Cơ chế thực thi quyết định hiệu quả quy hoạch đô thị Quảng Ninh

Sau quy hoạch, Quảng Ninh đối mặt bài toán thực thi

Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, mở ra giai đoạn phát triển mới của tỉnh. Quy hoạch định hướng xây dựng Quảng Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, trung tâm kinh tế biển, dịch vụ, logistics và du lịch, đồng thời giữ vai trò cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.

Song, tại kỳ họp thứ 6 HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV, điều các đại biểu quan tâm là cách hiện thực hóa bản quy hoạch đó. Ông Nguyễn Lưu Trung, Phó trưởng Ban Kinh tế và ngân sách HĐND tỉnh đã chất vấn Giám đốc Sở Xây dựng về lộ trình triển khai cũng như trách nhiệm của từng sở, ngành và địa phương trong quá trình thực hiện Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh.

Ông Đỗ Xuân Điệp, Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ninh cho biết, sở đang tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai quy hoạch, xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan. Cùng với đó là cơ chế phối hợp, kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm mọi hoạt động đầu tư, xây dựng đều bám sát định hướng của quy hoạch.

Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, định hướng phát triển địa phương này trở thành cực tăng trưởng quốc gia và trung tâm kinh tế biển quan trọng của cả nước. Ảnh: Hoàng Anh

Việc HĐND tỉnh dành thời lượng chất vấn cho nội dung này cho thấy trọng tâm của giai đoạn hiện nay không còn nằm ở khâu lập quy hoạch. Thách thức lớn hơn là xây dựng một cơ chế thực thi đủ hiệu quả để biến tầm nhìn phát triển thành các chương trình hành động cụ thể.

Đây cũng là bài toán không riêng của Quảng Ninh. Trong nhiều năm, không ít địa phương đã hoàn thành các đồ án quy hoạch quy mô lớn nhưng mất nhiều thời gian để cụ thể hóa thành quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết hoặc dự án đầu tư.

Sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch tổng thể với quy hoạch chuyên ngành, tiến độ chậm trong điều chỉnh các quy hoạch hiện hành hay cơ chế phối hợp chưa hiệu quả giữa các cơ quan quản lý khiến khoảng cách giữa quy hoạch và thực tiễn vẫn còn khá lớn.

Với Quảng Ninh, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết bởi quy hoạch mới không chỉ điều chỉnh một đô thị riêng lẻ mà định hình không gian phát triển cho toàn bộ tỉnh trong nhiều thập niên tới.

Theo Quyết định số 1123/QĐ-TTg, quy hoạch xác lập mô hình phát triển Quảng Ninh theo hướng đô thị xanh, thông minh, hiện đại và bền vững, phát huy lợi thế kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, công nghiệp, dịch vụ và du lịch. Không gian phát triển được tổ chức theo các hành lang kinh tế, các vùng động lực và hệ thống đô thị liên kết, tạo nền tảng cho việc phân bổ dân cư, hạ tầng và nguồn lực đầu tư trên phạm vi toàn tỉnh.

Một quy hoạch có quy mô như vậy đòi hỏi cơ chế điều phối thống nhất giữa các cấp, các ngành, thay vì cách tiếp cận theo từng địa phương hoặc từng lĩnh vực quản lý như trước.

Theo phương án triển khai được Sở Xây dựng báo cáo, cơ quan này sẽ giữ vai trò đầu mối tham mưu và điều phối thực hiện quy hoạch, chịu trách nhiệm về tổ chức không gian phát triển, hệ thống đô thị và hạ tầng kỹ thuật.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực I sẽ tổ chức lập các quy hoạch phân khu cấp tỉnh. Ban Quản lý Khu kinh tế phụ trách công tác quy hoạch trong các khu kinh tế và khu công nghiệp. Các sở chuyên ngành rà soát, điều chỉnh chương trình, dự án thuộc lĩnh vực quản lý để bảo đảm phù hợp với định hướng chung, trong khi chính quyền cấp xã, phường trực tiếp công bố quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng và tổ chức thực hiện tại địa phương.

Sự phân công này phản ánh một thay đổi trong tư duy quản trị quy hoạch. Theo đó, quy hoạch không còn là công việc riêng của ngành xây dựng mà trở thành khuôn khổ để điều phối toàn bộ hoạt động phát triển, từ đầu tư công, sử dụng đất, hạ tầng giao thông, logistics, công nghiệp, dịch vụ đến giáo dục, y tế và môi trường.

Một điểm đáng chú ý khác là định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch thống nhất trên nền tảng GIS.

Khi toàn bộ dữ liệu quy hoạch được số hóa và cập nhật trên cùng một hệ thống, các cơ quan quản lý sẽ có thêm công cụ giám sát quá trình triển khai, đồng thời doanh nghiệp và người dân cũng có thể tiếp cận thông tin minh bạch, giảm tình trạng mỗi cơ quan sử dụng một nguồn dữ liệu khác nhau.