Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, thể chế và đổi mới

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự và phát biểu.

Tham dự Hội thảo có ông K.Sanjay Murthy, Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI); ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Việt Nam.

Đồng chí Lý Thị Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Tuyên Quang khóa XVI và đại biểu dự hội thảo.

Đồng chí Lý Thị Lan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Tuyên Quang khóa XVI dự hội thảo.

Phát biểu chào mừng Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng khẳng định: Trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, các cơ quan kiểm toán tối cao, hoạt động trên cơ sở nguyên tắc độc lập, khách quan, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực công; góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững.

Kiểm toán nhà nước Việt Nam được thành lập vào năm 1994 và được hiến định tại Điều 118 Hiến pháp năm 2013, theo đó Kiểm toán nhà nước “là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật”. Địa vị này phù hợp các giá trị cốt lõi của Tuyên bố Lima năm 1977 và Tuyên bố Mexico năm 2007 của INTOSAI về tính độc lập của các cơ quan kiểm toán tối cao.

Trải qua hơn ba thập kỷ xây dựng và phát triển, Kiểm toán nhà nước Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, từng bước khẳng định vị thế, uy tín, vai trò quan trọng và là công cụ đắc lực, hữu hiệu của Đảng, Nhà nước Việt Nam trong kiểm toán, kiểm soát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, tăng cường kỷ luật tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia minh bạch, liêm chính và hiệu quả.

Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Kiểm toán nhà nước Việt Nam, là thời điểm xây dựng định hướng phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời nghiên cứu, tổng kết để đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước trong thời gian tới. Đây là cơ hội quan trọng để Kiểm toán nhà nước Việt Nam tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế tốt nhằm hoàn thiện khuôn khổ thể chế, nâng cao hiệu lực kiến nghị kiểm toán, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và mở rộng phạm vi kiểm toán đối với các lĩnh vực mới như tài chính xanh, môi trường, an ninh mạng, dữ liệu công và phát triển bền vững.

Toàn cảnh hội thảo.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Kiểm toán nhà nước Việt Nam với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, cần tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới; đồng thời, bày tỏ tin tưởng, bằng sự tâm huyết, trí tuệ và kinh nghiệm của các quý vị, Hội thảo sẽ mang lại nhiều khuyến nghị chính sách sâu sắc và quý báu, góp phần xây dựng Kiểm toán nhà nước Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, có uy tín trong khu vực và trên thế giới; đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của cộng đồng kiểm toán quốc tế.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định: Hội thảo là diễn đàn cấp cao và cơ hội thuận lợi để lãnh đạo các cơ quan kiểm toán tối cao, các nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên gia, nhà khoa học trong nước và nước ngoài trao đổi tri thức, chia sẻ về những khó khăn, thách thức, các biện pháp ứng phó và thích ứng thay đổi, thách thức; kinh nghiệm, thông lệ tốt về đổi mới và phát triển thể chế, pháp lý, chính sách, tổ chức bộ máy, kiểm soát rủi ro, quản trị chất lượng kiểm toán và việc đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán trong bối cảnh phát triển mới của chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (Al), dữ liệu lớn;…

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, chủ đề chính của Hội thảo là Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới - đây là những vấn đề then chốt giành được sự quan tâm lớn của các cơ quan kiểm toán hiện nay. Tầm nhìn dẫn dắt phát triển. Thể chế tạo nền tảng vững chắc, đột phá phát triển và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đổi mới là nguồn lực, là động lực phát triển. Không đổi mới sáng tạo là tự đặt mình vào vị thế tụt hậu và thất bại trong một thế giới biến đổi nhanh chóng.

Để thích ứng bối cảnh tình hình mới và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, Kiểm toán nhà nước đã và đang tích cực đổi mới toàn diện về thể chế, chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy và hoạt động, với trọng tâm là xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước.

Do đó, Hội thảo là cơ hội để Kiểm toán nhà nước Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ các cơ quan kiểm toán tối cao. Đồng thời, Hội thảo cũng giúp các nhà lãnh đạo, quản lý, nhà xây dựng chính sách, công chúng trong nước hiểu rõ hơn, đúng hơn, đầy đủ hơn về bản chất, mục tiêu, phương thức và những điều kiện bảo đảm hoạt động hiệu quả của các cơ quan kiểm toán tối cao nói chung và của Kiểm toán nhà nước nói riêng.