Có gì đặc biệt tại Diễn đàn an ninh lớn nhất châu Á 2026?

Đối thoại Shangri-La 2026 trở lại vào thời điểm môi trường an ninh khu vực và thế giới đang bước qua một giai đoạn nhiều biến động hiếm thấy. Cạnh tranh giữa các cường quốc tiếp tục định hình trật tự quốc tế, các điểm nóng địa chính trị kéo dài chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi những thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng mở rộng phạm vi tác động và làm mờ ranh giới giữa kinh tế, công nghệ và quốc phòng.

Trong bối cảnh đó, diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á tại Singapore được kỳ vọng sẽ phản ánh những chuyển động lớn của cục diện chiến lược hiện nay đồng thời mở ra các cuộc đối thoại về cách thức duy trì ổn định, quản lý cạnh tranh và tìm kiếm những khuôn khổ hợp tác mới cho khu vực.

Đối thoại Shangri-La 2026 có gì đáng chú ý?

Theo chương trình nghị sự, ngày 29/5 sẽ dành cho các hoạt động tiếp xúc song phương, gặp gỡ bên lề và phiên phát biểu dẫn đề khai mạc - phần thường được coi là nơi đặt “tông giọng chiến lược” cho toàn bộ hội nghị.

Điểm nhấn của hai ngày làm việc chính thức là chuỗi phiên toàn thể xoay quanh những vấn đề an ninh nóng nhất hiện nay bao gồm:

Chiến lược của Mỹ nhằm duy trì hòa bình tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương;
Ưu tiên an ninh trong bối cảnh cục diện chiến lược châu Á thay đổi;
Tình trạng mất cân bằng an ninh hàng hải;
Ứng phó các mối đe dọa an ninh xuyên khu vực;
Quản lý các nguy cơ đối với ổn định chiến lược;
Tăng cường năng lực công nghiệp quốc phòng;
Thúc đẩy an ninh ven biển;
Quản lý căng thẳng khu vực trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và các mô hình hợp tác an ninh mới trong một thế giới ngày càng phân mảnh.

Đáng chú ý, chương trình năm nay dành riêng một phiên toàn thể cho chủ đề “Quan hệ đối tác hợp tác của Trung Quốc tại châu Á - Thái Bình Dương” - nội dung được dự báo sẽ thu hút nhiều quan tâm trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn ngày càng hiện hữu trong khu vực.

Bên cạnh các phiên toàn thể, các cuộc gặp cấp bộ trưởng, đối thoại kín và hoạt động ngoại giao bên lề tiếp tục được xem là giá trị đặc biệt của Đối thoại Shangri-La - nơi nhiều cuộc tiếp xúc quan trọng diễn ra ngoài chương trình chính thức.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: TTXVN.

Đặc biệt, tại chương trình năm nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự và có phát biểu dẫn đề - một nội dung quan trọng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư và Phu nhân từ ngày 29-31/5, theo thông báo từ Bộ Ngoại giao.

Đây là lần đầu Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam phát biểu dẫn đề tại diễn đàn an ninh đa phương hàng đầu khu vực. Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tham dự và phát biểu dẫn đề thể hiện sự đánh giá cao vai trò, vị thế quan trọng, có trách nhiệm của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và quốc tế.

Ngoài bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên khai mạc, IISS cũng xác nhận Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth sẽ có bài phát biểu vào sáng 30/5.

Phiên phát biểu của đại diện Mỹ được dự báo sẽ tạo nên sự chú ý lớn khi diễn ra ngay trước phiên toàn thể về chiến lược của Washington tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại Đối thoại Shangri-La 2025. Ảnh: IISS.

Tâm điểm nghị sự về an ninh châu Á

Được tổ chức thường niên từ năm 2002 tại Singapore, Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh quan trọng nhất châu Á, quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân đội, nhà hoạch định chính sách, giới học giả và doanh nghiệp từ nhiều khu vực trên thế giới.

Sau hơn hai thập niên, diễn đàn đã vượt ra khỏi khuôn khổ một hội nghị quốc phòng thông thường để trở thành một trong những không gian đối thoại chiến lược có ảnh hưởng nhất tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Khác với nhiều cơ chế đa phương mang tính nghi thức, Đối thoại Shangri-la kết hợp giữa các phiên phát biểu công khai, tranh luận chính sách và những cuộc tiếp xúc song phương hoặc trao đổi kín giữa các đoàn đại biểu. Đây được xem là nơi nhiều thông điệp chiến lược quan trọng được công bố, đồng thời cũng là kênh thúc đẩy đối thoại và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia.

Diễn đàn từng gián đoạn trong hai năm 2020-2021 do đại dịch Covid-19 trước khi trở lại vào năm 2022 với quy mô lớn nhất trong nhiều năm.

Đứng sau sự kiện là Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) - tổ chức nghiên cứu chiến lược có uy tín toàn cầu, chuyên cung cấp các phân tích độc lập về địa chính trị, địa kinh tế và quốc phòng - an ninh. IISS cũng được biết đến với các ấn phẩm có ảnh hưởng như The Military Balance, Military Balance+ cùng nhiều diễn đàn an ninh quốc tế tại châu Á, Trung Đông và châu Âu.

Đối thoại Shangri-La quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân đội, quan chức hoạch định chính sách, giới học giả và doanh nghiệp từ nhiều khu vực trên thế giới để trao đổi trực tiếp về các vấn đề chiến lược và an ninh. Ảnh: IISS.

Năm nay, Đối thoại Shangri-La diễn ra từ ngày 29-31/5 tại Singapore, quy tụ hơn 550 đại biểu là bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân sự cấp cao và chuyên gia an ninh đến từ hơn 40 quốc gia.

Bên cạnh Việt Nam với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, diễn đàn còn có sự hiện diện của nhiều đại diện cấp cao từ Mỹ, Trung Quốc cùng các nước chủ chốt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, Indonesia, Brunei, Campuchia và nước chủ nhà Singapore.

Các phái đoàn từ châu Âu và châu Mỹ cũng sẽ tham dự nhằm trao đổi về các vấn đề an ninh đang định hình cục diện khu vực.

Tiếng nói nhất quán của Việt Nam

Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn duy trì hiện diện cấp cao tại Đối thoại Shangri-La, chủ yếu thông qua sự tham dự và phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng.

Tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 22, đoàn Việt Nam do Bộ trưởng Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang dẫn đầu đã để lại dấu ấn với phát biểu tại phiên toàn thể về chủ đề “Bảo đảm sự ổn định trong một thế giới cạnh tranh”.

Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu Đối thoại Shangri-La lần thứ 22 năm 2025. Ảnh: QĐND.

Theo QĐND, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh thực tế hòa bình, ổn định vẫn còn là khát vọng cháy bỏng ở nhiều nơi trên thế giới - những khu vực đã và đang xảy ra xung đột, chiến tranh đe dọa và cướp đi mạng sống con người và sự bình yên, hạnh phúc của người dân.

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam nhấn mạnh rằng việc “Bảo đảm sự ổn định trong một thế giới cạnh tranh” là điều kiện tiên quyết, không thể thiếu để xây dựng một thế giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, vì lợi ích chung của các quốc gia - dân tộc, đồng thời là yêu cầu cấp thiết hiện nay.