Cơn sốt kính AI lan rộng ở Trung Quốc dịp Tết nhờ chương trình trợ cấp quốc gia

Doanh số kính AI (trí tuệ nhân tạo) của Trung Quốc bùng nổ trong dịp Tết Nguyên đán, được thúc đẩy bởi nhu cầu tiêu dùng bị dồn nén trước đó và chương trình trợ cấp quốc gia mới.

Hoa Cường Bắc, tiểu khu tại thành phố Thâm Quyến có chợ bán buôn thiết bị điện tử lớn nhất thế giới, ghi nhận tổng doanh thu tăng 35% trong dịp Tết Nguyên đán 2026 so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ nhu cầu mạnh mẽ với kính AI, theo Nhật báo 21st Century Business Herald. Doanh số kính AI tăng vọt tới 80%, trong khi doanh số drone và robot tăng tới 50%.

Xu hướng này một phần phản ánh tác động từ việc kính AI lần đầu tiên được đưa vào chương trình trợ cấp quốc gia của chính phủ Trung Quốc vào tháng 1. Kính AI cùng smartphone, máy tính bảng và đồng hồ thông minh trở thành bốn danh mục sản phẩm chính được trợ cấp.

Chương trình trợ cấp hiện áp dụng cho các sản phẩm có giá dưới 6.000 nhân dân tệ (869 USD), với mức hỗ trợ 15% giá bán, tối đa 500 nhân dân tệ cho mỗi sản phẩm.

Theo video gần đây của Lạc Dương Nhật báo, nhân viên tại các cửa hàng kính truyền thống ở tỉnh Hà Nam cho biết nhu cầu với kính AI cao nhất đến từ các nhà giáo dục và lãnh đạo doanh nghiệp. Thiết bị này thu hút họ chủ yếu bởi khả năng hỗ trợ phát biểu trước công chúng mà không cần kịch bản.

Tháng 11.2025, kênh Kinh tế và Đời sống Chiết Giang từng đưa tin hàng nghìn lượt khách mỗi ngày đổ xô đến một cửa hàng kính mắt truyền thống ở thành phố Hàng Châu (thủ phủ tỉnh Chiết Giang, phía đông Trung Quốc) để trải nghiệm kính AI.

Người phụ nữ kiểm tra kính AI của Rokid tại một sự kiện ở Hàng Châu - Ảnh: AFP

Nhân viên tại cửa hàng này cho biết nhóm khách hàng chính của kính AI là giới trẻ và những người có trình độ học vấn cao. Nhóm thứ hai đặc biệt quan tâm đến tính năng máy nhắc chữ tích hợp trong kính, hữu ích cho các cuộc họp kinh doanh.

Máy nhắc chữ (teleprompter) là công cụ hiển thị văn bản để giúp người nói đọc nội dung một cách trôi chảy mà không cần nhìn xuống giấy hay ghi nhớ toàn bộ bài phát biểu.

Với máy nhắc chữ tích hợp trong kính AI, văn bản sẽ được hiển thị trực tiếp trên tròng kính hoặc trong tầm nhìn của người đeo. Điều này tạo cảm giác như họ đang nhìn thẳng vào khán giả, nhưng thực tế vẫn có thể đọc nội dung được hiển thị trước mắt. Tính năng đó đặc biệt hữu ích cho các bài thuyết trình, phát biểu trước công chúng, giảng dạy hoặc họp kinh doanh, vì giúp người nói giữ giao tiếp bằng mắt, giảm căng thẳng và tránh quên nội dung.

Khác với máy nhắc chữ truyền thống thường là một màn hình đặt trước máy quay hoặc trên bục phát biểu, tính năng này trong kính AI nhỏ gọn hơn nhiều và hoạt động giống lớp chữ nổi trong tầm nhìn, tương tự công nghệ thực tế tăng cường (AR).

Dù sự quan tâm ngày càng tăng, một số khách hàng vẫn xem kính AI như món đồ mới lạ, thay vì vật dụng thiết yếu hàng ngày, theo báo cáo gần đây từ Xinhuanet - trang thông tin điện tử chính thức của hãng thông tấn Tân Hoa Xã.

Dựa trên phản hồi từ người dùng, hầu hết kính AI phổ biến trên thị trường hiện nặng từ 40 đến 80 gram, so với trọng lượng trung bình 20 gram của các loại kính thông thường. Ngoài ra, những tác vụ như quay video và dẫn đường thường khiến thời lượng pin thực tế giảm từ mức quảng cáo 4-8 giờ xuống chỉ còn 2-3 giờ.

Ngành kính AI của Trung Quốc bùng nổ

Ngành kính AI của Trung Quốc đã bùng nổ những năm gần đây khi hàng loạt công ty tham gia thị trường.

Lĩnh vực này có sự góp mặt của các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc như Alibaba, Huawei, Xiaomi và Baidu, cũng như những công ty sản xuất kính AI chuyên biệt như Rokid và RayNeo, cùng hãng mới nổi như Li Auto.

Vào tháng 11.2025, Alibaba đã ra mắt hai mẫu kính AI Quark, một mẫu không màn hình có giá 1.899 nhân dân tệ và một mẫu sở hữu màn hình micro-OLED với giá 3.799 nhân dân tệ.

