Công an TPHCM với 100 ngày đêm xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số: Khi nền tảng đã có, thói quen cần thay đổi

Trung tâm CĐS TPHCM chỉ ra ba nhóm điểm nghẽn cần giải quyết dứt điểm: hạ tầng, dữ liệu và nguồn nhân lực. Đặt trong bối cảnh đợt cao điểm tháo gỡ điểm nghẽn đang diễn ra quyết liệt từ Chính phủ, Bộ Công an đến UBND, Công an TPHCM, bức tranh giữa chặng đường cho thấy công cụ số phần lớn đã sẵn sàng, nhưng người dân cần được hỗ trợ để thay đổi thói quen sử dụng.

Tại một cuộc trao đổi công bố giữa tháng 9/2026, TPHCM xác nhận cao điểm 100 ngày xử lý điểm nghẽn về CĐS đã sắp đi được nửa chặng đường, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xây dựng sang giai đoạn vận hành trong tiến trình CĐS của cả hệ thống chính trị Thành phố.

Hoàn thành mục tiêu

Nhiều nền tảng số đã được đưa vào vận hành, nhưng một số nhiệm vụ về dữ liệu, hạ tầng, an toàn thông tin vẫn còn chậm. TPHCM đang yêu cầu từng cơ quan, đơn vị rà soát đến cùng các phần việc, xử lý dứt điểm những điểm nghẽn, giữ nguyên mục tiêu hoàn thành toàn bộ kế hoạch trước ngày 30/11/2026, với mục tiêu là tối thiểu 80% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trực tuyến trong năm nay.

Tuy nhiên, dù đã có 93% trong tổng số gần 2.200 thủ tục hành chính được triển khai dịch vụ công trực tuyến, trong đó dịch vụ toàn trình chiếm hơn 80%, người dân TPHCM vẫn đến các trung tâm phục vụ hành chính công để làm trực tiếp. Kết quả khảo sát của đài VTV trên hơn 14.000 tình nguyện viên trong chiến dịch mùa hè số 2026 đã cho thấy khía cạnh này của vấn đề. Nói cách khác, công cụ số đã có mặt gần như đầy đủ, nhưng việc có công cụ không đồng nghĩa với việc công cụ đó được sử dụng đúng như thiết kế.

Nghịch lý này không phải đến giữa chặng đường mới xuất hiện. Từ trước khi cao điểm 100 ngày được phát động, Thành phố đã tổ chức ngày hội "Điểm chạm số 2026" diễn ra cuối tháng 5 vửa qua, nơi người dân được trực tiếp trải nghiệm các trạm công nghệ số và hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Việc tổ chức một sự kiện để hướng dẫn người dân thao tác trên những dịch vụ vốn đã tồn tại sẵn cho thấy khoảng cách giữa năng lực cung cấp dịch vụ và năng lực tiếp cận của người dùng cuối đã được nhận diện từ sớm.

Đội thanh niên tình nguyện hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng số

TPHCM đang tập trung nguồn lực khắc phục tình trạng bất cập này. Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS TPHCM ban hành Kế hoạch số 40-KH/BCĐTP về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn CĐS trong hệ thống chính trị Thành phố, cụ thể hóa kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương - tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Riêng trong lực lượng Công an, Bộ Công an ban hành Kế hoạch số 568/KH-BCA-V01 ngày 15/7/2026 về thực hiện hành động 100 ngày nhằm xử lý dứt điểm điểm nghẽn CĐS trong toàn lực lượng Công an Nhân dân, làm cơ sở để Công an TPHCM (CATP) ban hành Kế hoạch số 6080/KH-CATP ngày 22/7/2026, phát động chiến dịch riêng của lực lượng từ ngày 10/7 đến hết ngày 30/11/2026.

Các văn bản đồng bộ từ Trung ương xuống Thành phố và lực lượng Công an, cùng chia sẻ một khung thời gian và một cách đo lường hiệu quả tương tự nhau: lấy chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo, thông qua mức độ kết nối dữ liệu, tỷ lệ cắt giảm giấy tờ và mức độ hài lòng thực tế.

Khơi thông điểm nghẽn

Trả lời truyền thông vào giữa tháng 9 này, bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm CĐS TPHCM, thẳng thắn nhận diện ba nhóm điểm nghẽn đang làm chậm tiến trình CĐS của Thành phố. Thứ nhất là hạ tầng số, Thành phố cần hoàn thiện kết nối đồng bộ mạng dùng chung, bảo đảm liên thông giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Thứ hai là dữ liệu số hiện chưa đạt chuẩn đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, nên Thành phố cần đẩy nhanh quá trình tích hợp, chia sẻ vào kho dữ liệu dùng chung và số hóa hồ sơ lưu trữ. Thứ ba là nguồn nhân lực, năng lực CĐS, kỹ năng số và khả năng ứng dụng AI của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chưa đáp ứng kịp yêu cầu thực tiễn. Từ ba điểm nghẽn này, Thành phố xác định hướng xử lý theo nguyên tắc "6 rõ - 1 xuyên suốt", nhằm tạo ra sự thay đổi thực chất thay vì dừng ở khẩu hiệu.

