Cơ hội thứ hai từ ngày trở về của các phạm nhân được đặc xá

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đôn Tuấn Phong trao quyết định đặc xá. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Từ sáng 1.6, các cơ sở giam giữ trên cả nước đồng loạt công bố Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước. Với 9.950 phạm nhân đủ điều kiện được hưởng đặc xá, đây không chỉ là ngày trở về của hàng nghìn con người sau những năm tháng cải tạo mà còn là dịp một lần nữa khẳng định chính sách hình sự nhân đạo, nhất quán của Đảng và Nhà nước.

Tại họp báo công bố Quyết định đặc xá năm 2026 chiều 30.5, các cơ quan chức năng nhấn mạnh đặc xá là sự kết tinh giữa tính nghiêm minh của pháp luật và truyền thống nhân văn của dân tộc; là biểu hiện sinh động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam lấy con người làm trung tâm, vừa kiên quyết bảo vệ kỷ cương phép nước, vừa tạo cơ hội cho những người thực sự hối cải được tái hòa nhập và cống hiến cho xã hội.

Thông điệp ấy đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Như khẳng định được đưa ra tại họp báo, việc thực hiện đặc xá năm 2026 tiếp tục gửi đi thông điệp nhất quán: “Không ai bị bỏ lại phía sau nếu thực sự quyết tâm sửa chữa lỗi lầm và nỗ lực vươn lên bằng chính ý chí của mình”.

Theo Hội đồng tư vấn đặc xá, mọi hồ sơ đều được xem xét, thẩm định qua nhiều cấp với quy trình chặt chẽ, công khai, khách quan và minh bạch trước khi trình Chủ tịch nước quyết định.

Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến cho biết, từ các tổ, đội phạm nhân, cơ sở giam giữ, tổ thẩm định liên ngành, Ban Chỉ đạo đặc xá Bộ Công an đến Hội đồng tư vấn đặc xá đều thực hiện việc rà soát, đối chiếu và đánh giá kỹ lưỡng. Điều đó cho thấy đặc xá không phải là sự khoan dung dễ dãi hay “tha thứ vô điều kiện”, mà là sự ghi nhận đối với những người thực sự có quá trình cải tạo tốt, chấp hành nghiêm các quy định và thể hiện quyết tâm hoàn lương.

Nhìn rộng hơn, việc gần 10.000 phạm nhân được đặc xá lần này cũng phản ánh hiệu quả của công tác quản lý, giáo dục và cải tạo phạm nhân trong thời gian qua. Thực tiễn nhiều năm cho thấy phần lớn người được đặc xá đã nhanh chóng ổn định cuộc sống, tích cực lao động, sản xuất và trở thành những công dân có ích. Đây cũng là minh chứng cho nhận định của các cơ quan chức năng rằng mục tiêu cuối cùng của công lý không chỉ là trừng phạt mà còn là giáo dục, cảm hóa và phục hồi những giá trị tốt đẹp của con người.

Tuy nhiên, ngày nhận quyết định đặc xá mới chỉ là điểm khởi đầu. Thử thách thực sự bắt đầu khi họ trở về với cộng đồng. Việc tìm kiếm việc làm, ổn định cuộc sống, vượt qua mặc cảm và lấy lại niềm tin từ gia đình, xã hội là hành trình không dễ dàng đối với nhiều người.

Những năm gần đây, cùng với công tác đặc xá, Nhà nước cũng đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Theo Bộ Công an, đã có hơn 15.000 người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn với tổng số tiền hơn 1.300 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh. Nhiều trường hợp sau khi trở về đã có việc làm ổn định, tạo thu nhập cho bản thân và thậm chí tạo thêm việc làm cho người khác.

Bởi vậy, ý nghĩa của đặc xá không chỉ nằm ở việc mở cánh cửa trại giam, mà còn ở việc mở ra cơ hội thứ hai cho những người biết hối cải. Đó cũng là giá trị nhân văn sâu sắc mà chính sách đặc xá của Việt Nam theo đuổi suốt nhiều năm qua: trao cơ hội để một con người được làm lại cuộc đời bằng sự tin tưởng, trách nhiệm và nỗ lực của chính mình.

Đặc xá 2026 qua những con số

Các trường hợp được đặc xá chính thức trở về địa phương từ ngày 1.6.2026.
Quy trình xét đặc xá được thực hiện qua nhiều cấp thẩm định, từ cơ sở giam giữ, tổ thẩm định liên ngành, Ban Chỉ đạo đặc xá Bộ Công an, Hội đồng tư vấn đặc xá trước khi trình Chủ tịch nước quyết định.
9.950 phạm nhân được Chủ tịch nước quyết định đặc xá năm 2026.
644 phạm nhân được đặc xá thuộc nhóm tội xâm phạm trật tự quản lí kinh tế.
63 phạm nhân nước ngoài được đặc xá, gồm 56 nam, 7 nữ, thuộc nhiều quốc tịch khác nhau.
Hơn 15.000 người chấp hành xong án phạt tù đã được vay vốn tái hòa nhập cộng đồng theo các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Tổng dư nợ cho vay tái hòa nhập cộng đồng đạt trên 1.300 tỉ đồng.