Cổ phiếu Big Tech Trung Quốc 'mất giá' khi hiệu ứng AI phai nhạt

Nhóm 7 Big Tech Trung Quốc đều chứng kiến sự suy giảm niềm tin từ công chúng.

Áp lực giảm phát xuất phát từ nhu cầu nội địa yếu kém đã dần xóa sạch những thành quả tăng trưởng ngoạn mục từng được tạo ra trong cơn sốt trí tuệ nhân tạo do startup DeepSeek châm ngòi vào năm ngoái. Sự lao dốc này đánh dấu một sự thay đổi cực kỳ lớn so với bức tranh thị trường của một năm về trước, buộc giới đầu tư phải nhìn nhận lại triển vọng thực tế của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Sự hụt hơi của 7 Big Tech Trung Quốc trước các đối thủ phương Tây

Vào giai đoạn đầu năm 2025, sự trỗi dậy đầy bất ngờ của công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo DeepSeek của Trung Quốc đã dẫn đến việc một số chuyên gia nhận định rằng thời gian thống trị của Mỹ trong lĩnh vực này đang dần cạn kiệt. Ở thời điểm đó, các cổ phiếu công nghệ của Mỹ đã chứng kiến một đợt suy giảm mạnh, trong khi các cổ phiếu công nghệ của Trung Quốc lại tăng vọt.

Sự hưng phấn này lớn đến mức vào tháng 2/2025, tập đoàn dịch vụ tài chính Pháp Societe Generale đã phải tạo ra thuật ngữ "Bảy gã khổng lồ" để chỉ bảy công ty công nghệ hàng đầu Trung Quốc, bao gồm Alibaba Group, Tencent, BYD, Xiaomi, JD.com, NetEase và SMIC. Mục đích của việc tạo ra thuật ngữ này là để so sánh sự vươn lên của họ với nhóm "Bảy ông lớn" của Mỹ, bao gồm những cái tên lừng lẫy như Nvidia, Microsoft, Apple cùng một số doanh nghiệp khác.

Tuy nhiên, hiệu suất hoạt động của các tập đoàn công nghệ Trung Quốc kể từ đó đã hoàn toàn thất bại trong việc đáp ứng những kỳ vọng to lớn của thị trường. Tính đến phiên giao dịch ngày thứ tư vừa qua, tổng giá trị vốn hóa thị trường của nhóm Bảy gã khổng lồ Trung Quốc chỉ đạt mức xấp xỉ 1,3 nghìn tỉ USD. Mặc dù con số này đã từng tăng hơn 70% trong khoảng thời gian từ đầu năm 2025 đến tháng 10 cùng năm, nhưng hiện tại nó chỉ còn cao hơn khoảng 20% so với thời điểm đầu năm ngoái.

Trong khi đó, nhóm Big 7 của Mỹ đã chính thức vượt qua các đối thủ Trung Quốc vào mùa xuân năm nay khi xét về tốc độ tăng trưởng so với đầu năm ngoái. Sự chậm lại này đã làm nản lòng dòng vốn ngoại.

Một nhân viên kinh doanh tại một công ty chứng khoán nước ngoài ở Hong Kong chia sẻ rằng các nhà đầu tư liên tục yêu cầu họ mua cổ phiếu của Hàn Quốc, Đài Loan (TQ) và Nhật Bản vì đây được xem là trái tim của thị trường trí tuệ nhân tạo. Nhân viên này ngậm ngùi thừa nhận rằng ngay cả khi họ cố gắng thuyết phục khách hàng rằng cổ phiếu Trung Quốc đang bị định giá thấp, các nhà đầu tư vẫn thẳng thừng phớt lờ.

Ngành công nghệ mới chưa đủ sức gánh vác tăng trưởng kinh tế

Mặc dù diễn biến giá cổ phiếu của các công ty trong nhóm Bảy gã khổng lồ có sự khác biệt, hầu hết đều đang phải đối mặt với những cơn gió ngược từ tình trạng nhu cầu nội địa yếu kém. Các doanh nghiệp đang bị cuốn vào những cuộc chiến giá cả khốc liệt nhằm giành giật lượng nhu cầu ít ỏi còn sót lại trên thị trường, và chính điều này đã cản trở nghiêm trọng đà tăng trưởng chung.