Công an phường hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích công nghệ số

Về hạ tầng, nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên của Trung tâm CĐS Thành phố là hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị mạng cho các Trung tâm Hành chính công cấp xã, UBND cấp xã, đồng thời trang bị hệ thống cho các cơ quan Đảng và Mặt trận Tổ quốc tại toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu trên địa bàn. Thành phố đang triển khai hệ thống bảng thông tin chỉ đạo, điều hành cho cấp Thành phố và toàn bộ 168 phường, xã, tích hợp dữ liệu dùng chung thành các bảng điều hành theo thời gian thực, hướng tới quản trị và điều hành bằng số liệu thay vì bằng báo cáo giấy.

Bên cạnh việc nhận diện điểm nghẽn, một số kết quả cụ thể đã được ghi nhận. Về lưu trữ, một trong những nhiệm vụ của Kế hoạch số 40-KH/BCĐTP là số hóa 100% tài liệu lưu trữ của ba năm gần nhất trước ngày 30/9/2026. Sau 50 ngày triển khai kế hoạch hành động 100 ngày, tính từ ngày 13/7 đến 18/9/2026, công tác CĐS trong hệ thống chính trị Thành phố đã có những chuyển biến rõ ở cả hạ tầng, dữ liệu, nền tảng số và nguồn nhân lực, trong đó công tác chỉnh lý, số hóa tài liệu đã cơ bản hoàn thành để làm nền cho các bước tiếp theo.

Ngoài ra, một số nhiệm vụ khác trong Kế hoạch số 40-KH/BCĐTP cũng đang được theo dõi song song: hoàn thành rà soát, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính của Đảng và chính quyền trên môi trường điện tử; hoàn thiện 13 cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng điểm được ưu tiên kết nối; và triển khai đánh giá KPI trên hệ thống của Thành ủy đối với 100% cơ quan. Những nhiệm vụ này, cùng với việc hoàn thiện hạ tầng tại 168 phường, xã, đặc khu, cho thấy phần lớn công sức của nửa chặng đường đầu đã dồn vào việc dựng nền để vận hành ở quy mô hoàn thiện.

Công an phường An Khánh hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng "SOS - An ninh trật tự"

Chiến dịch tháo gỡ điểm nghẽn CĐS cho thấy một mô hình quản trị mới, thay vì phát động phong trào chung chung thì hiện nay mỗi nhiệm vụ lớn được đóng khung bằng một mốc thời gian cụ thể, một cơ quan chịu trách nhiệm rõ ràng và một bộ chỉ số để đối chiếu khi kết thúc.

Nhìn lại nửa chặng đường đã qua, bức tranh CĐS của TPHCM cho thấy hai tốc độ khác nhau. Ở phía hạ tầng, dữ liệu và văn bản chỉ đạo, guồng máy đã vận hành khá đồng bộ: từ Kế hoạch 05-KH/BCĐTW ở Trung ương, Kế hoạch 40-KH/BCĐTP ở Thành phố, đến Kế hoạch 568/KH-BCA-V01 và Kế hoạch 6080/KH-CATP trong lực lượng Công an, tất cả đều đang bám sát tiến độ và có chỉ tiêu cụ thể. Nhưng ở phía người sử dụng cuối cùng - người dân đến làm thủ tục - guồng máy đó đang chạy chậm hơn khi 93% thủ tục đã trực tuyến hóa, nhưng thói quen đến tận nơi vẫn chưa thay đổi tương ứng.

70 ngày còn lại của chiến dịch, tính đến hạn chót 30/11/2026, vì vậy không chỉ là khoảng thời gian để hoàn thiện những cơ sở dữ liệu, kết nối hạ tầng còn dang dở theo đúng ba điểm nghẽn đã chỉ ra ở trên. Đó còn là khoảng thời gian để trả lời một câu hỏi khó đo lường hơn nhiều so với tỷ lệ phần trăm thủ tục trực tuyến: làm thế nào để một công cụ số đã sẵn sàng thực sự trở thành lựa chọn đầu tiên của người dân, thay vì chỉ là một lựa chọn song song với việc đến tận nơi như thói quen cũ.