vất vả và không ít cam go, bất chấp sự phản đối quyết liệt của gia đình và người thân.

“Thời điểm đó, từ bỏ biên chế Nhà nước là quyết định khó khăn với tôi”, ông tâm sự. “Nhiều người nói đang yên đang lành xin nghỉ làm gì, sau này lấy tiền đâu nuôi vợ con và khuyên tôi suy nghĩ lại. Song, vợ con, bạn bè và người thân trong gia đình đều hiểu tính tôi, đã quyết là sẽ làm bằng được nên không ngăn cản nữa”.

Năm 1996, ông chập chững bước vào làm kinh tế tư nhân. Với 5 triệu đồng dành dụm được khi ra quân, ông và một số bạn bè chung chí hướng góp vốn, góp xe thành lập hợp tác xã vận tải với 30 đầu xe và 30 xã viên, lấy tên Hợp Lực. Ông được anh em tín nhiệm giao trọng trách Chủ nhiệm Hợp tác xã.

Từ số vốn nhỏ nhoi ban đầu, dưới sự dẫn dắt của “thuyền trưởng” Nguyễn Văn Đệ, Hợp tác xã Vận tải Hợp Lực từng bước trưởng thành, trở thành lá cờ đầu trong phong trào phát triển kinh tế tập thể của tỉnh Thanh Hóa, và là một trong những điển hình tiên tiến của mô hình hợp tác xã vận tải trên cả nước.

Bước ngoặt quan trọng trong hành trình phát triển của Hợp Lực đến vào năm 2003, khi Hợp tác xã đã vận hành ổn định và có “của ăn, của để”. Theo lời GS. Nguyễn Văn Đệ, với nền tảng tích lũy được, Hợp Lực bắt đầu tính đến mở rộng sản xuất, kinh doanh và đa dạng hóa lĩnh vực hoạt động. Kế hoạch khi đó là xây dựng khách sạn 9 tầng tại cửa ngõ phía Bắc thành phố Thanh Hóa.

Tuy nhiên, chứng kiến cảnh người dân Thanh Hóa mỗi lần ra Hà Nội khám chữa bệnh là “cơm đùm, cơm nắm”, dắt díu bắt xe từ tờ mờ sáng, trong đầu Chủ nhiệm Đệ nảy sinh câu hỏi: Tại sao đi khám chữa bệnh, phần lớn phải ra bệnh viện tuyến Trung ương? Không lẽ ở tỉnh lẻ không làm được hay sao? Một người đi chữa bệnh mà kéo theo mấy người chăm sóc thì tiền đâu cho lại?

Chính vì vậy, dù công trình khách sạn đã xây đến tầng bốn, Hợp Lực quyết định xin chuyển đổi mục đích sang xây dựng bệnh viện tư nhân. Thời điểm đó, dù Nhà nước đã có chủ trương xã hội hóa y tế, ý tưởng này vẫn gặp không ít trở ngại. Nhiều bạn bè bất ngờ, hoài nghi bởi ông Đệ không có chuyên môn về y tế. Khi Hợp Lực trình chủ trương xây dựng bệnh viện, một số sở, ngành cũng đề nghị lãnh đạo tỉnh cân nhắc kỹ.

Trong bối cảnh đó, Hợp Lực nhận được sự ủng hộ từ lãnh đạo cao nhất của tỉnh. Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Trọng Quyền và Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Minh Đoan đồng tình với chủ trương, tạo điều kiện để ý tưởng xây dựng bệnh viện tư nhân của Hợp Lực từng bước trở thành hiện thực.

Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực là một trong những bệnh viện hiện đại hàng đầu khu vực Bắc Trung Bộ

Trên cương vị Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty, ông Đệ định hướng Hợp Lực phát triển theo mô hình đa ngành, trong đó y tế là trụ cột chiến lược. Hợp Lực tập trung đầu tư hệ thống bệnh viện, đặc biệt là Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực và Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Hợp Lực, với nhiều trang thiết bị y tế hiện đại, công nghệ cao, nhất là trong lĩnh vực ung bướu và tim mạch can thiệp.

