Thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà

Lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại Công ty Điện lực Ninh Bình.

Hiệu quả sử dụng điện mặt trời mái nhà

Hiện nay, tỉnh Ninh Bình đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp, đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch, kéo theo nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng. Việc khai thác tiềm năng điện MTMN sẽ góp phần tiết kiệm chi phí điện năng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm áp lực cung ứng điện và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, bền vững.

Thực tế triển khai tại các cơ sở đã lắp đặt cho thấy, điện MTMN mang lại lợi ích thiết thực, nhất là đối với những đơn vị có nhu cầu sử dụng điện thường xuyên vào ban ngày. Tận dụng diện tích mặt hồ sơ lắng, Nhà máy nước Thanh Hải ở xã Thanh Lâm lắp đặt giàn pin năng lượng mặt trời. Với đặc thù sản xuất, cung cấp nước sạch sinh hoạt, nhà máy phải duy trì thường xuyên các thiết bị bơm, hệ thống xử lý nước và các thiết bị phục vụ vận hành đến khoảng 21 giờ hằng ngày, tiêu tốn nhiều điện năng. Việc đầu tư hệ thống điện năng lượng mặt trời tạo thêm nguồn điện tại chỗ, góp phần giảm lượng điện phải sử dụng từ lưới điện, tiết kiệm chi phí sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Công ty TNH Xây dựng và Kinh doanh nhà ở Hà Nam cho biết: Hiệu quả của điện mặt trời không chỉ thể hiện ở khoản tiền tiết kiệm được (khoảng 20% chi phí tiền điện) mà còn ở khả năng chủ động nguồn điện, nâng cao hiệu quả sản xuất. Đối với các nhà máy cấp nước, việc giảm chi phí điện năng có ý nghĩa lớn, bởi đây là khoản chi thường xuyên, tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất và hiệu quả hoạt động.

Nhiều doanh nghiệp, khách hàng khác cũng đã lắp đặt, sử dụng điện MTMN phục vụ hiệu quả sản xuất như: Công ty TNHH MTV Bia Sài Gòn - Phủ Lý (xã Liêm Hà), Nhà máy Sợi Vinatex Nam Định (Khu công nghiệp Hòa Xá), ông Vũ Trung Tuyến (xã Hải Anh)… Sử dụng điện MTMN đang từng bước chứng minh hiệu quả, mở ra hướng khai thác nguồn năng lượng sạch tại chỗ, góp phần giảm chi phí sản xuất và bảo đảm an ninh năng lượng.

Theo Công ty Điện lực Ninh Bình (PCNB), đến ngày 31/8/2026, tổng công suất tấm quang điện đã lắp đặt trên địa bàn đạt 145.287,765 kWp DC; tổng công suất định mức phía xoay chiều (AC) của các bộ biến tần đạt 137.426,131 kW; trong đó, công suất đã lắp đặt, đấu nối và đưa vào vận hành đến ngày 31/12/2025 đạt 59.634,230 kW; công suất phát triển tăng thêm từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/8/2026 đạt 77.791,901 kW.

Thời gian qua, PCNB và các Điện lực đã tích cực tuyên truyền, vận động các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và hộ gia đình trên địa bàn lắp đặt sử dụng hệ thống điện MTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ. Thông qua các hình thức tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về đấu nối, sử dụng điện MTMN an toàn, tiết kiệm, đến hết tháng 10/2026, Điện lực Phủ Lý vận động được 99 khách hàng, với tổng công suất lắp đặt 1.476,06 kWp, đạt 145,6% kế hoạch giao năm 2026, góp phần từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng điện MTMN, giảm áp lực cho hệ thống điện và thúc đẩy phát triển năng lượng sạch trên địa bàn.

PCNB cho biết, đến ngày 31/8/2026, toàn tỉnh có 1.419.658 hộ sử dụng điện, trong đó 1.865 hộ lắp đặt điện MTMN với tổng công suất 17.903,56 kWp DC. Có 843 hộ lắp đặt Bess, với tổng công suất 8.315,68 kW và dung lượng lưu trữ 20.315 kWh.

Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Hiện nay tại Ninh Bình, tiềm năng phát triển điện MTMN được đánh giá còn lớn, nhất là tại các khu, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, trung tâm thương mại, công trình dịch vụ và hộ gia đình có diện tích mái nhà phù hợp. Qua rà soát, khu vực công trên địa bàn tỉnh, gồm: trụ sở cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập và các cơ sở thuộc ngành công an, quân sự, có tổng diện tích mái khoảng 1.241.956,9m2; trong đó diện tích khả dụng khoảng 869.530,8m2, với công suất điện MTMN ước tính khoảng 124,2 MWp DC, tương đương 99,3 MW AC.

Theo PCNB, các nguồn điện MTMN dự kiến lắp đặt tại khu vực công không gây quá tải trạm biến áp và lưới điện hiện có, tạo thuận lợi để các đơn vị lắp đặt, sử dụng điện MTMN. Đây cũng là hướng đi phù hợp với đặc điểm của địa phương khi trên địa bàn có nhiều công trình công sở, cơ sở dịch vụ, khu, cụm công nghiệp có nhà máy, nhà xưởng có diện tích mái nhà lớn. Nếu được khai thác hợp lý, những diện tích này trực tiếp sản xuất điện tại chỗ, vừa giảm chi phí sử dụng điện cho khách hàng, vừa góp phần giảm phụ tải cho hệ thống điện quốc gia. Đối với khu vực doanh nghiệp, tiềm năng phát triển điện MTMN ước tính đạt 2.206,4 MWp DC, tương đương 1.765,1 MW AC; trong đó, khu công nghiệp đạt 1.953,7 MWp DC (1.563 MW AC); ngoài khu công nghiệp đạt 252,6 MWp DC (202,1 MW AC).

Trước nhu cầu sử dụng điện gia tăng, nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân, tỉnh Ninh Bình đã xây dựng Đề án phát triển điện MTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ, xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm áp lực cho hệ thống điện và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững. Theo nội dung Đề án, giai đoạn 2026-2030 tỉnh phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt, sử dụng điện MTMN; đến năm 2030 có khoảng 50% các tòa nhà công sở trên địa bàn sử dụng nguồn điện này theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Những mục tiêu này thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc đưa năng lượng tái tạo từng bước đi vào đời sống, gắn trách nhiệm sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả với nhiệm vụ của từng cơ quan, địa phương, đơn vị. Điểm đáng chú ý của Đề án là không chỉ hướng tới tăng số lượng công trình lắp đặt mà còn chú trọng hiệu quả khai thác, sử dụng nguồn điện được sản xuất. Theo đó, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và hộ gia đình được khuyến khích nghiên cứu, đầu tư hệ thống phù hợp với nhu cầu tiêu thụ điện thực tế, tận dụng diện tích mái nhà sẵn có, ưu tiên sử dụng trực tiếp nguồn điện tạo ra, hạn chế lãng phí và bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.

Đồng chí Trần Đình Tân, Trưởng phòng Năng lượng (Sở Công Thương) cho biết: Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng cao, việc chủ động nguồn điện sạch, ổn định, giá cả hợp lý là yếu tố then chốt để bảo đảm sản xuất, kinh doanh bền vững. Tỉnh Ninh Bình đã chủ động xây dựng kế hoạch hành động, thúc đẩy khai thác nguồn điện tại chỗ và tăng cường thực hành tiết kiệm điện. Phát triển điện MTMN là giải pháp ưu việt nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng điện, mang lại nhiều lợi ích cả về kinh tế - xã hội.

Ngành chức năng sẽ tiếp tục tham mưu các giải pháp phù hợp, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp tích cực đầu tư hệ thống điện MTMN kết hợp Bess để tăng hiệu quả sử dụng, giảm công suất nhận điện lưới trong giờ cao điểm, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế "xanh" mà tỉnh đang hướng tới.