Cô giáo Ninh Bình và hành trình gieo những hạt mầm số

Cô Đinh Thị Ngọc đồng hành cùng học sinh trong hoạt động tìm hiểu, trải nghiệm trực tuyến.

Bền bỉ theo đuổi những ý tưởng giáo dục

Mong muốn mang đến cho học trò những bài học sinh động, ý nghĩa đã thôi thúc cô Đinh Thị Ngọc, giáo viên Tổng phụ trách Đội, Trường Tiểu học Thanh Bình (phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình), không ngừng học hỏi, sáng tạo.

Từng có 11 năm công tác xa nhà, mỗi ngày đi về gần 100 km, cô Ngọc đã quen với những chuyến đi trong mưa bão, những buổi sáng mùa đông rét buốt. Sau giờ làm việc ở trường, cô lại dành thời gian tìm hiểu công nghệ, thiết kế học liệu và thử nghiệm những ý tưởng giáo dục mới.

Không được đào tạo chuyên ngành công nghệ thông tin, những bước đi đầu tiên của cô không ít lần gặp khó. Có sản phẩm gần hoàn thiện lại phát sinh lỗi, phải làm lại từ đầu. Thế nhưng, những trở ngại ấy không khiến cô từ bỏ niềm đam mê.

Năm 2021, khi dịch Covid-19 khiến việc dạy học chuyển sang trực tuyến, cô bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về công nghệ giáo dục. Từ việc thiết kế bài giảng điện tử, trò chơi tương tác, cô dần nhận ra công nghệ còn có thể kết nối những lớp học cách xa nhau hàng nghìn cây số, mở rộng cơ hội trải nghiệm cho học sinh vùng khó khăn.

“Tôi đến với công nghệ không phải vì muốn chạy theo một xu hướng mới, mà bởi tôi nhìn thấy ở đó cơ hội để thực hiện những ý tưởng giáo dục mình luôn ấp ủ”, cô Ngọc chia sẻ.

Học sinh trải nghiệm mô hình “Vườn cây hạnh phúc số” dưới sự hướng dẫn của cô Đinh Thị Ngọc.

Tại trường, cô xây dựng mô hình “Vườn cây hạnh phúc số”, ghi nhận sự tiến bộ, những việc làm tích cực của học sinh theo 12 tiêu chí về phẩm chất, năng lực và văn hóa ứng xử. Khởi đầu với 34 học sinh, mô hình sau đó được mở rộng đến các trường khác.

Cô còn xây dựng “Bảo tàng số Nhà giáo Việt Nam”, phát triển chatbot ENDY hỗ trợ trẻ em tìm hiểu kỹ năng phòng, chống tai nạn thương tích. Những sản phẩm này đều hướng tới việc tạo cơ hội để học sinh chủ động khám phá, trải nghiệm.

Từ người được dìu dắt đến người truyền cảm hứng

Trên hành trình tự học công nghệ, cô Ngọc nhận được sự hướng dẫn, sẻ chia của những giáo viên giàu kinh nghiệm. Chính sự đồng hành ấy đã thôi thúc cô lan tỏa kiến thức, hỗ trợ đồng nghiệp đổi mới giảng dạy.

Cô Đinh Thị Ngọc hướng dẫn học viên tại Workshop 5 “Xây dựng dự án học tập cùng AI”, tổ chức tại Trung tâm Hoa Kỳ (American Center), Hà Nội.

Cô trở thành thành viên dự án “E-learning vì cộng đồng”, cùng đồng nghiệp tổ chức các khóa học trực tuyến miễn phí về thiết kế bài giảng điện tử, sách tương tác và học liệu số. Có những buổi học thu hút 300–500 giáo viên, phải mở tới ba phòng Zoom. Sau giờ làm việc, cô cùng các thành viên tiếp tục giải đáp thắc mắc, hỗ trợ đồng nghiệp đến khuya.

Từ năm 2021 đến nay, cô đã chia sẻ chuyên môn với hàng nghìn lượt giáo viên trên cả nước; tham gia các chương trình với vai trò Chuyên gia Giáo dục sáng tạo Microsoft (MIE Expert), Giáo viên Đại sứ STEAM for Vietnam và giảng viên nguồn AI Ready ASEAN.

Niềm vui lớn nhất với cô là chứng kiến những đồng nghiệp từng e ngại công nghệ dần tự tin sáng tạo sản phẩm phục vụ giảng dạy.