Điển hình như nhà sản xuất xe điện BYD, giá trị vốn hóa thị trường của hãng có thời điểm đã tăng hơn 70% so với đầu năm 2025, nhưng con số đó hiện đã co hẹp lại chỉ còn mức tăng 30%. Mặc dù hoạt động xuất khẩu xe điện đã ghi nhận sự tăng trưởng, cuộc chiến giá cả khốc liệt trong nước đã khiến lợi nhuận ròng của công ty trong năm tài chính kết thúc vào tháng 12 giảm 19% xuống còn 32,6 tỉ nhân dân tệ (tương đương 4,79 tỉ USD). Đây cũng là lần sụt giảm lợi nhuận đầu tiên của hãng xe này trong vòng bốn năm qua.

Bức tranh tương tự cũng diễn ra ở các ông lớn khác. Giá cổ phiếu của Tencent đã giảm gần 30% kể từ tháng 1 do thị trường ngày càng dấy lên những nghi ngờ về việc liệu các khoản đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo của hãng có thực sự chuyển hóa thành lợi nhuận hay không. Alibaba cũng chứng kiến lần sụt giảm lợi nhuận ròng đầu tiên trong 4 năm vào năm tài chính kết thúc vào tháng 3 và giá cổ phiếu của gã khổng lồ thương mại điện tử này đã giảm hơn 10% kể từ đầu năm nay.

Dịch vụ giao đồ ăn Meituan, mặc dù không nằm trong nhóm Bảy gã khổng lồ, cũng đã phải gánh chịu khoản lỗ ròng lên tới 23,3 tỉ nhân dân tệ trong năm kết thúc vào tháng 12. Công ty này đang nỗ lực tìm kiếm cơ hội ở thị trường nước ngoài giữa tình hình cạnh tranh gay gắt trong hoạt động kinh doanh cốt lõi ở quê nhà, nhưng việc làm này chắc chắn sẽ dẫn đến việc chi phí đầu tư trả trước phình to nhanh chóng.

Tại kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc diễn ra vào tháng 3, chính phủ Trung Quốc đã vạch ra định hướng chính sách nhằm thúc đẩy mạnh mẽ khoa học và công nghệ trong kế hoạch 5 năm bắt đầu từ năm 2026. Một kế hoạch đầy tham vọng nhằm tăng quy mô của ngành công nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo lên mức hơn 10 nghìn tỉ nhân dân tệ vào năm 2030 cũng đã được giới thiệu.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi toàn bộ cơ cấu công nghiệp chưa bao giờ là một nhiệm vụ dễ dàng. Tổ chức tư vấn Rhodium Group của Mỹ đã chỉ ra trong một báo cáo phát hành vào tháng 1 rằng các ngành công nghiệp công nghệ cao mới của Trung Quốc vẫn còn quá nhỏ bé so với các lĩnh vực truyền thống như đầu tư bất động sản và cơ sở hạ tầng. Do đó, chúng hoàn toàn không đủ sức để bù đắp cho sự suy giảm đang diễn ra trong các lĩnh vực trụ cột cũ.

Nhóm nghiên cứu này đã ước tính sự đóng góp của từng ngành vào tổng sản phẩm quốc nội. Kết quả cho thấy tỷ trọng đóng góp của các ngành truyền thống như bất động sản, xây dựng nhà ở, hạ tầng và phương tiện chạy bằng xăng đã giảm khoảng sáu điểm phần trăm từ năm 2023 xuống còn 17% vào năm 2025.

