Con gái liệt sĩ hơn 50 năm mong đưa người cha chưa từng gặp về nhà
Liệt sĩ Nguyễn Tiến Toản hy sinh khi con gái còn trong bụng mẹ. Hơn nửa thế kỷ sau, người con duy nhất vẫn đau đáu tìm hài cốt để cha được trở về đoàn tụ.

"Ngày lên đường nhập ngũ, bố chỉ biết mẹ đang mang thai, nhưng chưa kịp biết là trai hay gái".
Đó là điều bà Nguyễn Thanh Huyền (sinh năm 1971, Hải Phòng) được mẹ nghẹn ngào kể mỗi khi nhắc về bố - liệt sĩ Nguyễn Tiến Toản. Hơn 50 năm trôi qua, ký ức của bà về cha cũng chỉ được chắp nối qua những câu chuyện ít ỏi của người thân, đồng đội và bức hình duy nhất ông gửi về.
Bà Huyền day dứt khi bố hy sinh, nơi chôn cất không được xác định, khiến hài cốt ông hiện vẫn chưa thể đưa về đoàn tụ gia đình.
"Điều tôi mong mỏi nhất là có thêm manh mối, sự hỗ trợ để đưa người cha chưa từng gặp mặt trở về", bà Huyền chia sẻ với Tri Thức - Znews.
Bức ảnh duy nhất gửi trên đường hành quân
Liệt sĩ Nguyễn Tiến Toản sinh năm 1949, quê tại thôn Đà Phố, xã Hồng Phúc, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Hưng (nay là thôn Đà Phố, xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng). Trong không khí sục sôi của những năm đầu thập niên 1970, ông viết đơn xin tình nguyện đi bộ đội, nối gót hai anh trai đều đã ra chiến trường.

Bức chân dung duy nhất ông Toản gửi về cho gia đình.
Khi ấy, chàng sinh viên Trường Trung cấp Cơ khí Công nghiệp nặng (Bộ Công nghiệp) đã kịp ngỏ lời hẹn ước trăm năm với người bạn học Lê Thị Hòa. Cả hai đều hiểu và đồng lòng, rằng tạm gác lại tình yêu đôi lứa để ưu tiên tình yêu Tổ quốc.
"Vì gấp gáp, bố mẹ tôi chỉ kịp nhờ đơn vị bố tổ chức một lễ chứng nhận kết hôn và bữa liên hoan giản dị để báo hỷ. Đến khi mẹ mang thai, bụng vừa lộ rõ thì bố lên đường", bà Huyền kể.
Tháng 4/1970, ông Nguyễn Tiến Toản nhập ngũ. Theo lời đồng đội học cùng trường kể lại, năm 1972, trên đường hành quân vào chiến trường Quảng Trị, đơn vị gặp giao tranh ác liệt.
Người đồng đội tận mắt chứng kiến ông Toản gục xuống.
"Sau khi trận đánh kết thúc, bác ấy quay lại tìm thì không còn thấy bố tôi nữa. Bác nói không biết đồng đội hay người dân đã đưa đi chôn cất", bà Huyền nói.
Người đồng đội năm xưa sau này cũng qua đời, mang theo những ký ức cuối cùng về thời khắc liệt sĩ Nguyễn Tiến Toản ngã xuống. Đến năm 1974, gia đình nhận được giấy báo tử. Trong hồ sơ cũng không xác định rõ địa điểm hy sinh.
Kỷ vật duy nhất còn lại của ông là một tấm ảnh gửi dọc đường hành quân. Khi ấy, ông nhờ người dân chuyển giúp bức ảnh cùng lá thư về cho chị gái để báo tin vẫn bình an. Trong ảnh, chàng trai trẻ có gương mặt cương nghị, ánh mắt kiên định.
"Đó cũng là tấm ảnh duy nhất gia đình còn giữ được đến hôm nay. Bao nhiêu năm nay, chúng tôi chỉ có bức ảnh ấy để thờ bố", bà Huyền xúc động.
Hơn nửa thế kỷ tìm hài cốt cha
Trong gia đình bà Huyền có 5 người tham gia kháng chiến, thì 4 người đã hy sinh tại chiến trường. Ngoài ông Nguyễn Tiến Toản, hai anh trai ông và một anh trai của bà Hòa đều chưa tìm được hài cốt.
Sau này, bà Hòa đi thêm bước nữa. Trong bà luôn khắc khoải nỗi mong mỏi có thể tìm, đưa hài cốt ông Toản và người thân trở về vẫn còn vẹn nguyên. Đến khi con gái trưởng thành, bà gửi lại hy vọng vào con.

Thông báo của đơn vị về việc chiến sĩ Nguyễn Tiến Toản hy sinh.
Nhiều năm qua, gia đình bà Huyền cũng không ngừng dò hỏi thông tin. Có người kể liệt sĩ Nguyễn Tiến Toản hy sinh khi đi trinh sát, có người cho rằng ông nằm trong một khu mộ tập thể ở Bình Phước. Tuy nhiên, bà Huyền vẫn tin lời người đồng đội từng trực tiếp chứng kiến cha mình ngã xuống trên đường hành quân vào Quảng Trị.
"Đó là manh mối rõ ràng nhất mà gia đình có được", bà nói.
Khi được thông báo về chương trình thu thập mẫu ADN thân nhân liệt sĩ do Nhà nước đang triển khai, gia đình của liệt sĩ Toản cũng đã nhanh chóng tham gia, hy vọng một ngày nào đó có thể đối chiếu với các hài cốt vô danh.
"Tôi biết quá trình không thể chỉ trong ngày một ngày hai, nhưng có thêm sự trợ giúp là có thêm hy vọng", bà Huyền bày tỏ.
Bên cạnh đó, bà Huyền cũng gửi thông tin đến các fanpage, trang chia sẻ thông tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Bà mong chúng có thể đến được với những đồng đội, những người từng hành quân cùng đơn vị của cha mình hoặc may mắn hơn là người biết nơi ông chôn cất.
"Chỉ cần thêm một chi tiết nhỏ thôi cũng có thể mở ra một hướng tìm kiếm mới. Gia đình tôi chỉ mong một ngày biết được bố đang ở đâu, để đón bố trở về", bà nói.
Vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên: 'Tôi mãn nguyện rồi' Gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quên bật khóc, mong "chị Hai Lệ" có được danh phận một người vợ. Tấm lòng son sắt gần 6 thập kỷ cuối cùng cũng đổi lại một cái kết vẹn tròn.











