Có hay không khả năng nới trần tăng trưởng tín dụng năm 2026?

Fitch Ratings dự báo Việt Nam có thể nâng mục tiêu tăng trưởng tín dụng vào cuối năm. Ảnh VTB.

Nới trần tăng trưởng tín dụng phụ thuộc nhiều điều kiện

Tại sự kiện "Fitch on Vietnam 2026" diễn ra đầu tháng 8 vừa qua, tổ chức xếp hạng tín nhiệm hàng đầu thế giới Fitch Ratings đã đưa ra một dự báo đáng chú ý: Chính phủ Việt Nam có thể nâng mục tiêu tăng trưởng tín dụng vào cuối năm, tương tự như năm 2025, nhằm thúc đẩy nền kinh tế trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài gây sức ép. Nếu được thực hiện, điều này có thể khiến dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng tăng lên khoảng 155% GDP, cao gấp 3 lần mức trung vị dự kiến 52% của nhóm quốc gia được xếp hạng "BB".

Dự báo của Fitch Ratings xuất hiện trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai chữ số trong năm 2026 trong khi trần tăng trưởng tín dụng được ấn định ở mức 15% - thấp hơn đáng kể so với mức tăng trưởng 19,01% của năm trước đó.

Thực tế cho thấy để tạo thêm 1% tăng trưởng GDP, Việt Nam cần mức tăng trưởng tín dụng trung bình trên 2%. Vì thế, để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức từ 10% trở lên, tín dụng được nhìn nhận sẽ phải tăng 18-20%. Đây là cơ sở để các chuyên gia cho rằng có khả năng Chính phủ điều chỉnh trần tăng trưởng tín dụng vào cuối năm nay.

"Nền kinh tế Việt Nam có 2 kênh cung ứng vốn là hệ thống ngân hàng và thị trường vốn.

Năm nay, thị trường vốn gặp khó nên gánh nặng đặt lên vai hệ thống ngân hàng. Với công thức cần 2 đồng tín dụng để tạo 1 đồng GDP, khả năng nới trần tăng trưởng tín dụng để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao là hiện hữu", ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Chứng khoán An Bình chia sẻ với VietTimes.

Đánh giá thận trọng hơn, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng khả năng điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng luôn có thể được xem xét, tùy thuộc diễn biến thực tế, nhất là khi nền kinh tế cần thêm nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng.

Tuy nhiên, ông Huy nhấn mạnh điều quan trọng hơn con số tăng trưởng tín dụng là khả năng hấp thụ vốn an toàn và hiệu quả của nền kinh tế.

"Việc cân nhắc điều chỉnh, nếu có, cần đặt trong một bộ điều kiện gồm: tăng trưởng GDP, lạm phát, tỷ giá, thanh khoản hệ thống, chất lượng tài sản và diễn biến chính sách tiền tệ quốc tế.

Trong đó, chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) là biến số đáng theo dõi. Nếu điều kiện tài chính toàn cầu thuận lợi hơn, dư địa trong nước sẽ rộng hơn; ngược lại, nếu Fed phải duy trì chính sách chặt chẽ lâu hơn, việc sử dụng dư địa tín dụng cần càng thận trọng và có trọng tâm", ông Huy nói.

Cẩn trọng rủi ro

Theo ông Nguyễn Quang Huy, tác động của việc nới trần tăng trưởng tín dụng phụ thuộc rất lớn vào đích đến và hiệu quả sử dụng của dòng vốn.

Nếu tín dụng bổ sung đi vào sản xuất, xuất khẩu, hạ tầng, công nghệ, chuyển đổi xanh và các dự án có khả năng tạo dòng tiền, năng suất và việc làm, tác động đối với GDP sẽ tích cực hơn và bền vững hơn. Ngược lại, nếu tín dụng tăng nhanh hơn khả năng huy động và hấp thụ của nền kinh tế, áp lực có thể xuất hiện lên lãi suất huy động, tỷ giá và lạm phát.

Các chuyên gia cho rằng bài toán tín dụng năm 2026 không chỉ nằm ở quy mô tăng trưởng mà còn ở khả năng hấp thụ và hiệu quả sử dụng vốn. Ảnh: HDbank.

Ngoài ra, ông Huy lưu ý tới khả năng một phần dòng vốn sẽ dịch chuyển sang các thị trường tài sản, tạo ra hiệu ứng giá không mong muốn. Đây cũng là lo ngại của ông Nguyễn Thế Minh khi cho rằng việc nới trần tăng trưởng tín dụng có thể làm gia tăng rủi ro bong bóng giá tài sản, nhất là bất động sản.

"Chúng ta biết rằng phần lớn tài sản bảo đảm cho các khoản vay ngân hàng là bất động sản. Nếu tín dụng tiếp tục tăng cao, khả năng cao là tiền vẫn đổ vào bất động sản, khiến giá khó lòng giảm được, thậm chí có thể còn tăng ở một số phân khúc", ông Minh cảnh báo.

Bởi vậy, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng bài toán quan trọng hiện nay của Chính phủ không phải lựa chọn giữa tăng trưởng và ổn định, mà là tìm điểm cân bằng để tăng trưởng dựa trên nền tảng ổn định.

Có thể khái quát định hướng này bằng ba yêu cầu: tín dụng đủ hỗ trợ tăng trưởng nhưng gắn với khả năng hấp thụ; lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp nhưng hài hòa với ổn định tỷ giá và lạm phát; thanh khoản thuận lợi nhưng dòng vốn cần được định hướng nhiều hơn vào khu vực tạo ra năng lực sản xuất mới.

"Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến số, giữ được dư địa chính sách cũng chính là tạo thêm sức chống chịu cho nền kinh tế.

Sự phối hợp hài hòa giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và phát triển thị trường vốn sẽ giúp Việt Nam vừa huy động được nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng cao, vừa củng cố nền tảng ổn định vĩ mô và tạo dư địa phát triển bền vững hơn trong trung – dài hạn", ông Huy nêu quan điểm.

Ông Nguyễn Thế Minh cũng chung đánh giá khi cho rằng dư địa chính sách tiền tệ hiện không còn nhiều, do đó việc phát triển thị trường vốn có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế.

"Với bối cảnh tỷ giá hiện nay, tôi nghĩ Ngân hàng Nhà nước cần bổ sung dự trữ ngoại hối và cải thiện thêm mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia, nếu đạt được kết quả tốt thì điều đó giúp ích cho cả thị trường nợ lẫn thị trường vốn của Việt Nam.

Ngoài ra, tôi nghĩ cần đa dạng nguồn vốn huy động. Hiện nay, các ngân hàng đang huy động USD trong khi lãi suất USD khá cao. Chúng ta có thể tiếp cận nguồn vốn vay rẻ hơn, ví dụ Nhân dân tệ, vì lãi suất thấp. Trong trường hợp này, bản thân Ngân hàng Nhà nước cũng cần bổ sung dự trữ Nhân dân tệ", ông Minh gợi ý.

Góp ý thêm ở một góc độ khác, TS Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, cho rằng Chính phủ không nhất thiết phải nới trần tăng trưởng tín dụng.

"Không tăng tín dụng thì khó có tăng trưởng GDP cao, nhưng tăng tín dụng lại dẫn đến tăng rủi ro.

Tôi nghĩ khác một chút, tục ngữ có câu khéo ăn thì no, khéo co thì ấm, vẫn 15% đó nhưng phân bổ, điều chỉnh lại sao cho tối ưu thì vẫn có thể đạt được hiệu quả", ông Linh bình luận.