Cơ sở nào cho tham vọng lớn của Elcom?

Elcom là nhà thầu lớn trong lĩnh vực ITS, camera AI tại Việt Nam. Ảnh: ELC

Tham vọng với bộ ba trụ cột “công nghệ – hạ tầng – bất động sản”

Chỉ ít ngày sau khi công bố tài liệu đại hội cổ đông thường niên năm 2026 với kế hoạch dự kiến xem xét tham gia đấu thầu một số dự án bất động sản, HĐQT Công ty CP Công nghệ viễn thông Elcom (Elcom, mã CK: ELC) đã thông qua chủ trương chính thức tham gia đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án khu đô thị Đại Thịnh, xã Mê Linh, TP. Hà Nội.

Dự án có quy mô hơn 34,4ha, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 3.112 tỷ đồng. Trong cơ cấu vốn, Elcom dự kiến góp khoảng 466,8 tỷ đồng, tương đương 15% tổng vốn đầu tư, 85% còn lại sẽ được huy động từ các nguồn vốn hợp pháp khác.

Cụ thể hóa hơn cho quyết định tham gia đấu thầu, HĐQT Elcom cũng thông qua và được BIDV phê duyệt hạn mức bảo lãnh dự thầu hơn 26,1 tỷ đồng, đồng thời được cam kết cấp tín dụng hơn 2.645 tỷ đồng để chứng minh năng lực tài chính triển khai dự án.

Dự án Đại Thịnh hướng tới khai thác hiệu quả quỹ đất và tạo nguồn thu ngân sách thông qua cơ chế đấu thầu, ước tính có tỷ lệ hoàn vốn nội bộ (IRR) khoảng 16%.

Cũng trong tài liệu đại hội gửi các cổ đông, Elcom cho biết sẽ sớm triển khai dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Thượng Yên tại xã Phú Yên, Hà Nội. Dự án có quy mô diện tích 39ha, tổng vốn đầu tư 1.000 tỷ đồng.

Ban lãnh đạo Elcom cho biết, hai dự án này là mũi nhọn mới của công ty trong năm nay, sẽ tập trung nguồn lực đấu thầu và sớm triển khai.

Hai dự án nghìn tỷ mới cho thấy rõ hơn tham vọng lấn sân và mở rộng sang đầu tư bất động sản của Elcom. Trước đó, cuối năm 2024, công ty cũng đã mua lại một lô đất có diện tích hơn 7.561m2 tại khu đô thị Tây Hồ Tây, đầu tư xây tổ hợp văn phòng từ 3 đến 17 tầng cùng hai tầng hầm cùng Công ty CP Đầu tư và phát triển MBH.

Nhiều năm qua, Elcom thường được nhận diện như một doanh nghiệp công nghệ chuyên về viễn thông, tích hợp hệ thống và các giải pháp cho hạ tầng số. Nhưng những gì ban lãnh đạo công bố tại mùa đại hội năm 2026 với kế hoạch lấn sân bất động sản cho thấy đường biên chiến lược của doanh nghiệp đã thay đổi rõ nét.

Trong đó, Elcom xác định rõ công nghệ giao thông thông minh và camera AI vẫn là lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng dài hạn khi phát triển hệ thống giao thông đang trở thành một trong những lĩnh vực ưu tiên lớn của Chính phủ.

Các mảng như hệ thống giao thông thông minh (ITS), thu phí tự động không dừng, cân tải trọng tự động được dự báo sẽ có điểm rơi tăng trưởng rất mạnh trong giai đoạn 2026 – 2027.

Ngoài ra, việc Hà Nội, TP.HCM, đặc biệt Hà Nội đang đẩy mạnh tái cấu trúc đô thị với trọng tâm 30 bài toán lớn cũng trở thành nền tảng cho những công ty công nghệ như Elcom có cơ hội để đồng hành và hưởng lợi từ các gói thầu cho ITS, camera AI nội đô.

Theo IMARC Group - tập đoàn quốc tế nghiên cứu thị trường và tư vấn chiến lược toàn cầu, thị trường camera CCTV Việt Nam đạt khoảng 516 triệu USD năm 2024, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) dự báo 19%/năm giai đoạn 2025 – 2033, quy mô có thể đạt 2,49 tỷ USD vào năm 2033.

