Sơn La đẩy mạnh phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số

Cán bộ xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La đến nhà người dân tuyên truyền và phổ biến pháp luật.

Xác định phổ biến pháp luật là nhiệm vụ quan trọng

Là tỉnh vùng cao có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, Sơn La luôn xác định công tác phổ biến, tuyên truyền pháp luật là nhiệm vụ quan trọng, góp phần xây dựng đời sống dân chủ, trật tự an toàn xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế ‑ xã hội bền vững. Những năm qua, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ phù hợp với điều kiện, phong tục tập quán của từng dân tộc, giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Do địa bàn rộng, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại khó khăn, cùng với một bộ phận đồng bào còn hạn chế về trình độ tiếp nhận thông tin, việc nắm bắt các quy định pháp luật còn gặp nhiều trở ngại. Một số trường hợp người dân chưa nhận rõ tính ràng buộc của pháp luật, còn làm theo thói quen cũ, dẫn đến tình trạng vi phạm không đáng có. Từ thực tế đó, các cấp chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật hàng năm, tập trung vào các nội dung thiết thực với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.

Anh Hoàng Văn Trường, bản Củ 2 (xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La) cho biết: “Hồi trước, tôi chưa hiểu rõ các quy định của pháp luật, hay làm theo thói quen, không nghĩ đến hậu quả khi vi phạm. Từ khi được cán bộ xã đến tuyên truyền bằng tiếng dân tộc, tôi hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Hiện, không riêng gì gia đình tôi mà nhiều người dân trong bản đều biết cách bảo vệ gia đình, không tham gia các tệ nạn xã hội và làm ăn đúng luật. Người dân chúng tôi mong các buổi phổ biến pháp luật sẽ tiếp tục được tổ chức thường xuyên hơn nữa trong thời gian tới”.

Điểm nổi bật trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, là việc xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên cơ sở. Tỉnh Sơn La đã lựa chọn những người có uy tín trong cộng đồng, cán bộ xã, trưởng thôn, già làng, thanh niên ưu tú thuộc các dân tộc thiểu số để tham gia tập huấn kiến thức pháp luật. Sau đó, họ trở thành cầu nối đưa các quy định pháp luật đến từng gia đình, bằng chính ngôn ngữ dân tộc địa phương, cách nói gần gũi, dễ hiểu. Các buổi tuyên truyền không chỉ diễn ra tại trụ sở xã, mà còn được tổ chức tại các phiên chợ, lễ hội truyền thống, nơi đông người dân tập trung.

Ông Lò Đức Ngọc, Chủ tịch UBND xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La chia sẻ: Là địa bàn nằm ở khu vực biên giới, giáp với nước bạn Lào, công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số luôn được xã ưu tiên thực hiện. Nhờ các buổi tuyên truyền bằng ngôn ngữ địa phương, ý thức tuân thủ pháp luật của người dân ngày càng nâng cao. Tuy nhiên, vẫn còn khó khăn do địa bàn rộng, người dân phân tán. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đa dạng hình thức tuyên truyền để người dân dễ tiếp nhận hơn.

Các Bí thư chi bộ, Trưởng bản ở xã Phiêng Pằn tham gia lớp tập huấn về giáo dục pháp luật để tuyên truyền cho người dân.

Tuyên truyền bằng tiếng dân tộc, phát tờ rơi

Nội dung phổ biến pháp luật được tỉnh Sơn La tập trung vào các văn bản liên quan trực tiếp đến đời sống sản xuất và sinh hoạt hàng ngày, như: Luật đất đai, luật bảo vệ rừng, luật hôn nhân và gia đình, luật phòng chống tội phạm, chính sách giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và các quy định về an ninh trật tự địa phương.

Bên cạnh các buổi nói chuyện, các cơ quan chức năng còn phát tờ rơi, băng ghi âm bằng tiếng dân tộc; tổ chức các tiết mục văn nghệ dân gian lồng ghép nội dung pháp luật, giúp người dân dễ ghi nhớ hơn. Trung tâm dịch vụ tổng hợp các xã, phường trên địa bàn tỉnh Sơn La cũng mở chuyên mục tuyên truyền hàng ngày trên cổng thông tin, loa phát thanh phù hợp với thói quen của đồng bào vùng cao.

Tại nhiều địa phương, mô hình “cán bộ hướng dẫn, già làng khuyên bảo” đã phát huy hiệu quả tốt. Khi có vướng mắc về đất đai, gia đình hay tranh chấp trong thôn bản, người dân đến gặp tuyên truyền viên pháp luật để được giải đáp, hướng dẫn xử lý theo đúng trình tự pháp luật, thay vì tự giải quyết theo cách cũ. Nhiều gia đình đã hiểu rõ quyền sử dụng đất rừng, không còn khai thác rừng trái phép; hiểu quy định về kết hôn, nuôi dạy con cái, xây dựng đời sống gia đình văn minh hơn.

Chị Lò Thị Việt Hà, giảng viên Khoa Luật - Nội vụ, trường Cao đẳng Sơn La cho biết: Trong quá trình giảng dạy tại trường, chúng tôi thường xuyên phổ biến giáo dục pháp luật, dạy chuyên môn cho các sinh viên theo học ngành luật là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, tôi cũng được nhà trường phân công nhiệm vụ phối hợp với chính quyền địa phương đến các bản tuyên truyền về ma túy, nạn tảo hôn, bạo lực gia đình.

Theo chị Lò Thị Việt Hà, bản thân cũng là người dân tộc Thái, vì vậy khi tuyên truyền tới người dân ở các bản vùng sâu, vùng xa, chị đã diễn giải các điều luật phức tạp thành lời nói gần gũi, dễ hiểu. Đồng thời, chị phối hợp với phòng Văn hóa xã hội các xã tổ chức đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, kết hợp với các hoạt động văn hóa, thể thao, lễ hội của từng dân tộc; đẩy mạnh ứng dụng mạng xã hội, tin nhắn điện thoại để đưa thông tin pháp luật đến người dân nhanh hơn. Qua đó, giúp người dân hiểu rõ hơn về các quy định của pháp luật trong đời sống hằng ngày.

Mục tiêu lâu dài của tỉnh Sơn La về công tác phổ biến pháp luật là giúp đồng bào dân tộc thiểu số từ chỗ “biết pháp luật” chuyển sang “hiểu pháp luật, tuân thủ pháp luật và biết dùng pháp luật bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình”. Nhờ sự quan tâm chỉ đạo và nỗ lực đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, ý thức tuân thủ pháp luật của người dân vùng cao ngày càng nâng cao. Tình hình an ninh trật tự tại các thôn bản được giữ vững, tạo môi trường thuận lợi để triển khai các chương trình phát triển kinh tế ‑ xã hội, giảm nghèo bền vững cho tỉnh Sơn La.