Cổ phần hóa gắn với niêm yết để nâng cao chất lượng doanh nghiệp nhà nước

Đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn gắn với NY/ĐKGD

Trong thời gian qua, nhiều chủ trương, định hướng lớn đã được ban hành nhằm phát triển đồng bộ thị trường tài chính và nâng cao vai trò của khu vực doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế. Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định rõ yêu cầu xây dựng doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò nồng cốt của kinh tế nhà nước, hoạt động hiệu quả theo cơ chế thị trường, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, thực hiện quản trị hiện đại, công khai, minh bạch.

“Việc đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn gắn với NY/ĐKGD trên TTCK không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xã hội và gia tăng giá trị doanh nghiệp”, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương. Ảnh: SSC.

TTCK Việt Nam đang trong một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng. Việc FTSE Russell nâng hạng TTCK Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật xếp hạng, mà còn mở ra cơ hội rất lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp nhà nước NY/ĐKGD hết sức quan trọng. Đây chính là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo ra sức hút mạnh mẽ đối với dòng vốn trong và ngoài nước.

Về phía cơ quan quản lý, UBCKNN cùng với Cục Phát triển DNNN cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, trong quá trình tham gia NY/ĐKGD trên thị trường.

Huy động vốn qua TTCK là một kênh quan trọng đối với doanh nghiệp nhà nước

Ông Vũ Hồng Phương - Cục trưởng Cục Phát triển DNNN - cho rằng: “Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ dựa vào vốn của nhà nước mà cần huy động nhiều nguồn lực khác. Trong đó, việc huy động vốn qua thị TTCK là một kênh quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa, là công ty đại chúng, đang niêm yết hoặc giao dịch trên TTCK”.

Ông Vũ Hồng Phương - Cục trưởng Cục Phát triển DNNN. Ảnh: SSC.

Theo ông Vũ Hồng Phương, Cục Phát triển DNNN sẽ tạo điều kiện tối đa cho hoạt động huy động vốn cho đầu tư phát triển; hỗ trợ các doanh nghiệp nhà nước tuân thủ quy định của pháp luật về chứng khoán và pháp luật về quản lý, đầu tư vốn nhà nước.

Cục Phát triển DNNN đã phổ biến các quy định mới của Luật Chứng khoán sửa đổi năm 2024, Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn liên quan đến điều kiện công ty đại chúng, đăng ký công ty đại chúng, hủy tư cách công ty đại chúng và duy trì tư cách công ty đại chúng đối với doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, tái cơ cấu và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Các đại biểu thảo luận. Ảnh: SSC.

Phiên thảo luận dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch UBCKNN Nguyễn Hoàng Dương đã tạo cơ hội để đại diện cơ quan quản lý và các đại biểu tham dự trao đổi; giải đáp những khó khăn, vướng mắc; cập nhật thêm thông tin, quy định mới phục vụ việc xây dựng phương án tăng vốn, thoái vốn, cơ cấu lại cổ đông, nâng cao chất lượng quản trị công ty và minh bạch thông tin nhằm đáp ứng các điều kiện công ty đại chúng theo quy định của pháp luật.

Phần lớn doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng

Theo quy định của Luật chứng khoán, công ty đại chúng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu và cơ cấu cổ đông, trong đó tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Các quy định này nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, tăng tính minh bạch, cải thiện thanh khoản và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng TTCK Việt Nam.

Qua rà soát, phần lớn các trường hợp doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa là công ty đại chúng chưa đáp ứng điều kiện mới về công ty đại chúng liên quan đến điều kiện về cơ cấu cổ đông do tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn và cổ đông nhà nước còn ở mức cao, dẫn tới tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp. Các doanh nghiệp này cần khẩn trương thực hiện các giải pháp tái cơ cấu về sở hữu cổ đông, vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu để đáp ứng và duy trì các điều kiện công ty đại chúng theo quy định của pháp luật.

Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tư cách công ty đại chúng và nâng cao hiệu quả huy động vốn, UBCKNN đã và đang triển khai nhiều giải pháp như hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông.