Công bố các khu kinh tế và khởi động khu thương mại tự do Hải Phòng

Khởi đầu của giai đoạn phát triển mới

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chúc mừng và biểu dương sự chủ động, quyết liệt của thành phố Hải Phòng, sự phối hợp của các bộ, ngành Trung ương và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong quá trình chuẩn bị các điều kiện để triển khai những mô hình kinh tế mới được công bố hôm nay.

Phó Thủ tướng cho biết hội nghị không chỉ là sự kiện công bố các quyết định hành chính, mà còn là sự khởi đầu của một giai đoạn phát triển mới; đồng thời là lời mời hợp tác và cam kết hành động của Chính phủ Việt Nam, của thành phố Hải Phòng đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước và quốc tế…

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại hội nghị. Ảnh BTC.

Để các quyết định được công bố hôm nay sớm chuyển hóa thành dự án, sản phẩm cụ thể, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị thành phố Hải Phòng và các bộ, ngành tập trung xây dựng chiến lược phát triển tổng thể và cơ chế điều phối giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp và Khu thương mại tự do.

Xây dựng Khu thương mại tự do thành không gian thử nghiệm có kiểm soát các phương thức quản trị và dịch vụ hành chính theo chuẩn quốc tế. Chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang thu hút theo chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa để hình thành các cụm liên kết ngành.

Hải Phòng cần tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng về hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, nhân lực và chuỗi cung ứng…

Đối với các bộ, ngành Trung ương, Phó Thủ tướng đề nghị khẩn trương hoàn thiện và hướng dẫn các quy định về đầu tư, thuế, hải quan, đất đai, lấn biển, năng lượng, lao động, xuất nhập cảnh và môi trường đối với các khu kinh tế và Khu thương mại tự do theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền; kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với các nội dung vượt thẩm quyền và đồng thời đề xuất phương án xử lý cụ thể.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh BTC.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị thực hiện đúng cam kết về tiến độ, vốn, công nghệ và môi trường; tăng cường nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và liên kết với doanh nghiệp trong nước; cùng thành phố xây dựng hệ sinh thái đầu tư minh bạch, có trách nhiệm và phát triển lâu dài.

“Chính phủ cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư; duy trì môi trường chính sách ổn định và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn”, Phó Thủ tướng khẳng định.

Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho biết, Hải Phòng là thành phố cảng, cửa ngõ ra biển của khu vực phía Bắc; trung tâm công nghiệp, đầu mối giao thông và cực tăng trưởng của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ; là thành phố có đủ 5 loại hình giao thông: đường bộ, đường biển, đường không, đường sắt và đường thủy nội địa, được đầu tư tương đối đồng bộ, theo hướng hiện đại…

Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu phát biểu tại hội nghị. Ảnh BTC.

Với chủ đề “Kiến tạo không gian tăng trưởng mới”, hội nghị đã công bố các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. “Đây là cơ sở pháp lý, là điểm khởi đầu mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho thành phố, với mô hình quản trị hiện đại, tinh gọn; cơ chế chính sách vượt trội, đủ sức cạnh tranh khu vực và quốc tế; tạo động lực mạnh mẽ để thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, công nghệ cao, giá trị gia tăng cao, góp phần nâng tầm vị thế kinh tế của Hải Phòng”, Bí thư Thành ủy Hải Phòng nhấn mạnh.

Đồng thời, thành phố thực hiện nghi thức khởi động Khu Thương mại tự do - đây là khu thương mại tự do đầu tiên trong toàn quốc được đưa vào vận hành với không gian mới và các thể chế, chính sách đột phá; là nơi hội tụ những điều kiện thuận lợi nhất về cơ sở hạ tầng; thuế, hải quan, thương mại, tài chính, để thu hút dòng vốn chất lượng cao, công nghệ hiện đại và nguồn nhân lực trình độ cao từ khắp nơi trên thế giới.

Ông Lê Ngọc Châu khẳng định, thành phố Hải Phòng cam kết luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư theo phương châm: "Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ". Hải Phòng luôn xác định: doanh nghiệp thành công thì địa phương mới phát triển. Vì vậy, thành phố sẽ sát cánh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo vệ quyền lợi chính đáng và hỗ trợ hiệu quả nhằm kiến tạo một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, hướng tới sự phát triển bền vững, lâu dài.

Đồng thời, thành phố sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác chăm lo an sinh xã hội, thực hiện thắng lợi mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau”…

Tạo động lực phát triển

Theo thông tin tại hội nghị, ngày 12/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 288/QĐ-TTg về việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng. Với quy mô 5.300 ha tại khu vực phía Tây Hải Phòng, nằm trên địa bàn các xã Thượng Hồng, Nguyễn Lương Bằng, Bắc Thanh Miện, Thanh Miện, Hải Hưng và Bình Giang.

Khu kinh tế chuyên biệt tập trung vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, trong đó có trí tuệ nhân tạo, robot, dữ liệu lớn, hóa chất và các hoạt động nghiên cứu, phát triển…

Với định hướng trên, Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng không chỉ tạo thêm quỹ đất cho các dự án công nghệ và sản xuất chuyên sâu mà còn hình thành một địa bàn phát triển gắn nghiên cứu với sản xuất, đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng tiếp nhận các chuỗi dự án có giá trị gia tăng lớn.

Việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt mở rộng cơ cấu thu hút đầu tư của Hải Phòng sang các ngành dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bổ sung động lực tăng trưởng mới cho khu vực phía Tây thành phố.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu trao các quyết định cho thành phố Hải Phòng. Ảnh BTC.

Tiếp đến, ngày 14/3/2026 Thủ tướng Chính ban hành Quyết định số 431/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng đến năm 2050. Phạm vi ranh giới lập quy hoạch bao gồm toàn bộ xã Hùng Thắng, xã Chấn Hưng và một phần các xã, phường Nghi Dương, Kiến Hưng, Kiến Hải, An Hưng, Tiên Minh, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Vĩnh Am, Nam Đồ Sơn. Quy mô diện tích lập quy hoạch khoảng 20.000 ha.

Khu kinh tế ven biển phía Nam được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế chủ đạo của Hải Phòng, đồng thời là trung tâm kinh tế biển có vai trò hỗ trợ, kết nối với các khu kinh tế ven biển khác và tạo động lực phát triển vùng đồng bằng sông Hồng.

Đây là khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng, phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững; tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, đô thị hiện đại, cảng biển và logistics…

Khu kinh tế bao gồm 3 vùng không gian chính. Trong đó, vùng không gian trung tâm sẽ phát triển về 2 phía tuyến đường cao tốc ven biển; trọng tâm là khu thương mại tự do. Xây dựng các khu vực sản xuất công nghiệp, trung tâm R&D (nghiên cứu phát triển), dịch vụ logistics. Phát triển các trung tâm dịch vụ theo các trục cảnh quan chính hướng biển. Phát triển các khu đô thị dịch vụ mới gắn với khu dân cư hiện hữu. Mở rộng không gian lấn biển về phía Đông Nam để tạo quỹ đất phát triển.

Tiếp theo là vùng không gian phía Bắc sông Văn Úc, sẽ khai thác hệ thống cảng sông theo quy hoạch chuyên ngành để phát triển các khu, cụm và cơ sở công nghiệp; phát triển các khu đô thị gắn với tái thiết các khu dân cư hiện trạng; tạo lập các trung tâm dịch vụ hỗ trợ phát triển đô thị, công nghiệp, cảng. Phát triển xây dựng cảng Nam Đồ Sơn gắn với các tuyến đê chắn sóng; hình thành trung tâm logistic gắn với các bến, cảng tại cửa sông Văn Úc, ga đường sắt.

Thứ 3 là vùng không gian khu vực phía Tây, sẽ phát triển các khu dân cư và dịch vụ gắn với vùng phát triển công nghiệp, duy trì một phần không gian sinh thái nông nghiệp phát triển theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao…

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động Khu Thương mại tự do thành phố Hải Phòng. Ảnh BTC.

Trước đó, ngày 13/10/2025, UBND thành phố Hải Phòng cũng đã ban hành Quyết định số 4068/QĐ-UBND về việc thành lập Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng, có quy mô khoảng 6.292 ha bố trí tại các vị trí không liền kề gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng là khu vực có ranh giới địa lý xác định, được thành lập để thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội quy định tại Nghị quyết số 226/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng.

Mục tiêu phát triển Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng thành trung tâm sản xuất, logistics, thương mại - dịch vụ, công nghệ cao và tài chính có khả năng cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu; góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh; hướng tới mục tiêu là trung tâm kinh tế cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á và quốc tế…

Cũng tại hội nghị, UBND thành phố Hải Phòng đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cấp mới và điều chỉnh tăng vốn cho 13 dự án đầu tư với tổng vốn đầu tư khoảng 2,6 tỷ USD, trong đó có 4 dự án khu công nghiệp mới, gồm có Tiên Lãng 2, Trung Lập (giai đoạn 1), An Hòa, Gia Lộc 3; 9 dự án thứ cấp trong các khu công nghiệp cấp mới và tăng vốn; 2 biên bản ghi nhớ hợp tác các nhà đầu tư dự kiến nghiên cứu và đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp với tổng vốn đầu tư dự kiến 540 triệu USD. Tổng vốn đầu tư của các dự án trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và biên bản ghi nhớ tại hội nghị đạt hơn 3,1 tỷ USD.

7 tháng đầu năm 2026, tổng thu hút vốn đầu tư nước ngoài toàn thành phố Hải Phòng (đến hết ngày 22/7/2026) ước đạt khoảng 3,26 tỷ USD, tăng 71,8% so với cùng kỳ (7 tháng đầu năm 2025 là 1,9 tỷ đô la Mỹ). Trong đó, trong khu công nghiệp, khu kinh tế ước đạt 2,94 tỷ USD (chiếm 90% số vốn đầu tư nước ngoài toàn thành phố); ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế đạt 325,13 triệu USD.

Tính đến tháng 7/2026, toàn địa bàn thành phố Hải Phòng dự kiến có 1.868 dự án FDI hiệu lực đến từ 41 quốc gia và vùng lãnh thổ, vốn đăng ký hiệu lực đạt khoảng 54 tỷ USD, trong đó có 807 dự án ngoài khu, vốn đăng ký hiệu lực đạt khoảng 8,2 tỷ USD; 1.062 dự án trong khu, vốn đăng ký hiệu lực đạt khoảng đạt 45 tỷ USD.