Trong khi đó, dữ liệu từ một báo cáo phân tích được Chứng khoán BIDV công bố Elcom chiếm tới 60% thị phần ITS tại Việt Nam năm 2024, tăng lên 80% năm 2025, tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu thị trường giao thông thông minh tại Việt Nam.

Khác biệt then chốt của Elcom không chỉ là năng lực triển khai nhanh, đồng bộ, mà còn ở khả năng tích hợp giải pháp công nghệ “end-to-end”, từ thiết bị phần cứng, phần mềm phân tích video thông minh, đến nền tảng tích hợp dữ liệu và kết nối với hệ thống điều hành giao thông quốc gia, giúp Elcom tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững so với các nhà cung cấp đơn lẻ.

Chỉ tính riêng giai đoạn 1 thi công ITS với các đoạn tuyến trên cao tốc Bắc Nam, Elcom và liên danh đã triển khai 5/6 dự án với tổng giá trị gần 700 tỷ đồng. Ở giai đoạn hai, công ty và liên danh đặt kế hoạch trúng 7/9 gói thầu, ước tính giá trị gần 900 tỷ đồng.

Tuy vậy, cũng cần lưu ý rằng, các dự án lắp đặt camera AI hiện nay chủ yếu đến từ ngân sách đầu tư công cho hạ tầng số quốc gia. Dù tạo nguồn doanh thu ổn định, bền vững và có tính dự báo cao hơn so với nhiều lĩnh vực công nghệ khác, nhưng theo cùng tốc độ ghi nhận doanh thu cao là chi phí đầu vào, chi phí triển khai và yêu cầu vốn lưu động cũng tăng tương ứng.

Điều này được thể hiện rõ khi năm 2025 cho thấy Elcom đã có một năm tăng trưởng doanh thu rất mạnh hơn 1.517 tỷ đồng, gần gấp đôi so với cùng kỳ, lợi nhuận gộp hơn 270 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hợp nhất hơn 128 tỷ đồng, chỉ tăng lần lượt khoảng 10,6% và 29,5% so với năm trước. Doanh thu cao nhưng biên lợi nhuận gộp lại giảm mạnh, từ khoảng 30,5% xuống còn 17,8%. Tương tự, biên lợi nhuận ròng cũng co lại từ 12,4% xuống 8,5%.

Giao thông thông minh sẽ được đẩy mạnh trong thời gian tới tại Việt Nam. Ảnh: HA

Việc chấp nhận cơ cấu doanh thu “nặng thi công, nặng dự án” hơn phần nào phản ánh áp lực cạnh tranh thị trường và những biến động vĩ mô đã có những tác động rõ nét lên những doanh nghiệp đầu ngành như Elcom.

Bước sang năm 2026, các thách thức này dự kiến sẽ còn rõ nét hơn khi các xung đột địa chính trị liên tiếp leo thang tại nhiều khu vực trên thế giới đã khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, giá nguyên vật liệu đầu vào và chi phí logistics tăng phi mã, lãi suất ngân hàng tăng cao, trong khi các khách hàng đều phải thắt chặt ngân sách đầu tư.

Trong tài liệu gửi các cổ đông, ban lãnh đạo Elcom cũng xác định rõ tập trung nguồn lực đúng trọng tâm, kiểm soát chi phí, giảm đòn bẩy tài chính và đa dạng hóa thị trường, với định hướng tăng trưởng thực chất, ưu tiên biên lợi nhuận và chất lượng thay vì chạy theo quy mô như trước kia.

Vì vậy, kế hoạch tìm kiếm, lựa chọn các bất động sản có giá trị để sở hữu và tích lũy thành tài sản nếu làm tốt sẽ giúp Elcom biến lợi thế này thành lớp giá trị mới, đảm bảo kế hoạch tái đầu tư cho hoạt động nghiên cứu phát triển trong dài hạn, nhất khi Elcom cũng muốn mở rộng sang cả lĩnh vực UAV khi lấy ý kiến cổ đông bổ sung ngành nghề tại đại hội năm nay.

Những rào cản Elcom cần vượt qua

Elcom trình kế hoạch kinh doanh năm 2026 với doanh thu gần 1.750 tỷ đồng, lãi sau thuế 143 tỷ đồng, lần lượt tăng trưởng 15% và 11% so với năm trước, đặt mục tiêu thống trị mảng công nghệ giao thông thông minh bên cạnh dẫn đầu camera AI.

