Con trai qua đời sau khi mua bảo hiểm nhân thọ, cha mẹ đòi được hơn 1,2 tỷ đồng

Mua bảo hiểm nhân thọ rồi tử vong, công ty bảo hiểm từ chối chi trả

Ngày 23/12/2021, ông Q. (Đà Nẵng) vay vốn tại một ngân hàng thương mại. Để được giải ngân khoản vay, ông Q. mua bảo hiểm nhân thọ của Công ty M., do ngân hàng giới thiệu và là đơn vị hợp tác của ngân hàng.

Ngày 29/12/2021, ông Q. ký hợp đồng bảo hiểm sản phẩm “Gia đình là Nhà”, có hiệu lực từ ngày 24/12/2021, thời hạn 76 năm, phí bảo hiểm định kỳ hơn 16,2 triệu đồng mỗi năm.

Chưa đầy một tháng sau, ngày 20/1/2022, người mua tử vong do ngạt nước.

Sau khi ông Q. tử vong, cha mẹ ông là ông H. và bà N. yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm chi trả quyền lợi tử vong theo hợp đồng với số tiền bảo hiểm 995 triệu đồng và tiền lãi tính theo mức 10%/năm (tính từ 24/3/2022 đến 27/9/2024) là hơn 250 triệu đồng.

Tuy nhiên, ngày 24/3/2022, công ty bảo hiểm thông báo đình chỉ thực hiện hợp đồng, từ chối giải quyết quyền lợi bảo hiểm và chỉ hoàn trả gần 7 triệu đồng là giá trị tài khoản hợp đồng cùng khoản hoàn phí của sản phẩm hỗ trợ bệnh hiểm nghèo nâng cao.

Sau mua bảo hiểm nhân thọ gần 1 tháng, người mua tử vong do ngạt nước nhưng công ty bảo hiểm từ chối chi trả quyền lợi. Ảnh minh họa: Nam Khánh

Doanh nghiệp bảo hiểm cho rằng, khi lập hồ sơ yêu cầu bảo hiểm, ông Q. đã không kê khai trung thực tình trạng sức khỏe. Theo doanh nghiệp này, trước thời điểm ký hợp đồng, ông Q. từng khám tại Bệnh viện quận Gò Vấp với chẩn đoán “u ác của não không đặc hiệu” và khám tại Bệnh viện Quân y 175 với chẩn đoán viêm nha chu, đau tức ngực trái, tăng huyết áp nhưng đều không khai báo.

Ngoài ra, phía bảo hiểm còn cho rằng ông Q. đã đánh dấu vào ô “Không” và bỏ trống phần trả lời chi tiết đối với các câu hỏi kê khai việc từng thực hiện các xét nghiệm như chụp CT sọ não, X-quang, siêu âm tim và quá trình khám, điều trị ngoại trú trong vòng 5 năm trước khi tham gia bảo hiểm.

Theo doanh nghiệp bảo hiểm, ông Q. cố tình khai báo không trung thực, vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin, đủ căn cứ để đình chỉ hợp đồng và từ chối chi trả quyền lợi bảo hiểm.

Gia đình ông Q. cho rằng các lý do doanh nghiệp bảo hiểm đưa ra để từ chối chi trả đều không có căn cứ.

Đối với lần khám tại Bệnh viện quận Gò Vấp năm 2018, nguyên đơn cho rằng đây chỉ là chẩn đoán ban đầu, chưa đủ cơ sở xác định ông Q. mắc u não. Các thuốc được kê đều để điều trị viêm xoang và phía bảo hiểm cũng không có dữ liệu thể hiện ông Q. từng điều trị bệnh u não.

Với lần khám tại Bệnh viện Quân y 175 năm 2021, nguyên đơn cho rằng trong giấy yêu cầu bảo hiểm không có câu hỏi nào liên quan đến bệnh viêm nha chu, nên việc ông Q. không kê khai là có cơ sở.

Tòa xác định việc từ chối chi trả quyền lợi bảo hiểm không có căn cứ

Tại bản án sơ thẩm, TAND huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng sau đó chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H., buộc công ty bảo hiểm phải thanh toán tổng cộng hơn 1,2 tỷ đồng, gồm 995 triệu đồng tiền bảo hiểm và hơn 250 triệu đồng tiền lãi do chậm chi trả tính đến ngày 27/9/2024.

Tuy nhiên, Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ M. không đồng ý và có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.

Xét xử phúc thẩm, TAND TP Đà Nẵng nhận định hợp đồng bảo hiểm được giao kết hợp pháp, là hợp đồng theo mẫu do doanh nghiệp bảo hiểm soạn sẵn.

Hội đồng xét xử đánh giá, đối với lần khám tại Bệnh viện quận Gò Vấp năm 2018, hồ sơ chỉ thể hiện chẩn đoán ban đầu “u ác của não không đặc hiệu, theo dõi u não, viêm xoang cấp”. Tuy nhiên, toàn bộ thuốc được kê đều phục vụ điều trị viêm xoang và kết quả tra cứu cũng không thể hiện ông Q. từng điều trị bệnh u não. Vì vậy, chưa đủ cơ sở xác định ông Q. mắc hoặc điều trị bệnh u não.

Đối với lần khám tại Bệnh viện Quân y 175 năm 2021, tòa cho rằng, giấy yêu cầu bảo hiểm không có câu hỏi nào liên quan đến bệnh viêm nha chu. Kết quả điện tim và chụp X-quang ngực của ông Q. khi đó cũng đều bình thường.

Hội đồng xét xử dẫn Án lệ số 22/2018 và cho rằng nếu trong đơn yêu cầu bảo hiểm không có câu hỏi liên quan đến bệnh mà người tham gia từng khám thì không có căn cứ xác định họ cố tình khai báo không trung thực.

Tòa cũng nhận định nguyên nhân tử vong của ông Q. được cơ quan giám định kết luận là ngạt nước và không có căn cứ cho thấy nguyên nhân này liên quan đến các bệnh từng được thăm khám trước đó.

Tòa cũng nhận định quy định trong điều khoản hợp đồng về trường hợp doanh nghiệp không chấp nhận bảo hiểm chưa làm rõ những bệnh lý cụ thể nào sẽ dẫn đến việc từ chối bảo hiểm. Theo Bộ luật Dân sự và Luật Kinh doanh bảo hiểm, đối với hợp đồng theo mẫu, điều khoản không rõ ràng phải được giải thích theo hướng có lợi cho bên mua bảo hiểm.

Ngoài ra, Hội đồng xét xử cho rằng, hợp đồng bảo hiểm là hợp đồng theo mẫu, người tham gia chủ yếu ký theo hướng dẫn của tư vấn viên khi có nhu cầu vay vốn ngân hàng, trong thời gian ngắn rất khó có điều kiện đọc, hiểu đầy đủ toàn bộ các điều khoản. Vì vậy, bên mua bảo hiểm là bên yếu thế và cần được bảo vệ.

Vì thế, TAND TP Đà Nẵng không chấp nhận kháng cáo của doanh nghiệp bảo hiểm, giữ nguyên bản án sơ thẩm, buộc công ty bảo hiểm thanh toán hơn 1,2 tỷ đồng cho ông H. và bà N. theo phán quyết của tòa.

(Bài viết dựa theo Bản án số 66 ngày 27/3/2025 của TAND TP Đà Nẵng)