Cơ hội của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Hội thảo thu hút sự quan tâm của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp. Ảnh: BTC

Ngày 10-4, Học viện Ngân hàng tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Chuỗi cung ứng toàn cầu - xu hướng và cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam”.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc phụ trách Ban Giám đốc Học viện Ngân hàng nhấn mạnh, chuỗi cung ứng toàn cầu đang đứng trước những biến động chưa từng có do tác động đồng thời của cạnh tranh địa chính trị, xu hướng tái cơ cấu sản xuất và thương mại quốc tế, cùng với cuộc cách mạng số đang diễn ra mạnh mẽ. Những yếu tố này vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra cơ hội chiến lược cho các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc phụ trách Ban Giám đốc Học viện Ngân hàng. Ảnh: BTC

Theo bà Phạm Thị Hoàng Anh, Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào mạng lưới chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu thông qua việc tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, để gia tăng giá trị và tránh rơi vào vị trí thấp trong chuỗi, các doanh nghiệp Việt Nam cần đổi mới tư duy quản trị, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát triển hệ sinh thái logistics hiện đại, đồng thời nâng cao năng lực thích ứng trước những biến động khó lường của thị trường quốc tế.

Theo số liệu từ các tổ chức quốc tế, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài toàn cầu tiếp tục có xu hướng dịch chuyển mạnh về khu vực châu Á, với tổng giá trị đạt hơn 1.365 tỷ USD, trong đó khu vực này chiếm gần 50%. Điều này cho thấy cơ hội lớn để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ lợi thế về vị trí địa chiến lược, chi phí cạnh tranh và làn sóng dịch chuyển sản xuất. Tuy nhiên, việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị, cùng với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực, sẽ là những thách thức lớn đối với doanh nghiệp trong nước.

Từ thực tiễn đó, bà Phạm Thị Hoàng Anh kêu gọi các doanh nghiệp chủ động nắm bắt cơ hội từ làn sóng đầu tư quốc tế, đẩy mạnh nâng cấp công nghệ, chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn quốc tế và tăng cường đầu tư cho nguồn nhân lực. Đồng thời khẳng định, Học viện Ngân hàng sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, cung cấp luận cứ và khuyến nghị chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.

Hội thảo nhận được hơn 100 bài nghiên cứu từ các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trên cả nước.

Nội dung hội thảo tập trung vào 4 nhóm vấn đề chính gồm: Xu hướng vận động của chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị hiện nay; kinh nghiệm tái cấu trúc và tối ưu hóa chuỗi cung ứng của doanh nghiệp; ứng dụng công nghệ số và quản trị rủi ro trong chuỗi cung ứng; giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Tại phiên thảo luận, nhiều ý kiến cho rằng, xu hướng số hóa chuỗi cung ứng đang diễn ra mạnh mẽ, với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, internet vạn vật, blockchain trong quản trị logistics và phân phối. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí và tăng khả năng dự báo, ứng phó rủi ro.

Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: BTC

Các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nhấn mạnh vai trò của liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, việc phát triển hệ sinh thái logistics hiện đại, đầu tư công nghệ xanh và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Một số ý kiến phân tích, trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động chuyển đổi theo hướng phát triển bền vững, coi đây là lợi thế cạnh tranh dài hạn thay vì chỉ là nghĩa vụ tuân thủ.

Hội thảo thống nhất nhận định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, song điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ phía doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý. Trong đó, việc tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong chuỗi, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và chủ động thích ứng với biến động quốc tế là những yếu tố quyết định.