Cơn sốt chip nhớ giúp thương nhân Trung Quốc kiếm hàng triệu USD

Các module bộ nhớ được bày bán tại một chợ máy tính ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, ngày 13/1/2026. Ảnh: VCG

Lợi nhuận khổng lồ từ thị trường biến động từng giờ

Trên một con phố nhỏ ở Thâm Quyến, trung tâm công nghệ phía Nam Trung Quốc, Roy Luo kiểm tra nhanh những con chip nhớ NAND flash đặt trong cốp xe. Chỉ trong vài phút, anh phải quyết định mua hay bỏ lỡ cơ hội, bởi giá có thể thay đổi bất cứ lúc nào.

Theo Sixth Tone, những giao dịch như vậy đã trở nên phổ biến tại khu chợ điện tử Hoa Cường Bắc kể từ cuối năm ngoái, khi nguồn cung chip nhớ toàn cầu thắt chặt. Luo, 30 tuổi, cho biết lợi nhuận của anh đã tăng gấp nhiều lần so với năm trước. “Mọi người đang kiếm hàng triệu nhân dân tệ. Có người đã lãi hơn 50 triệu nhân dân tệ (khoảng 7,2 triệu USD)”, anh nói.

Nguyên nhân chính là nhu cầu khổng lồ từ các hệ thống AI, vốn cần lượng bộ nhớ lớn hơn nhiều so với máy tính truyền thống. Khi các nhà sản xuất ưu tiên chip cho máy chủ AI, nguồn cung dành cho điện thoại và máy tính cá nhân bị thu hẹp, khiến giá tăng nhanh và biến động liên tục.

Công ty nghiên cứu TrendForce dự báo giá DRAM có thể tăng tới 90-95% theo quý, trong khi NAND flash cũng có thể tăng thêm 55-60%. Trên mạng xã hội Trung Quốc, người dùng đùa rằng chip nhớ đang tăng giá nhanh hơn vàng, thậm chí có người so sánh giá một thùng chip với căn hộ tại Thượng Hải.

Áp lực chi phí

Giá chip nhớ tăng đã tác động trực tiếp đến thị trường điện tử tiêu dùng. Cuối năm ngoái, Xiaomi ra mắt mẫu smartphone cao cấp Xiaomi 17 Ultra với giá cao hơn khoảng 500 nhân dân tệ so với thế hệ trước có cấu hình tương đương. Chủ tịch Xiaomi Lu Weibing thừa nhận chi phí bộ nhớ tăng là nguyên nhân chính.

Không chỉ smartphone, ngành máy chủ và trung tâm dữ liệu cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Jerry, quản lý phần cứng AI tại một công ty viễn thông Trung Quốc, cho biết giá một module bộ nhớ đã tăng từ hơn 1.000 nhân dân tệ lên hơn 6.000 nhân dân tệ chỉ trong vài tháng.

“Trước đây có thể cố định giá trước, nhưng giờ điều đó gần như không thể. Trong thị trường hiện nay, giữ chip nhớ còn có thể sinh lời hơn vàng”, ông nói.

Một số doanh nghiệp thậm chí chấp nhận hủy hợp đồng và nộp phạt thay vì giao hàng với giá đã ký trước đó, vì chi phí linh kiện tăng quá nhanh khiến họ bị lỗ.

Chip nhớ trở thành tài sản chiến lược trong kỷ nguyên AI

Sự bùng nổ của các mô hình AI lớn, cùng nhu cầu từ các công ty như Nvidia, Google và nhiều hãng công nghệ khác, đang tiêu thụ lượng lớn chip nhớ toàn cầu. Trong khi đó, nguồn cung vẫn tập trung chủ yếu vào các tập đoàn như Samsung, SK Hynix và Micron, khiến tình trạng thiếu hụt khó được giải quyết nhanh chóng.

Trong bối cảnh này, các nhà sản xuất chip Trung Quốc như ChangXin Memory Technologies và Yangtze Memory Technologies có cơ hội mở rộng thị phần. Tuy nhiên, họ cũng siết chặt điều kiện thanh toán, yêu cầu trả tiền ngay thay vì cho phép thanh toán chậm như trước.

Biến động giá mạnh cũng khiến thị trường thay đổi cấu trúc. Nhiều giao dịch hiện chỉ diễn ra giữa các thương nhân trung gian thay vì đến tay nhà sản xuất cuối cùng, trong khi các công ty nhỏ gặp khó khăn vì không đủ vốn để tích trữ hàng.

Một số doanh nghiệp đã chuyển sang thuê dịch vụ điện toán đám mây thay vì xây dựng trung tâm dữ liệu riêng, nhằm tránh rủi ro từ chi phí phần cứng tăng cao.

Giới chuyên gia nhận định chip nhớ đang trở thành tài nguyên hạ tầng quan trọng, tương tự điện hoặc Internet. Khi AI tiếp tục mở rộng, giá bộ nhớ có thể duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.

Trong bối cảnh đó, thị trường chip nhớ không còn chỉ là nơi giao dịch linh kiện, mà đã trở thành “mỏ vàng” cho những người nắm bắt đúng thời điểm, đồng thời là thách thức lớn với các doanh nghiệp công nghệ đang chạy đua trong kỷ nguyên AI.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc