Cổ Lan Đại tự Giáp: Nơi lịch sử, tâm linh và khát vọng gặp nhau
Trong không khí cả nước hướng về lễ kỷ niệm 51 năm ngày giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước và kỷ niệm 140 năm ngày Quốc tế Lao động, ngày 1/5, Chùa Đại Giáp và UBND xã Tân Dĩnh (Bắc Ninh) tổ chức Giỗ tổ và lễ hội chùa Cổ Lan tự Đại Giáp năm 2026.

Hơn 1.000 bà con nhân dân địa phương, các phật tử gần xa về dự lễ hội. Hòa thượng Thích Thiện Văn – Ủy viên Hội đồng trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó trưởng ban thường trực Ban trị sự Phật giáo tỉnh Bắc Ninh, Viện chủ tổ đình Vĩnh Nghiêm chủ trì buổi lễ.

Hòa thượng Thích Thiện Văn (đầu tiên bên phải) và các đại biểu dự lễ hội
Chùa Cổ Lan tự (hay còn gọi là Chùa Đại Giáp) được khởi dựng vào cuối thế kỷ XIII, chịu ảnh hưởng của thiền phái Trúc Lâm Tam Tổ. Theo tương truyền, xưa kia Chùa là căn cứ quân sự để Phật hoàng Trần Nhân Tông đánh đuổi quân Nguyên Mông xâm lược. Sau khi đánh giặc thành công, Phật hoàng Trần Nhân Tông giao cho tổ Trần Như xây dựng Chùa Cổ Lan.
Thời kỳ chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Chùa bị tàn phá nặng nề bởi bom đạn. Vì lẽ đó, trong một thời gian dài Chùa vắng bóng Chư Tăng thỉnh chuông niệm Phật, hoằng dương Phật pháp. Năm 1982, dân làng đã xuống chốn Tổ Vĩnh Nghiêm để thỉnh sư về trụ trì Chùa và lúc đó Đại đức Thích Thiện Văn (nay là Hòa thượng Thích Thiện Văn) được cử về trụ trì, xây dựng và tu bổ cảnh chùa, hoằng dương Phật pháp.

Hòa thượng Thích Thiện Văn phát biểu tại lễ hội
Chương trình buổi lễ gồm 3 phần, được mở đầu bằng màn trống hội, múa minh họa, múa lân, múa rồng hết sức hoành tráng. Phần 2 là phần nghi thức gồm bài phát biểu khai mạc của chính quyền địa phương, thỉnh chuông và đánh trống khai hội. Ấn tượng nhất tại buổi lễ là màn sử thi Huyền tích Cổ Lan tự.
Chương 1 của màn sử thi có tựa đề "Cổ Lan tự vùng đất linh thiêng", nói về Phật hoàng Trần Nhân Tông đánh quân Nguyên Mông, giao xây dựng chùa Cổ Lan tự.
Chương 2 nói về người con nơi chốn Tổ, ca ngợi nhà sư Thích Thanh Tân – người chiến sĩ cách mạng tương truyền đã chấp nhận bị thực dân Pháp chém đầu để bảo vệ cách mạng, bảo vệ Phật giáo từ năm 1947, sau này được Tổ quốc ghi công, công nhận là liệt sĩ.
Chương 3 thể hiện nội dung "Tân Dĩnh – khát vọng vươn xa", phản ánh những vấn đề lớn của địa phương trước khát vọng vươn mình của dân tộc. Ở xã Tân Dĩnh có điểm rất đáng ghi nhận là Phật giáo nơi này luôn phát huy truyền thống "hộ quốc an dân" và tinh thần nhập thế tích cực, gắn bó mật thiết cùng đảng bộ, chính quyền và nhân dân, đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, hướng về những mục tiêu mang tầm chiến lược của địa phương.

Màn trống hội tại lễ hội
Phát biểu tại buổi lễ, Hòa thượng Thích Thiện Văn cho biết đây là lễ hội được tổ chức thường niên, có ý nghĩa lớn trong việc tri ân cố nhân, đồng thời mang tính giáo dục sâu sắc đối với thế hệ trẻ; đồng thời động viên tăng ni, phật tử tích cực sống "tốt đời, đẹp đạo", kết hợp hài hòa giữa nghĩa vụ công dân và giáo lý Phật giáo, góp phần ổn định xã hội, đoàn kết dân tộc và xây dựng đất nước.
Bà Nguyễn Thị Lành, một phật tử người địa phương nói về lễ hội với vẻ đầy tự hào khi cho rằng đó là một lễ hội được tổ chức tầm vóc, quy mô lớn, âm thanh ánh sáng hiện đại, nghi thức trang trọng chưa từng có từ trước đến nay ở xã Tân Dĩnh. Lễ hội được tổ chức nhằm cầu cho quốc thái dân an, cầu cho mưa thuận gió hòa nhưng đồng thời còn mang tính chính trị sâu sắc, có ý nghĩa giáo dục lớn lao với mọi tầng lớp nhân dân.
Bài và ảnh: Quảng Phúc
Báo: Thể thao và Văn hóa