Ở chiều ngược lại, các ngành công nghiệp mới như xe điện, trí tuệ nhân tạo và robot chỉ đóng góp vỏn vẹn 6% vào năm 2025. Mặc dù các lĩnh vực này đã đạt mức tăng trưởng quy mô lên tới 20% so với năm 2023, sự đóng góp thực tế của chúng vào tổng sản phẩm quốc nội lại tăng chưa đến một điểm phần trăm.

Dòng vốn dịch chuyển sang hạ tầng điện toán và rủi ro định giá quá mức

Bất chấp bức tranh tổng thể kém tươi sáng, các công ty tại Trung Quốc chuyên xử lý cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo, bao gồm sản xuất chip và vận hành trung tâm dữ liệu, đang được thị trường mệnh danh là các cổ phiếu khái niệm điện toán và thu hút sự chú ý cực kỳ mạnh mẽ. Công ty Victory Giant Technology, một nhà sản xuất bảng mạch in và cũng là nhà cung cấp linh kiện quan trọng cho Nvidia, đã chứng kiến giá trị vốn hóa thị trường của mình tăng gấp chín lần kể từ đầu năm 2025.

Tương tự, Foxconn Industrial Internet, một công ty con chuyên sản xuất máy chủ của gã khổng lồ công nghệ Đài Loan, cũng ghi nhận mức giá trị vốn hóa thị trường tăng vọt hơn ba lần trong cùng khoảng thời gian. Ông Gary Ng, chuyên gia kinh tế cấp cao tại tập đoàn tài chính Natixis của Pháp, nhận định rằng một sự dịch chuyển dòng tiền rõ rệt từ các cổ phiếu công nghệ cao chủ lưu sang các cổ phiếu khái niệm điện toán đang diễn ra trên thị trường.

Động lực chính thúc đẩy xu hướng này là Cambricon Technologies, một nhà sản xuất chip thường được ví von là Nvidia của Trung Quốc. Mặc dù lợi nhuận ròng của doanh nghiệp này trong năm kết thúc vào tháng 12 chỉ đạt vỏn vẹn 2 tỉ nhân dân tệ, giá trị vốn hóa thị trường của hãng lại đang lơ lửng ở mức khổng lồ khoảng 810 tỉ nhân dân tệ. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ giá trên lợi nhuận dự phóng của công ty này hiện đã vượt quá con số 140, cho thấy những dấu hiệu cực kỳ rõ ràng của hiện tượng phát triển quá nóng và định giá quá mức rủi ro.

Sau các cuộc đàm phán tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung Quốc diễn ra gần đây, thị trường đã bắt đầu lan truyền những đồn đoán rằng Washington có thể sẽ nới lỏng lệnh cấm và cho phép xuất khẩu một số loại chip hiệu suất cao của Nvidia sang thị trường tỷ dân. Thông tin này lập tức dội một gáo nước lạnh vào các nhà đầu tư nội địa, khiến giá cổ phiếu của Cambricon lao dốc gần 10% trong khoảng thời gian từ ngày 14/5 đến ngày 15/5 do những lo ngại về việc mức độ cạnh tranh trên thị trường sẽ gia tăng khốc liệt.

Cổ phiếu của hãng này chỉ thực sự phục hồi sau khi xuất hiện các báo cáo cho thấy phản ứng ít nhiệt tình hơn từ phía chính quyền Trung Quốc đối với các nhượng bộ công nghệ. Chuỗi sự kiện này đã làm nổi bật một thực tế rằng mức giá của các cổ phiếu công nghệ đang phụ thuộc quá nhiều vào các kỳ vọng chính sách thay vì năng lực nội tại. Chuyên gia Gary Ng kết luận rằng hiện tại vẫn chưa thể xác định rõ liệu các cổ phiếu công nghệ cao có đủ sức duy trì những kỳ vọng to lớn của thị trường trong dài hạn hay không.

Điều quan trọng nhất bây giờ là các công ty phải có khả năng chứng minh được các dự phóng doanh thu vững chắc cùng với những bằng chứng rõ ràng về các đổi mới công nghệ mang tính đột phá nhằm thuyết phục giới đầu tư giữ lại nguồn vốn.