Hoạt động hiệu quả của hệ thống y tế Hợp Lực, trên cơ sở không ngừng nâng cao chất lượng chuyên môn và dịch vụ, ngày càng thu hút đông người dân đến khám, chữa bệnh, góp phần chia sẻ áp lực với hệ thống y tế công lập. Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Nguyễn Văn Lợi từng nhận xét: “Sự thành công của Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực đã tạo ra bước ngoặt quan trọng và sự thay đổi toàn diện đối với hệ thống y tế công lập tỉnh Thanh Hóa thời điểm ấy”.

Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam Khóa XI

Từ nền tảng ấy, Hợp Lực tiếp tục mở rộng quy mô, phát triển thành Tổng Công ty CP Hợp Lực với gần 20 đơn vị thành viên, gần 2.000 cán bộ, nhân viên và người lao động, hoạt động đa ngành tại nhiều địa phương. Đặc biệt, doanh nhân Nguyễn Văn Đệ từng bước xây dựng hệ sinh thái dịch vụ gắn với y tế, trong đó có Trường Cao đẳng Y tế Hợp Lực đào tạo nhân lực và hệ thống Phúc Lạc Viên đáp ứng nhu cầu an táng, hỏa táng của người dân. Hợp Lực cũng dành nguồn lực cho an sinh xã hội, từ thiện, nhân đạo và các hoạt động cộng đồng tại Thanh Hóa và nhiều địa phương trên cả nước. Những bước đi này thể hiện tư duy phát triển Hợp Lực theo hướng đa ngành nhưng có sự liên kết, lấy nhu cầu thực tế của con người và cộng đồng làm điểm xuất phát.

Từ khoảng giữa những năm 2000, cùng với quá trình đẩy mạnh xã hội hóa y tế, hệ thống y tế tư nhân ở Việt Nam bắt đầu hình thành và phát triển rõ nét hơn. Tuy nhiên, con đường khi đó không hề bằng phẳng. Chủ trương xã hội hóa đã được xác lập, nhưng việc cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý vẫn còn những điểm chưa đồng bộ. Một số quy định pháp luật về y tế thời điểm đó chưa bảo đảm sự bình đẳng giữa y tế tư nhân và y tế công lập, trở thành “rào cản” đối với sự phát triển của khu vực này.

Bên cạnh vướng mắc về cơ chế, chính sách, một bộ phận cơ sở y tế tư nhân ra đời trong điều kiện còn thiếu kinh nghiệm quản trị, chưa có chiến lược phát triển dài hạn và chưa được hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời. Không ít bệnh viện tư vì thế phải đối mặt với khó khăn kéo dài, thậm chí đứng trước nguy cơ phá sản.

Trước thực tế đó, GS. TS Nguyễn Văn Đệ nảy ra ý tưởng cần có một tổ chức đủ mạnh, đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng và quyền lợi của cộng đồng y tế tư nhân Việt Nam. Cuối năm 2014, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam chính thức được thành lập và người khởi xướng ý tưởng được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hiệp hội.

GS.TS. Viện sĩ danh dự, doanh nhân Nguyễn Văn Đệ phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ gặp mặt đại diện doanh nghiệp Việt Nam năm 2024.

Từ khi thành lập đến nay, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam không chỉ tập hợp, kết nối các cơ sở y tế tư nhân mà còn tích cực tham gia xây dựng, phản biện chính sách, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên; phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn hoạt động tới các cơ quan Đảng, Nhà nước. Trong quá trình đó, trên cương vị Chủ tịch Hiệp hội, GS. TS. Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ trực tiếp tham gia, đề xuất nhiều vấn đề liên quan đến xã hội hóa, phát triển kinh tế tư nhân và xây dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch.

Thuộc lớp doanh nhân đầu tiên trưởng thành trong công cuộc Đổi mới, GS. TS. Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ cùng thế hệ doanh nhân tiên phong đã dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm, vượt qua nhiều khó khăn, thử thách để phát triển doanh nghiệp và đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước. Có lẽ cũng từ những dấu ấn và đóng góp trong hành trình ấy, ông Nguyễn Văn Đệ đã được tín nhiệm cử tham gia Đoàn Chủ tịch, đại diện cho 48 doanh nhân tiêu biểu trong Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.