Cổ phiếu ELC hiện giao dịch quanh ngưỡng 18.000 đồng/cổ phiếu, EPS khoảng 1.302 đồng, P/E khoảng 14,06, tăng nhẹ so với EPS cơ bản năm 2025.

Mức định giá này phản ánh phần nào góc độ thị trường không còn nhìn Elcom như một doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng thấp, nhưng cũng chưa định giá nó như một câu chuyện bứt phá không giới hạn.

Ở một góc độ khác, nhà đầu tư đang trả giá cho vị thế dẫn đầu ở ITS và triển vọng camera AI của Elcom, nhưng vẫn để lại một mức chiết khấu nhất định cho rủi ro thực thi, rủi ro vốn lưu động và mở rộng sang bất động sản.

Hồi cuối 2023, Elcom đã bắt đầu tiếp cận với UAV bằng việc hợp tác với công ty Meteksan (Thổ Nhĩ Kỳ) để trao đổi về hệ thống KAPAN chế áp Drone, một lĩnh vực được quan tâm ở nhiều quốc gia trên thế giới. Trong khi đó, bản thân Meteksan cũng là một trong những công ty hoạt động trong lĩnh vực an ninh quốc phòng lớn nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ với các dự án có tổng giá trị trên 1 tỷ USD, trong đó hầu hết là các dự án cho Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ và đã đặt chân đến hơn 15 quốc gia ở nhiều châu lục.

Đây là điểm đáng lưu ý cho thấy, Elcom đang xác định chiến lược mở rộng đầu tư dài hạn thay vì tham gia vào các hợp đồng ngắn hạn phụ thuộc lớn vào quy mô, tính chất và mức độ cạnh tranh của từng gói thầu. Vì vậy, áp lực đầu tư dàn trải và nâng cấp cho các sản phẩm lõi là rất lớn, khiến chi phí triển khai cao cùng biên lợi nhuận không phải lúc nào cũng ổn định.

Elcom đặt mục tiêu dài hạn với 3 trụ cột "Công nghệ - hạ tầng - bất động sản". Ảnh: Việt Dương

Dẫu vậy, đi cùng việc thay đổi chiến lược cũng kèm theo những áp lực chi phí đầu tư trong ngắn hạn khi phần lớn các dự án vẫn đang ở giai đoạn đầu triển khai và đều là các dự án có quy mô lớn. Do đó doanh thu từ các mảng này dự kiến chỉ được ghi nhận từ sau năm 2028 và chưa đóng góp đáng kể vào kết quả kinh doanh trong ngắn hạn và trung hạn.

Ngoài ra, với việc phụ thuộc vào vay nợ thuê tài chính để phục vụ cho dự án, bài toán quản trị cũng là thách thức dài hạn với yêu cầu tỷ lệ hoàn vốn (IRR) đối với các dự án nhà ở đạt trên 15% và các dự án công trình hỗn hợp và khu, cụm công nghiệp phải trên 12%, nhất là với các doanh nghiệp ngoài ngành như Elcom.

Ghi nhận từ báo cáo tài chính năm 2025, việc mở rộng hoạt động kinh doanh kéo theo cấu trúc tài chính của Elcom đã có sự thay đổi lớn khi doanh nghiệp gia tăng vay nợ để tài trợ cho việc triển khai các dự án lớn. Tới cuối 2025, vay nợ và thuê tài chính đã tăng mạnh lên hơn 396 tỷ đồng với phần lớn là nợ vay ngắn hạn phải trả, cao gấp 11 lần cùng kỳ.

Trong đó, đáng chú ý là khoản vay hơn 170 tỷ đồng từ VPBank để tài trợ thanh toán nốt cho việc mua lại một phần khu đất tại Tây Hồ Tây nhằm mục đích triển khai dự án tổ hợp văn phòng, dịch vụ, trung tâm thương mại. Đây là dự án tháp đôi dự kiến trở thành trụ sở của Tập đoàn Sơn Hải và trung tâm nghiên cứu công nghệ Elcom Innovation Hub của Elcom.

Cho đến nay, nhờ việc mua sớm đã giúp Elcom hưởng lợi đáng kể khi giá đất tăng mạnh và kỳ vọng có thể khai thác thương mại cao trong tương lai khi Tây Hồ Tây được định hướng thành trung tâm kinh tế mới tại cửa ngõ phía Tây của Hà Nội.