Cổ phiếu công nghệ Mỹ bốc hơi nghìn tỷ USD trước nguy cơ siết chặt AI

Thị trường chứng khoán Mỹ đảo chiều lao dốc trong phiên giao dịch ngày 5/11, xóa sạch đà tăng hưng phấn đang có sau khi phe Dân chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội nước này trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Sắc đỏ bao trùm toàn bộ nhóm công nghệ, từ mảng gia công chip, hạ tầng dữ liệu cho tới phần mềm và nền tảng kinh tế chia sẻ.

Tâm lý tháo chạy lan rộng xuất phát từ kết quả bầu cử, khi cử tri chấp thuận hàng loạt ứng viên cùng những sáng kiến bỏ phiếu nhằm thắt chặt việc cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu AI, dấy lên nỗi lo đà bùng nổ của trí tuệ nhân tạo sẽ bị chặn đứng hoặc suy giảm tốc độ.

Làn sóng bán tháo kỷ lục trên thị trường Phố Wall

Theo dữ liệu từ Bloomberg, chỉ số Nasdaq chuyên về công nghệ sụt hơn 1.340 điểm (tương đương 5,2%) vào giữa phiên, khiến hơn 3.000 tỷ USD vốn hóa thị trường bốc hơi. Đây là mức giảm theo ngày sâu nhất kể từ thời điểm công bố biểu thuế quan hồi tháng 4/2025. Cùng lúc, chỉ số Philadelphia Semiconductor Sector theo dõi 30 tên tuổi lớn nhất ngành chip cũng mất hơn 1.000 điểm, hướng tới phiên giao dịch tồi tệ nhất kể từ tháng 3/2020. Hàng loạt tập đoàn đầu ngành chịu tổn thất nặng nề: Meta hạ 3,4%, Microsoft giảm 2,8% và Nvidia mất tới 8% giá trị.

Nhóm cổ phiếu sản xuất bán dẫn chịu tác động nặng nhất thị trường. Micron - một trong ba nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới - cùng đối thủ cạnh tranh của Nvidia là AMD đều đồng loạt sụt giảm khoảng 14%. Nhóm doanh nghiệp đám mây thế hệ mới (neocloud) vốn vay nợ lớn để đầu tư hạ tầng máy chủ cũng bị bán tháo. Trong đó, Coreweave giảm 9% trong ngày, nối dài mức sụt giảm lên 18% chỉ sau hai phiên.

Nhóm công ty công nghệ sụt giảm giá trị ngắn hạn trước lo ngại về khả năng siết chặt AI.

Trái lại, nhờ nguồn doanh thu quảng cáo tìm kiếm vững chắc làm bệ đỡ, Alphabet (Google) chỉ giảm nhẹ 1,6%.

Áp lực bán lan rộng sang cả phân khúc phần mềm khi Salesforce mất 3,6%, Snowflake sụt 6,4% và Figma rơi tự do 17% dù kết quả doanh thu quý 3 (mới công bố) vượt kỳ vọng. Đến cuối phiên, ngay cả những doanh nghiệp kinh tế chia sẻ lẫn truyền thông trực tuyến như DoorDash, Uber, Spotify và Netflix đều ghi nhận mức giảm nhiều phần trăm.

Rào cản pháp lý đe dọa chu kỳ đầu tư trung tâm dữ liệu

Thực tế về những rào cản chính sách đang dần lộ diện đối với giới công nghệ. Phát biểu tại hội nghị do nhật báo The Wall Street Journal tổ chức, Chủ tịch Meta - Dina Powell McCormick thừa nhận việc xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Mỹ sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Đại diện Meta cho biết mọi tập đoàn quy mô lớn đều phải cân nhắc phương án mở rộng ra nước ngoài nhằm phân tán rủi ro cho những khoản vốn khổng lồ.

Chuyên gia phân tích Dan Ives từ công ty Yorkville Ives nhận định tốc độ tăng trưởng chi tiêu vốn (capex) của toàn ngành công nghệ sẽ đạt đỉnh ngay trong năm sau thay vì kéo dài đến giai đoạn 2028 - 2029 như dự báo trước đây. Dù tổng mức capex của giới công nghệ lớn vẫn có thể vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD vào năm 2027, đà tăng trưởng sang năm 2028 được dự báo chững lại do tiến độ thi công hạ tầng chậm lại dưới tác động của bản đồ chính trị mới, đặc biệt tại bang Texas (Mỹ).

Ives ước tính tối thiểu 10% trong số 800 đến 1.000 trung tâm dữ liệu AI nằm trong kế hoạch tại Mỹ sẽ bị xóa khỏi lộ trình, và khoảng 20% dự án đối mặt với quy trình xét duyệt kéo dài.

Từ góc độ quản lý quỹ, ông Simeon Wallis, Giám đốc đầu tư tại Aprio Wealth Management (đơn vị đang quản lý 6,1 tỷ USD tài sản), đánh giá sự bất định quanh việc phát triển dự án dữ liệu ở Texas, Georgia và Ohio đang phủ bóng đen lên triển vọng ngành AI, tác động trực tiếp lên mảng bán dẫn vốn hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng đầu tư hạ tầng vừa qua. Dẫu vậy, ông Wallis nhận định thị trường đang có phản ứng thái quá trong ngắn hạn khi vội vã đưa ra dự đoán về bên thắng cuộc và bên thua cuộc trong tương lai.