Cơ chế định danh dòng tiền và yêu cầu tách bạch tài khoản thanh toán đối với hộ kinh doanh

Quy định về tài khoản chuyên dụng và mã định danh thuế

Tại tọa đàm liên quan đến Luật Quản lý thuế (sửa đổi) do VTV Digital tổ chức vừa qua, đại diện Tổng cục Thuế đã có những giải đáp chi tiết về lo ngại của người nộp thuế trong việc phân định các luồng tiền. Bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó trưởng ban Chính sách thuế quốc tế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) nhấn mạnh quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, theo đó mã định danh cá nhân (số Căn cước công dân) chính thức thay thế và đóng vai trò là mã số thuế của mỗi cá nhân. Thay đổi này buộc các cá nhân và hộ kinh doanh phải sử dụng mã định danh này để thực hiện toàn bộ các giao dịch liên quan đến quá trình sản xuất, thương mại.

Để đảm bảo tính minh bạch trong công tác quản lý, cơ quan thuế yêu cầu các hộ và cá nhân kinh doanh phải thực hiện đăng ký số tài khoản ngân hàng phục vụ riêng cho hoạt động thương mại. Đây là công cụ mấu chốt giúp cơ quan chức năng và người nộp thuế phân biệt rõ ràng giữa doanh thu chịu thuế phát sinh từ hoạt động kinh doanh với các khoản thu nhập dân sự khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của thuế, đơn cử như quà tặng hay tiền chuyển nhượng giữa người thân. Việc đăng ký và sử dụng tài khoản chuyên biệt giúp người nộp thuế chủ động trong việc kê khai, tính toán nghĩa vụ nộp ngân sách, đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý do sự lẫn lộn dòng tiền gây ra.

Danh mục 8 nhóm thu nhập chịu sự điều chỉnh của pháp luật thuế

Căn cứ theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân, dòng tiền chuyển vào tài khoản cá nhân sẽ được rà soát dựa trên 8 nhóm thu nhập chịu thuế theo quy định.

Nhóm đầu tiên và phổ biến nhất là thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và hành nghề có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề. Pháp luật cũng quy định rõ ngưỡng doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm đối với cá nhân kinh doanh sẽ không thuộc diện phải nộp thuế Giá trị gia tăng và Thuế thu nhập cá nhân. Nhóm thứ hai bao gồm thu nhập từ tiền lương, tiền công, tuy nhiên các khoản phụ cấp, trợ cấp không mang tính chất tiền lương theo quy định sẽ được loại trừ. Đồng thời, các khoản thu nhập đã hoàn thành nghĩa vụ thuế ở giai đoạn trước sẽ không bị tính thuế trùng lặp khi thanh toán sau.

Đối với các hoạt động đầu tư và chuyển nhượng, luật quy định nhóm thu nhập từ đầu tư vốn (lãi cho vay, lợi tức cổ phần) và thu nhập từ chuyển nhượng vốn (góp vốn, chứng khoán) đều thuộc diện chịu thuế. Riêng thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ được hưởng cơ chế miễn thuế. Tương tự, các khoản thu từ chuyển nhượng bất động sản dưới mọi hình thức như quyền sử dụng đất, nhà ở hay quyền thuê mặt nước cũng nằm trong danh mục điều chỉnh.

Ba nhóm thu nhập còn lại bao gồm thu nhập từ trúng thưởng (xổ số, khuyến mại, cá cược); thu nhập từ bản quyền (chuyển giao công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ) và thu nhập từ nhượng quyền thương mại. Việc nắm rõ 8 nhóm thu nhập này giúp người nộp thuế tự phân loại và thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính khi có dòng tiền biến động trong tài khoản cá nhân.

Khánh Mai