“Kính AI là thiết bị đeo có sức mạnh độc đáo vì hội tụ mọi thứ mà chúng tôi hình dung cho một trợ lý AI”, ông Wu Jia, Phó chủ tịch Alibaba, cho biết.

Quark được vận hành bởi mô hình ngôn ngữ lớn Qwen, tích hợp vào hệ sinh thái của Alibaba, gồm ứng dụng thanh toán Alipay, dịch vụ bản đồ Amap, trang mua sắm Taobao và nền tảng du lịch Fliggy, cũng như một số nền tảng âm nhạc tại Trung Quốc.

Hiện tại, Quark chỉ được bán tại Trung Quốc đại lục, dù Alibaba từng nói sẽ mở rộng ra thị trường quốc tế trong tương lai.

Kính Quark có thể trả lời các câu hỏi do người đeo đặt ra - Ảnh: Alibaba

Huawei đã ra mắt dòng kính thông minh của mình từ năm 2024. Xiaomi tiếp bước vào tháng 6.2025, còn Baidu trình làng Xiaodu AI Glasses Pro hồi tháng 11.2025. ByteDance đang nghiên cứu kính AI riêng, nhưng chưa có kế hoạch rõ ràng cho việc bán hàng.

Cả Xiaomi và Baidu đều đã phát hành kính không màn hình, thường nhẹ hơn và có nhiều tùy chỉnh tròng kính hơn so với các phiên bản có màn hình. Các mẫu kính thông minh có màn hình tập trung hơn vào chức năng trợ lý AI và do đó nặng hơn.

Tương tự các ứng dụng AI khác, kính AI bán tại Trung Quốc thường được vận hành bởi mô hình nội địa như Qwen của Alibaba, Doubao của ByteDance và DeepSeek, trong khi các phiên bản cho thị trường quốc tế thường dựa vào GPT của OpenAI.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ cận thị cao ở Trung Quốc (gần 600 triệu người) khiến nước này trở thành mục tiêu đầu tiên tự nhiên cho các nhà sản xuất kính AI nội địa.

"Tại Trung Quốc, kính AI đang được nhắm đến đối tượng khách hàng lớn bị cận thị. Chiến lược là thuyết phục những người đang đeo kính chuyển sang sử dụng kính Rokid, hiện đã có mặt tại các kênh bán lẻ chính thống trên toàn quốc", bà Elaine Ye, người phát ngôn của Rokid - một trong những hãng sản xuất kính AI hàng đầu tại Trung Quốc, cho hay.

Theo bà Elaine Ye, cách tiếp cận với thị trường quốc tế thì khác. Với ít người cần tròng kính cận hơn và sự chú trọng lớn hơn vào yếu tố thời trang cùng kính râm, Rokid đã giới thiệu một mẫu nhẹ hơn, không màn hình, hướng đến các mục đích sử dụng thông thường hơn như chụp ảnh và nghe nhạc, đặc biệt là tại thị trường Mỹ và châu Âu.

Một động lực thúc đẩy Rokid mở rộng ra nước ngoài là chênh lệch giá: Kính của hãng được bán với giá 3.299 nhân dân tệ (khoảng 470 USD) tại Trung Quốc và 599 USD ở thị trường quốc tế. Tuy vậy, Elaine Ye cho rằng kính AI hiện vẫn chưa phải là một ngành có biên lợi nhuận cao.

Lượng kính thông minh xuất xưởng tại Trung Quốc có thể đạt 4,5 triệu chiếc vào năm 2026

Theo báo cáo nghiên cứu của Bank of America, hơn 80% các công ty cung cấp linh kiện hoặc sản xuất sản phẩm trong ngành kính thông minh là của Trung Quốc.

Dữ liệu từ công ty nghiên cứu IDC cho thấy thị trường kính thông minh Trung Quốc đạt lượng xuất xưởng 623.000 thiết bị trong quý 3/2025, tăng 62,3% so với cùng kỳ năm 2024. Con số này chiếm khoảng 14,5% trong tổng số 4,3 triệu kính thông minh được xuất xưởng trên toàn cầu trong cùng kỳ.

Trong quý 3/2025, 35,7% kính thông minh được bán ra tại Trung Quốc có tích hợp chức năng AI, với 53,9% sản phẩm có kết nối với các mô hình ngôn ngữ lớn, theo IDC.

IDC dự báo lượng kính thông minh xuất xưởng tại Trung Quốc sẽ đạt 4,5 triệu chiếc vào năm 2026, tương đương mức tăng trưởng hàng năm 77,7%.

Ngân hàng HSBC hiện ước tính quy mô thị trường tiềm năng của kính thông minh có thể đạt khoảng 200 tỉ USD vào năm 2040, tăng 33% so với dự báo trước đó.

Công ty tư vấn Omdia ước tính doanh số kính AI toàn cầu tăng 158% vào năm 2025 lên 5,1 triệu chiếc và sẽ đạt 35 triệu chiếc trong 2030, do sự tham gia thị trường của các hãng công nghệ lớn.

Sơn Vân