Một kỷ niệm đáng nhớ là hành trình đồng hành cùng thầy Phạm Lê Hải Đăng, giáo viên Trường THCS Phạm Hữu Lầu (TP Hồ Chí Minh). Quen nhau qua một lớp học trực tuyến năm 2021, hai thầy cô thường xuyên trao đổi, cùng phát triển sản phẩm giáo dục số “Học cùng Endy”. Từ ý tưởng Toán học và kinh nghiệm sư phạm của thầy Đăng, kết hợp với sự hỗ trợ về công nghệ, AI của cô Ngọc, những hoạt động học tập tương tác được xây dựng, giúp học sinh khám phá kiến thức sinh động hơn.

Không đơn thuần là sự hỗ trợ giữa người trẻ và người lớn tuổi trong ứng dụng công nghệ, câu chuyện của hai thầy cô còn cho thấy giá trị của việc cùng học hỏi, phát huy thế mạnh của nhau. Chính tinh thần sẻ chia ấy đã giúp họ vượt qua khoảng cách tuổi tác, địa lý để cùng sáng tạo, đổi mới trong giáo dục.

Khi công nghệ chạm đến những trái tim

Từ những lớp học kết nối giáo viên trên cả nước, cô Ngọc tiếp tục đưa công nghệ vào các dự án giáo dục cộng đồng. Với mong muốn đưa lịch sử, văn hóa và tình yêu quê hương đến gần hơn với học sinh, đặc biệt ở vùng khó khăn, cô khởi xướng chuỗi dự án “Hành trình số Việt Nam My Love”, tạo cơ hội để các em khám phá, trải nghiệm và thể hiện tình yêu Tổ quốc qua những sản phẩm số sáng tạo.

Học sinh Trường Tiểu học Thanh Bình (Ninh Bình) tìm hiểu về dự án “Chạm vào Trường Sa – Chạm vào biển đảo Việt Nam” qua nền tảng số.

Một trong những hoạt động của hành trình là dự án “Mang biển về bản”, ra đời từ lời tâm sự của một đồng nghiệp vùng cao: “Ngọc ơi, các con ở đây chưa bao giờ được nhìn thấy biển. Biển xa quá… Em có thể giúp các con mang biển về bản làng không?”.

Lời nhờ ấy thôi thúc cô cùng đồng nghiệp tìm cách đưa biển đảo đến gần hơn với học sinh miền núi. Những buổi giao lưu trực tuyến với cán bộ Hải quân, Cảnh sát biển được tổ chức, cùng với đó là các không gian trải nghiệm số. Thông qua dự án “Chạm vào Trường Sa – Chạm vào biển đảo Việt Nam”, học sinh được khám phá 21 điểm đảo trên bản đồ tương tác, viết nhật ký và lưu lại những “dấu chân số”.

Cô nhớ mãi chia sẻ của em Triệu Thị Quỳnh Châu ở Điện Biên, rằng mỗi ngày khám phá một hòn đảo, em thấy như mình thực sự được đặt chân đến Trường Sa.

Cũng trong hành trình giáo dục giàu ý nghĩa ấy, cô cùng đồng nghiệp thực hiện dự án “Những gương mặt bất tử”, ứng dụng AI phục dựng chân dung liệt sĩ. Học sinh được tham gia tìm kiếm tư liệu, lắng nghe câu chuyện của thân nhân và viết lời tri ân.

Trao tặng ảnh chân dung Anh hùng liệt sĩ được phục dựng bằng AI tới thân nhân tại xã Đồng Thái, tỉnh Ninh Bình.

Theo cô Ngọc, nhóm đã phục dựng hơn 1.000 bức chân dung liệt sĩ, trong đó hàng trăm bức được trao tặng các gia đình.

Một khoảnh khắc khiến cô không thể quên là khi trao ảnh tại xã Đồng Thái. Nhìn thấy hình ảnh người cha được tái hiện, người con chắp tay, bật khóc: “Bố ơi… hôm nay con đã được thấy bố rồi. Con chào bố…”.

“Một bức ảnh có thể được AI phục dựng trong vài giây, nhưng lòng biết ơn không thể được tạo ra chỉ bằng một nút bấm”, cô Ngọc bày tỏ.

Sau 13 năm gắn bó với nghề, từ chiếc máy tính cũ đến những dự án kết nối học sinh khắp mọi miền, cô vẫn tin rằng dù AI có thông minh đến đâu, công nghệ cũng không thể thay thế trái tim người thầy. Chính tình yêu thương và tinh thần sẻ chia mới giúp những hạt mầm tri thức, nhân ái tiếp tục được vun trồng, lan tỏa.