Cổ đông lớn nắm giữ tới 96% vốn, bộ đôi PV GAS và PV GAS D đối diện rủi ro hủy tư cách công ty đại chúng

Công ty Cổ phần Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (mã chứng khoán: PGD) vừa phát đi thông báo bất thường về hiện trạng cơ cấu cổ đông. Theo danh sách người sở hữu chứng khoán chốt ngày 08/12/2025, doanh nghiệp này ghi nhận 1.645 cổ đông. Tuy nhiên, quyền kiểm soát công ty gần như tập trung tuyệt đối vào ba tổ chức lớn, khiến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng trên thị trường rơi xuống mức thấp kỷ lục.

Cụ thể, Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) với vai trò công ty mẹ đang nắm giữ 50,5% vốn điều lệ. Bên cạnh đó, hai đối tác chiến lược đến từ Nhật Bản là Tokyo Gas Asia Pte. Ltd và Saibu Gas Holdings Co., Ltd lần lượt sở hữu 25% và 21% vốn. Tổng cộng, nhóm 3 cổ đông lớn này đã thâu tóm tới 96,5% số cổ phiếu có quyền biểu quyết. Điều này dẫn đến việc toàn bộ 1.642 cổ đông còn lại chỉ chia nhau sở hữu vỏn vẹn 3,5% vốn điều lệ.

Căn cứ theo Luật Chứng khoán hiện hành, một trong những điều kiện bắt buộc để duy trì tư cách công ty đại chúng là doanh nghiệp phải có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Với tỷ lệ sở hữu bên ngoài thực tế chỉ đạt 3,5%, PV GAS D đã vi phạm điều kiện về cơ cấu phân tán quyền sở hữu.

Trên thị trường, kết thúc phiên giao dịch đầu năm 2026, cổ phiếu PGD đóng cửa ở mức giá 24.000 đồng/cổ phiếu với thanh khoản thấp, khối lượng giao dịch chỉ đạt 3.700 đơn vị. Vốn hóa thị trường của doanh nghiệp ước đạt hơn 2.375 tỷ đồng. Đại diện PV GAS D cho biết đang tiến hành làm việc với các cổ đông lớn và báo cáo cơ quan thẩm quyền để tìm phương án xử lý phù hợp.

Không chỉ diễn ra tại đơn vị thành viên, tình trạng "cô đặc" quyền sở hữu cũng là vấn đề nan giải đối với công ty mẹ là Tổng công ty Khí Việt Nam (mã chứng khoán: GAS). Trong ngày cuối cùng của năm 2025 (31/12), PV GAS cũng công bố thông tin việc không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng dựa trên danh sách cổ đông chốt ngày 29/08/2025.

Số liệu báo cáo cho thấy, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) là cổ đông lớn duy nhất nắm giữ tới 95,76% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của PV GAS. Phần còn lại, tương đương 4,24%, thuộc về 17.494 cổ đông nhỏ lẻ. Tương tự như PGD, tỷ lệ này không đảm bảo yêu cầu tối thiểu 10% số cổ phiếu trôi nổi tự do theo quy định của Luật Chứng khoán.

Việc vi phạm điều kiện về cơ cấu cổ đông đặt cả hai doanh nghiệp đầu ngành khí trước những rủi ro pháp lý, bao gồm khả năng bị hủy niêm yết bắt buộc nếu không có biện pháp khắc phục trong thời hạn quy định. Hiện tại, PV GAS xác nhận đang nỗ lực làm việc với cổ đông lớn là Petrovietnam và kiến nghị các giải pháp lên cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật mà không ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của doanh nghiệp.

Khánh Mai