Minh bạch trở thành trọng tâm của thị trường trái phiếu

PV: Thưa ông, trong bối cảnh nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp ngày càng lớn, ông đánh giá như thế nào về vai trò của kênh trái phiếu doanh nghiệp trong chiến lược huy động vốn thời gian tới?

Ông Ngọ Trường Nam

Ông Ngọ Trường Nam: Theo ước tính, giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng giao thông có thể lên tới gần 3 triệu tỷ đồng nhằm thực hiện mục tiêu hoàn thành khoảng 5.000 km đường bộ cao tốc, triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cùng các tuyến đường sắt kết nối quốc tế và đường sắt đô thị. Với quy mô vốn rất lớn trong khi dư địa ngân sách còn hạn chế, một phần đáng kể nhu cầu vốn sẽ cần được huy động từ các nguồn lực xã hội.

Cùng với đó, tín dụng ngân hàng hiện vẫn chịu các giới hạn về hạn mức, kỳ hạn vốn cũng như yêu cầu quản trị rủi ro, khiến việc đa dạng hóa nguồn lực cho đầu tư hạ tầng trở thành yêu cầu cấp thiết. Theo đó, thị trường vốn và thị trường trái phiếu được xem là kênh huy động phù hợp đối với các dự án giao thông có quy mô lớn, thời gian đầu tư và hoàn vốn kéo dài từ 15 - 25 năm.

So với tín dụng ngân hàng, trái phiếu có lợi thế trong việc đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn, đồng thời góp phần giảm áp lực phụ thuộc vào ngân sách và hệ thống ngân hàng. Kênh huy động này cũng mở ra khả năng thu hút dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức như quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí và các định chế tài chính dài hạn.

Bên cạnh việc bổ sung nguồn lực tài chính, tham gia thị trường trái phiếu còn góp phần thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch và năng lực quản trị. Thực tế thời gian qua, một số doanh nghiệp hạ tầng đã chủ động mở rộng kênh huy động vốn bên cạnh vốn chủ sở hữu và tín dụng ngân hàng. Trong đó, HHV đã triển khai mô hình PPP++, kết hợp huy động vốn từ thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp để phục vụ các dự án giao thông trọng điểm như Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Hữu Nghị - Chi Lăng….

Nguồn: Phòng Nghiên cứu chiến lược thị trường, HSC.

PV: Sau giai đoạn thị trường trái phiếu doanh nghiệp trải qua nhiều biến động, nhà đầu tư hiện được cho là quan tâm nhiều hơn đến chất lượng tài sản, dòng tiền và khả năng trả nợ thay vì chỉ lãi suất. Theo ông, các tổ chức phát hành đang thay đổi cách tiếp cận và minh bạch thông tin như thế nào để đáp ứng yêu cầu này?

Ông Ngọ Trường Nam: Sau giai đoạn thị trường trái phiếu doanh nghiệp trải qua nhiều biến động, nhà đầu tư hiện không còn chỉ quan tâm đến mức lãi suất mà chú trọng nhiều hơn tới chất lượng tài sản, khả năng tạo dòng tiền và năng lực quản trị của doanh nghiệp phát hành. Xu hướng này đang buộc các doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận theo hướng minh bạch, thực chất và chuyên nghiệp hơn.

Trong bối cảnh đó, yếu tố tài sản bảo đảm ngày càng được đánh giá kỹ lưỡng hơn. Nhà đầu tư không chỉ xem xét doanh nghiệp có tài sản bảo đảm hay không mà còn quan tâm tới chất lượng, tính thanh khoản, giá trị thực cũng như khả năng khai thác giá trị của tài sản trong dài hạn.

Bên cạnh đó, khả năng tạo dòng tiền ổn định cũng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình đánh giá doanh nghiệp phát hành. Ngoài các báo cáo tài chính định kỳ, nhà đầu tư hiện yêu cầu doanh nghiệp chứng minh được năng lực vận hành, khả năng tạo doanh thu và nguồn tiền phục vụ nghĩa vụ trả nợ trong dài hạn. Điều này giúp thị trường có thêm cơ sở để đánh giá nội lực và tính bền vững của doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào các số liệu trên sổ sách.

Cùng với yêu cầu về tài sản và dòng tiền, xếp hạng tín nhiệm cũng ngày càng đóng vai trò quan trọng trên thị trường vốn. Việc được đánh giá bởi tổ chức xếp hạng độc lập không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch hơn về mức độ rủi ro mà còn tạo điều kiện tiếp cận nhóm nhà đầu tư tổ chức và các quỹ đầu tư có tiêu chuẩn quản trị chặt chẽ.

Trước yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, nhiều doanh nghiệp phát hành cũng đang từng bước nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin và hiệu quả sử dụng vốn nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Tại HHV, doanh nghiệp hiện tập trung vào ba lĩnh vực chính gồm đầu tư, thi công và quản lý vận hành các công trình hạ tầng giao thông.

Đồng thời, doanh nghiệp chú trọng nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sử dụng vốn và quản trị dòng tiền nhằm tạo nền tảng cho phát triển dài hạn. Theo đó, khả năng tạo ra công trình và dòng tiền bền vững được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm uy tín của tổ chức phát hành trên thị trường vốn.

PV:Trong bối cảnh nhiều lô trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục đến kỳ đáo hạn trong giai đoạn 2026 - 2027, dưới góc nhìn của một tổ chức từng phát hành trái phiếu, theo ông, các tổ chức phát hành xây dựng kế hoạch dòng tiền và cơ cấu nguồn vốn ra sao để đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán trái phiếu?

Ông Ngọ Trường Nam: Trong bối cảnh áp lực đáo hạn trái phiếu giai đoạn 2026 - 2027 vẫn ở mức lớn, việc bảo đảm nghĩa vụ thanh toán không chỉ là trách nhiệm tài chính mà còn gắn trực tiếp với uy tín của doanh nghiệp trên thị trường vốn. Do đó, doanh nghiệp cần quản trị dòng tiền theo hướng dài hạn thay vì chỉ xử lý áp lực đáo hạn trong từng giai đoạn ngắn hạn.

Để bảo đảm khả năng trả nợ, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch tài chính khả thi, bám sát dòng tiền thực tế của dự án và hoạt động sản xuất kinh doanh. Cùng với đó, việc cơ cấu hợp lý giữa vốn chủ sở hữu, tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng nhằm duy trì mức đòn bẩy tài chính an toàn, đồng thời giảm phụ thuộc vào một kênh huy động vốn duy nhất.

Trong bối cảnh chi phí vốn và áp lực đáo hạn trái phiếu giai đoạn 2026 - 2027 vẫn ở mức cao, doanh nghiệp cũng cần xây dựng các kịch bản quản trị rủi ro, chủ động dự phòng thanh khoản để nâng cao khả năng ứng phó với biến động của thị trường.

Bên cạnh đó, tính minh bạch trong sử dụng vốn tiếp tục được nhấn mạnh là yếu tố then chốt. Khi nguồn vốn trái phiếu được sử dụng đúng mục đích cho các dự án đã công bố, hiệu quả đầu tư và dòng tiền hình thành từ dự án sẽ tạo nền tảng quan trọng để bảo đảm nghĩa vụ thanh toán trái phiếu.

PV: Xin cảm ơn ông!