Cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư phục vụ 2,77 tỷ lượt tra cứu, tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng

Làm rõ trách nhiệm bảo đảm liên thông, tái sử dụng dữ liệu

Tham gia phiên chất vấn sáng 12-11, đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) cho biết, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch. Tuy nhiên, vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia; 7/8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối vẫn thực hiện đồng bộ ngoại tuyến. Đáng chú ý, người dân vẫn phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan Nhà nước đã có.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ làm rõ trách nhiệm trong việc bảo đảm liên thông, tái sử dụng dữ liệu, đồng thời cho biết có cơ chế nào buộc các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu Nhà nước.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) chất vấn

Trả lời về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, lĩnh vực dữ liệu thuộc phạm vi phụ trách của Bộ Công an. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng phân tích một số khó khăn trong quá trình xây dựng, đồng bộ và khai thác dữ liệu hiện nay.

Theo Bộ trưởng, có 3 nguyên nhân chính khiến việc xây dựng cơ sở dữ liệu còn chậm. Thứ nhất, dữ liệu được hình thành, lưu trữ trong thời gian dài tại nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau nên việc đồng bộ, xây dựng cơ sở dữ liệu mới cần có thời gian. Thứ hai, định mức chi phí xây dựng, số hóa dữ liệu chưa thống nhất do mức độ phức tạp của từng loại tài liệu khác nhau. Thứ ba, nguồn nhân lực phục vụ xây dựng và xử lý dữ liệu còn hạn chế.

Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn

Với tình trạng người dân phải thực hiện nhiều thủ tục hành chính, cán bộ cấp xã phải sử dụng nhiều phần mềm, Bộ trưởng chỉ ra 5 nguyên nhân, gồm: phần mềm chưa kết nối đồng bộ; quy trình, biểu mẫu chưa được điều chỉnh thống nhất; dữ liệu chưa đầy đủ; thiết bị, đường truyền và hỗ trợ kỹ thuật tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực tiếp cận công nghệ số của một bộ phận người dân và cán bộ cấp xã còn hạn chế.

Về giải pháp, Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học - Công nghệ đã ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và đang triển khai các hoạt động nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thực tế.

Một trong những công việc đang được thực hiện là trực tiếp khảo sát tại một số xã, địa phương. Qua đó, Bộ đã xác định 29 bài toán cụ thể mà cán bộ cấp xã gặp phải trong quá trình làm việc, từ đó xây dựng giải pháp hướng dẫn, xử lý trước khi tổng hợp thành mô hình để nhân rộng.

Bên cạnh đó, Bộ đang tiếp tục tìm hiểu công việc chuyển đổi số hàng ngày, hàng tuần và hàng tháng của cán bộ cấp xã, bao gồm các nhiệm vụ và chế độ báo cáo. Trên cơ sở này, Bộ sẽ xây dựng hệ thống bài giảng, cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Làm sạch dữ liệu với tinh thần "đúng, đủ, sạch, sống"

Phát biểu giải trình làm rõ thêm ý kiến đại biểu nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, hiện có các cơ sở dữ liệu trọng yếu. Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương, đến nay đã kết nối được 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu; hoàn thành 80/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ trì trình Quốc hội thông qua Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ an ninh dữ liệu cá nhân, Luật An ninh mạng… đồng thời xây dựng, hoàn thiện các nghị định, quy định về dữ liệu và an ninh dữ liệu.

Về hạ tầng dữ liệu, Bộ Công an đang quản lý Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 (đã đưa vào vận hành từ tháng 8/2025). Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương, thời gian qua phục vụ khoảng 2,77 tỷ lượt tra cứu, xác thực thông tin, ước tính tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước.

Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu giải trình

Về ứng dụng VNeID, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, hiện có hơn 86,4 triệu tài khoản định danh điện tử của công dân và đã tích hợp 85 tiện ích trên VNeID. Về cổng dịch vụ công quốc gia, từ tháng 5/2026, Bộ Công an tiếp nhận vận hành, đã kết nối 16/16 bộ, ngành, 34/34 địa phương và tiếp nhận gần 35 triệu hồ sơ, đã ban hành khung kiến trúc dữ liệu.

Về các vấn đề liên ngành phức tạp, khó khăn liên quan đến dữ liệu, thực hiện Nghị quyết 57, Bộ Công an tiếp tục đôn đốc các bộ ngành, địa phương để xử lý dứt điểm việc "làm sạch" dữ liệu. Bộ Công an đã thành lập các tổ công tác hỗ trợ bộ ngành, địa phương làm sạch dữ liệu với tinh thần "đúng, đủ, sạch, sống", đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống và kết nối về trung tâm dữ liệu.

Đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an còn cho biết, nguyên tắc quản lý và khai thác dữ liệu là khai một lần, dùng nhiều lần; Đã có dữ liệu thì không được yêu cầu cung cấp thêm; Dữ liệu phải được chia sẻ, dùng chung.

Việc quản lý dữ liệu phải đảm bảo tính chính xác và toàn vẹn dữ liệu, bảo mật và an toàn, minh bạch và kiểm toán; mọi hoạt động xử lý và thay đổi dữ liệu phải được ghi lại.

Về vai trò cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57, Bộ Công an thực hiện đôn đốc, quản trị trên tinh thần chuyển từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả, gắn với sản phẩm và hiệu quả thực tế, đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn…