Cổ phiếu dầu khí, năng lượng năm 2027: Dòng tiền tìm đến những mắt xích nào?

SSI dự báo cổ phiếu PVT có những triển vọng tích cực

Lợi nhuận tăng mạnh, nhưng không đồng đều

Theo báo cáo cập nhật triển vọng ngành dầu khí của Chứng khoán SSI, thị trường dầu khí năm 2027 được dự báo sẽ dần chuyển sang trạng thái bình thường mới, sau một năm chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng.

Tháng 9/2026, giá dầu Brent quay trở lại trên 100 USD/thùng, trong khi giá cước giao ngay của tàu chở dầu thô và tàu chở sản phẩm dầu tăng lần lượt 550% và 218% từ đầu năm, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp sở hữu đội tàu.

Tuy nhiên, triển vọng năm 2027 có thể khác đáng kể. SSI dự báo giá dầu Brent bình quân trong kịch bản cơ sở ở mức 75-85 USD/thùng. Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài đến hết quý I/2027 rồi dần hạ nhiệt, giá dầu có thể duy trì ở mức 80-90 USD/thùng trong nửa đầu năm trước khi giảm về khoảng 70 USD/thùng vào cuối năm.

Áp lực chủ yếu đến từ khả năng nguồn cung phục hồi nhanh hơn nhu cầu. Theo các ước tính được SSI dẫn lại từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), nguồn cung dầu năm 2027 có thể tăng 8 triệu thùng/ngày, trong khi nhu cầu tăng khoảng 2,6 triệu thùng/ngày. Dù vậy, rủi ro địa chính trị, chi phí bảo hiểm và vận chuyển vẫn có thể khiến giá dầu khó nhanh chóng trở về mặt bằng trước xung đột.

Bài học từ thị trường quốc tế: Không chỉ giá dầu quyết định cuộc chơi

Diễn biến trên thị trường chứng khoán Mỹ trong quý III/2026 cho thấy rõ sự phân hóa này. Theo OilPrice.com, nhóm cổ phiếu năng lượng tăng 16,5% trong quý, vượt xa mức tăng 2% của S&P 500.

Tuy nhiên, nhóm dẫn đầu không phải các doanh nghiệp khai thác dầu khí mà là những nhà máy lọc dầu: Marathon Petroleum, Phillips 66 và Valero Energy ghi nhận mức tăng cổ phiếu bình quân hơn 52%. Riêng Marathon Petroleum tăng 55,1%, Phillips 66 tăng 51,8% và Valero Energy tăng 49,4%. Các doanh nghiệp dầu khí tích hợp tăng bình quân khoảng 19,9%, trong khi nhóm thăm dò, khai thác tăng khoảng 13,1%.

Động lực của nhóm lọc dầu đến từ tình trạng thiếu hụt nhiên liệu thành phẩm, đặc biệt là diesel, trong bối cảnh công suất lọc dầu tại Nga và Trung Đông bị gián đoạn. Khi nguồn cung sản phẩm tinh chế bị thắt chặt, chênh lệch giữa giá bán nhiên liệu và chi phí dầu thô đầu vào mở rộng, giúp biên lợi nhuận lọc dầu tăng mạnh.

Trong quý III/2026, ngành năng lượng dẫn đầu thị trường chứng khoán Mỹ với mức tăng 16,5%, trong khi ngành dịch vụ tiện ích giảm mạnh nhất, ở mức 12,4%. Chỉ số S&P 500 tăng 2%.

Ở chiều ngược lại, giá khí tự nhiên kỳ hạn tại Mỹ giảm 7,6% trong quý III, cho thấy ngay trong cùng ngành năng lượng, các doanh nghiệp cũng có thể đi theo những hướng khác nhau. Nhóm vận tải dầu khí hưởng lợi từ thay đổi tuyến thương mại và nhu cầu tàu chở dầu, trong khi nhiều doanh nghiệp đường ống truyền thống ghi nhận diễn biến kém tích cực.

Kinh nghiệm này có ý nghĩa đối với thị trường Việt Nam. Khi điều kiện thị trường thay đổi, nhóm từng dẫn dắt lợi nhuận có thể không còn là nhóm hấp dẫn nhất trong chu kỳ tiếp theo. Nhà đầu tư cần phân biệt lợi nhuận phát sinh từ biến động giá hàng hóa với tăng trưởng dựa trên hợp đồng, sản lượng và tiến độ triển khai dự án.

Đối với Việt Nam, trong các cổ phiếu dầu khí được SSI đánh giá triển vọng, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC, mã chứng khoán: PVS) được cho rằng có khả năng duy trì kết quả kinh doanh ổn định hơn nhờ chu kỳ đầu tư lớn và các hợp đồng dài hạn. Chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn, cùng các dự án Lạc Đà Vàng, Sư Tử Trắng 2B, RC-12 và Nam Du - U Minh, tạo cơ sở cho nhu cầu dịch vụ kỹ thuật dầu khí trong những năm tới.

Theo cập nhật được SSI dẫn lại, dự án mỏ khí Lô B hướng tới mục tiêu đón dòng khí đầu tiên trong nửa cuối năm 2027. Tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm sẽ là yếu tố quan trọng quyết định khả năng chuyển hóa triển vọng đầu tư thành doanh thu và lợi nhuận thực tế của doanh nghiệp.

Với Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans, mã chứng khoán: PVT), lợi thế nằm ở đội tàu đa dạng và khả năng khai thác các tuyến vận tải quốc tế. Gián đoạn vận tải biển kéo dài có thể tiếp tục hỗ trợ nhu cầu thuê tàu, dù mức cước đặc biệt cao trong năm 2026 khó mặc nhiên được duy trì trong năm tiếp theo.

SSI dự báo lợi nhuận sau thuế của PVT tăng 73,1% trong năm 2026 và 32,7% trong năm 2027. Những con số này cho thấy triển vọng tăng trưởng còn đáng chú ý, nhưng nhà đầu tư cần theo dõi diễn biến cước vận tải, chi phí khai thác và khả năng duy trì hiệu suất đội tàu.

Ngoài triển vọng kinh doanh, khung pháp lý cũng là yếu tố cần theo dõi. Theo báo cáo SSI, Luật Dầu khí sửa đổi được thông qua ngày 23/8/2026, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, bổ sung cơ chế ưu đãi đối với mỏ cận biên và kéo dài thời hạn hợp đồng dầu khí lên 30-35 năm. Những thay đổi này có thể cải thiện tính khả thi của các dự án thăm dò, khai thác, qua đó hỗ trợ nhu cầu dịch vụ kỹ thuật và khoan dầu khí trong dài hạn.